ZAGŁOSUJ

Te powiaty dokonały największego skoku gospodarczego w ostatnich latach. Ranking

2021-11-29 10:47
publikacja
2021-11-29 10:47
Te powiaty dokonały największego skoku gospodarczego w ostatnich latach. Ranking
Te powiaty dokonały największego skoku gospodarczego w ostatnich latach. Ranking
fot. Photo by Michal Mrozek on Unsplash /

Rozpoczynamy ranking regionów i powiatów. Chcieliśmy w nim pokazać, które powiaty dokonały największego skoku gospodarczego w ostatnich latach. Pierwszy etap wyścigu o tytuł lidera spójności wygrały powiaty otwocki z województwa mazowieckiego i zgierski z łódzkiego.

Rozwój danego terenu mierzony jest najczęściej wskaźnikiem średnich dochodów na jednego mieszkańca (PKB per capita). W przypadku Polityki Spójności UE można, a nawet należy, wziąć pod uwagę wiele innych wskaźników i zjawisk, które obrazują postęp i zmiany zachodzące w poszczególnych regionach oraz mniejszych jednostkach terytorialnych. Celem rankingu i sporządzanych na jego potrzeby podsumowań jest pokazanie przełożenia i oddziaływania unijnej Polityki Spójności na konkretne obszary życia mieszkańców poszczególnych regionów oraz mniejszych jednostek terytorialnych (w przypadku Polski – powiatów, tj. jednostek mniejszych niż podregiony NUTS 3 – w Polsce są 73 jednostki NUTS 3 oraz 314 powiatów). 

O rankingu

Dane rankingu publikowane będą w ośmiu odcinkach, w każdym po dwa regiony NUTS 2, tj. województwa. Ostatni, dziewiąty, odcinek będzie podsumowaniem i zestawieniem wszystkich regionów/powiatów i danych. Spośród powiatów wyłonimy „Liderów spójności”, dla wybranych zorganizujemy wyjazd studyjny do siedziby Komisji Europejskiej lub na europejskie wydarzenie związane z Polityką Spójności. 

Ranking wraz z towarzyszącymi opracowaniami jest sporządzony na podstawie danych dostępnych w Głównym Urzędzie Statystycznym – GUS. W przypadku regionów (NUTS 2) weźmiemy pod uwagę:

  • liczbę firm, które ponoszą nakłady na B+R, inwestują w innowacje, dynamikę tych zmian w ciągu 5 lat poprzedzających sporządzenie raportu, 

  • bezrobocie młodych oraz dane dotyczące młodych, którzy nie uczą się ani nie pracują, dynamikę tych zmian w ciągu 5 lat poprzedzających sporządzenie raportu, 

  • PKB/mieszkańca i zmianę PKB/mieszkańca w ciągu ostatnich 5 lat, 

  • dynamikę wyludniania się regionów, migracje pomiędzy regionami i ich dynamikę w ciągu ostatnich 5 lat, 

  • wykorzystanie funduszy UE (EFS, ERDF), 

  • wskaźniki brane pod uwagę przez Komisję Europejską przy sporządzaniu Raportów Kohezyjnych (pod warunkiem dostępności danych w GUS). 

W przypadku powiatów pod uwagę weźmiemy:

  • dochody na jednego mieszkańca i ich dynamikę/zmiany, 

  • wykorzystanie funduszy (pomiar na bazie wydatków na współfinansowanie projektów UE), 

  • bezrobocie i dynamikę/zmiany, 

  • dzieci w placówkach wychowania przedszkolnego i dynamikę/zmiany, 

  • przyrost liczby przedsiębiorstw, 

  • dostęp do usług medycznych, 

  • inne dane, w tym te brane pod uwagę przez Komisję Europejską przy sporządzaniu Raportów Kohezyjnych (pod warunkiem dostępności danych w GUS). 

Dane będą publikowane w formie raportów/podsumowań z komentarzami ekspertów i redakcji. 

Ranking będzie doskonałym narzędziem do pokazania obszarów postrzeganych jako mniej rozwinięte w ich innym świetle, pokazania dynamiki i potencjału do rozwoju. Może stanowić impuls dla niektórych do zwrócenia uwagi na wybrane tereny postrzegane jako mniej rozwinięte pod kątem lokowania tam swoich przedsięwzięć i inwestycji. Będzie to również doskonała okazja do podjęcia debaty na temat efektów Polityki Spójności, jej realnego oddziaływania na życie mieszkańców. 

