Ze wspomnianą ulgą wiążą się jednak pewne wątpliwości dotyczące obowiązku korekty w przypadku zbycia wierzytelności, której dotyczyła ulga. W świetle ostatniego wyroku WSA w Warszawie z 29 czerwca 2012 r. (sygn. III SA/Wa 2690/11) daje się zauważyć wyraźną zmianę linii interpretacyjnej, według której w tej sytuacji nie wystąpi obowiązek dokonania „odwrotnej” korekty, a tym samym zwiększenie podatku należnego.
foto: thinkstock
Ulga na złe długi to, inaczej mówiąc, możliwość odzyskania przez sprzedającego zapłaconego do podatku VAT z faktury, która nie została uregulowana przez nabywcę. Jak bowiem wynika z przepisów ustawy o VAT, podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy nie została ona uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze. Ponadto aby skorzystanie z ulgi było możliwe, należy dodatkowo spełnić szereg warunków określonych w ustawie. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że jakiekolwiek formy porozumienia pomiędzy podatnikiem a dłużnikiem, co do odroczenia terminu płatności powodują, iż upływ 180 dni należy liczyć od dnia upływu nowego (odroczonego) terminu płatności.
 | » Czy opłaca się inwestować w długi? |
Wątpliwości podatników budzi natomiast to, czy zbycie wierzytelności po skorzystaniu z „ulgi na złe długi” można uznać za uregulowanie należności w jakiejkolwiek formie. Dotychczas uznawano, że jeżeli podatnik posiadając nieściągalną wierzytelność skorzystał z ulgi, a następnie udało mu się sprzedać wierzytelność, której ona dotyczyła, powinien dokonać „odwrotnej” korekty, zwiększając podatek należny.
Twierdzenie to, znajdowało potwierdzenie w linii interpretacyjnej przyjętej przez zarówno organy podatkowe, jak i sądy administracyjne. Przykładowo WSA w Krakowie w wyroku z dnia 15 lutego 2012 r. (sygn. I SA/Kr 2114/11) wskazał, iż: „(...)Art.89a ust. 4 u.p.t.u. dotyczy zatem sytuacji gdy po skorzystaniu z ulgi za złe długi (...) zaistniała taka sytuacja, że należność została jednak uregulowana. Ustawodawca nie wymaga konkretnej formy ,,uregulowania" wskazując, iż może to nastąpić w jakiejkolwiek formie. W ustawie nie wskazuje się także podmiotu (podmiotów) który może tego ,,uregulowania" dokonać.(...) Nie ma znaczenia, kto ureguluje należność, więc obowiązek zwiększenia podatku należnego powstanie także w przypadku uregulowania należności przez osobę trzecią (...)”.
Zacytowana wyżej argumentacja sądu, wpisuje się w powszechnie przyjmowaną linię interpretacyjną, w której pewnym przełomem okazał się wyrok WSA w Warszawie z 29 czerwca 2012 r. (sygn. III SA/Wa 2690/11). Jest on niezwykle ważny, ponieważ zdaniem składu orzekającego wydającego to orzeczenie nie można przyjąć, że dokonanie cesji wierzytelności jest tożsame z „uregulowaniem należności w jakiejkolwiek formie”.
 | » Wszyscy się dowiedzą, jakie masz długi |
Dodatkowo sąd zauważył, że wprowadzając tzw. ulgę na złe długi ustawodawca nie ustrzegł się błędów. W rozdziale 1a Działu IX "Odliczenie i zwrot podatku. Odliczanie częściowe" nie unormowano bowiem przypadku, gdy po skorzystaniu z ulgi wskazanej w art. 89a ust. 1 ustawy o VAT podatnik sprzeda osobie trzeciej wierzytelność. Brak tego unormowania w konsekwencji może powodować pewną niepewność interpretacyjną, stanowiącą niekorzystne zjawisko wpływające na działania gospodarcze podatników.
Końcowo, w kontekście ulgi na złe długi warto odnieść się również do zmian proponowanych przez Ministerstwo Gospodarki. Projekt ustawy (tzw. trzecia ustawa deregulacyjna), który został skierowany do konsultacji społecznych przewiduje m.in. skrócenie terminu uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności ze 180 do 90 dni. Wprowadzenie takiej zmiany niewątpliwie mogłoby poprawić płynność finansową przedsiębiorców ze względu na możliwość szybszego odzyskania wpłaconego podatku.
Justyna Zając-Wysocka
Radca prawny, Dyrektor Departamentu Doradztwa Podatkowego Małopolskiego Instytutu Studiów Podatkowych w Krakowie
Artykuł ma charakter jedynie informacyjny i stanowi publikację zainspirowaną treścią artykułów prasowych, interpretacji organów podatkowych i orzeczeń sądów administracyjnych. Nie stanowi porady ani opinii podatkowej czy prawnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 i art. 31 ustawy o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 1996 r. Nr 102, poz. 475, ze zm.) i jest odzwierciedleniem poglądów wyrażanych przez autorów publikacji. Małopolski Instytut Studiów Podatkowych Sp. z o.o. nie bierze odpowiedzialności za ewentualne skutki podejmowanych decyzji na ich podstawie.