Cześć I – łódzkie i mazowieckie

– W pierwszej części rankingu pod lupę wzięliśmy powiaty z łódzkiego i mazowieckiego. Chcieliśmy pokazać, które powiaty dokonały największego skoku gospodarczego w ostatnich latach – mówi Jerzy Morawski, analityk SpotData, współautor rankingu. – Przy tworzeniu rankingu zostało wziętych pod uwagę wiele obszarów, które Unia Europejska określa jako istotne dla polityki spójności. Za najważniejszy wskaźnik przyjęliśmy zmianę średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto mierzonego stosunkiem do średniego krajowego wynagrodzenia brutto. Na zagregowany wynik rankingu składają się również takie wskaźniki jak liczba ludności, przyrost naturalny, stopa bezrobocia, liczba lekarzy przypadających na 10 tys. mieszkańców, miejsca w żłobkach na 1000 dzieci w wieku do 3 lat, liczba spółek handlowych, liczba organizacji i stowarzyszeń, udział kobiet w organach prawodawczych – tłumaczy.
W większości przypadków pod uwagę brana była procentowa zmiana tych wskaźników na przestrzeni ostatnich lat.

Liderzy

W województwach mazowieckim i łódzkim liderami spójności są powiaty otwocki i zgierski. – Powiat otwocki przylega do Warszawy i swój rozwój w ostatnich latach zawdzięcza sąsiedztwu stolicy. Powiat zgierski także przylega do dużego miasta, jednak w jego przypadku powód dużego wzrostu wydaje się inny – na terenie powiatu powstało skrzyżowanie autostrad A1 i A2, co pozytywnie wpłynęło na rozwój gospodarczy regionu – komentuje Jerzy Morawski.

Na trzecim miejscu rankingu znajduje się powiat piotrkowski (łódzkie) – powiat „obwarzankowy” otaczający Piotrków Trybunalski. Przyczyny rozwoju tego powiatu mogą być podobne jak w przypadku powiatu zgierskiego – rozbudowa na terenie powiatu ważnych szlaków komunikacyjnych.

Na czwartym miejscu rankingu znalazł się powiat gostyniński (mazowieckie), a na piątym – poddębicki. Co ciekawe, pod względem wzrostu średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto powiat poddębicki jest liderem, jednak wypada on wyraźnie słabiej w innych obszarach, takich jak liczba lekarzy przypadających na 10 tys. mieszkańców. Warszawa (mazowieckie) jest liderem pod względem przyrostu naturalnego oraz liczby organizacji i stowarzyszeń, jednak zanotowała najniższy wzrost średniego wynagrodzenia brutto (w stosunku do średniej krajowej).

fot. Bankier.pl / 

Metodologia

Dla każdego wybranego wskaźnika uszeregowaliśmy wszystkie powiaty w Polsce od najlepszego wyniku do najsłabszego i każdemu nadaliśmy rangę (najlepszy powiat może otrzymać maksymalnie 380 pkt, najsłabszy 1). W ten sposób każdy powiat otrzymał łącznie 10 rang (ocen) – osobną dla każdego wskaźnika (kategorii). Aby policzyć łączny wynik rankingu dla każdego powiatu, zsumowaliśmy wszystkie jego rangi, mnożąc je przy okazji przez wagi poszczególnych wskaźników.

Po co wskaźnikom nadaliśmy wagi? Poszczególne wskaźniki różnią się przydatnością dla oceny rozwoju gospodarczego powiatu. Na przykład duży spadek stopy bezrobocia może wynikać z wysokiej emigracji, a nie z rozwoju gospodarczego (dlatego ten wskaźnik ma wagę 0,05). Uznaliśmy, że najważniejszy, najbardziej obiektywny wskaźnik to średnie wynagrodzenie brutto w powiecie (dlatego wskaźnik ma wagę 0,55).

W związku z tym łączna liczba punktów powiatu nie jest zwykłą sumą jego wyników w poszczególnych kategoriach. Przed zsumowaniem wynik każdego powiatu w każdej kategorii został pomnożony przez wagę wskaźnika, a dopiero później dodany do łącznego wyniku. Dzięki temu dla łącznej oceny powiatu zmiana średniego wynagrodzenia znaczy więcej niż np. zmiana liczby ludności lub zmiana stopy bezrobocia.

W przypadku większości wskaźników powiaty zostały uszeregowane i ocenione według wzrostu danego wskaźnika (w przypadku stopy bezrobocia – spadku) na przestrzeni lat. W dwóch przypadkach (przyrost naturalny, udział kobiet w organach uchwałodawczych) został wzięty pod uwagę wyłącznie rezultat dla jednego roku (odpowiednio – 2019 i 2020).

CM.

fot. UE / 
Źródło:

Do pobrania

Ranking regionów i powiatów Polski xlsx
Inspirujące pomysły na urządzenie pomieszczeń dla firm

Inspirujące pomysły na urządzenie pomieszczeń dla firm

Powiązane

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki