Polska bez wątpienia nie należy do grona winiarskich potentatów. Ale pod tym względem wyraźnie wyróżnia się województwo lubuskie. W okolicach Zielonej Góry i Gorzowa o znalezienie winiarni naprawdę nie jest trudno. Nowe miejsca pracy powstają nie tylko w związku z produkcją wina, ale także w rozwijającej się branży turystyki winiarskiej, czyli enoturystyki.
Województwo lubuskie, przynajmniej w ujęciu gospodarczym, często wydaje się pozostawać w cieniu sąsiadującego z nim Dolnego Śląska. Prężnie rozwijający się wrocławski rynek przyciąga kandydatów z regionu, w tym specjalistów zajmujących się najnowszymi technologiami. Ale sytuacja na lubuskim rynku pracy prezentuje się naprawdę nieźle.
Pracy w Lubuskiem nie brakuje, ale pensje poniżej średniej
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w Zielonej Górze stopa bezrobocia w sierpniu 2023 roku wyniosła 4,2%, była więc niższa od średniej dla kraju (5,0%). Dobre wyniki odnotowują również dwa najważniejsze gospodarczo ośrodki. Szczególnie łatwo o znalezienie pracy w Gorzowie Wielkopolskim: bezrobocie w powiecie grodzkim wynosi zaledwie 2,3%. Niezła koniunktura panuje również w Zielonej Górze i okolicach – stopa bezrobocia w podregionie znajduje się na poziomie 4,4%.
Jak widać, pracy nie brakuje, a liczba wolnych wakatów wciąż jest satysfakcjonująca. Poziom wynagrodzeń sprawia jednak, że wielu kandydatów decyduje się na migrację do bardziej majętnych regionów.
Według danych GUS w sierpniu 2023 roku średnie wynagrodzenie w województwie lubuskim wyniosło 6657,23 zł. Oznacza to spadek w porównaniu z poprzednim miesiącem (o 0,69%), jednak w ujęciu rocznym wciąż mamy do czynienia z widocznym 12% wzrostem. Wciąż jest to wynik niższy od średniej krajowej, która w tym samym okresie uplasowała się na poziomie 7363,57 zł.
Gdzie można zarobić najlepiej?
Wyniki nie mogą dziwić. Podobnie jak w reszcie kraju największe zarobki otrzymują specjaliści zatrudnieni w dynamicznie rozwijającej się branży IT. Średnio w lubuskim otrzymują aż 10775,23 zł. Drugą pod względem atrakcyjności zarobków branżą jest transport i gospodarka magazynowa, które korzystają zwłaszcza z bliskości Niemiec. Przeciętna pensja w tym sektorze to 7174,92 zł.
Bez wątpienia sporą konkurencją jest sąsiedztwo Dolnego Śląska. Jak pokazuje statystyka, można liczyć w nim na zdecydowanie lepsze warunki wynagrodzenia. Średnia pensja w sierpniu wyniosła 7793,85 zł. To również oznacza spadek (aż o 6,64% w ujęciu miesięcznym), jednak Wrocław i okolice należą do grona regionów, w których najlepiej się zarabia. Różnice widać również w poszczególnych branżach. Informatycy otrzymują średnio 12662,34 zł. Osoby zajmujące się działalnością profesjonalną, naukową i techniczną zarabiają przeciętnie 9881,39 zł, a zatrudnienie w dolnośląskim przemyśle pozwala zarobić średnio 8283,27 zł brutto miesięcznie.
Zagłębie winiarskie z szansą na pracę
Choć pod względem rozwoju branży IT lubuskie nie może równać się ze swoim sąsiadem, dysponuje bogactwami unikalnymi w skali całego regionu. I coraz lepiej wykorzystuje ten potencjał. Mowa o… uprawach winorośli.
Historia winiarstwa w pobliżu Zielonej Góry sięga XIII wieku. Grünberg – jak przez setki lat nazywało się miasto – był najbardziej wysuniętym na północny-wschód regionem winiarskim w państwie niemieckim. To nietypowe położenie i klimat pozornie zbyt surowy dla uprawy winorośli przekładały się oczywiście na właściwości produkowanego tu wina. Charakterystyka napoju w znacznym stopniu zależała od warunków panujących w konkretnym sezonie, a w pierwszej połowie XIX wieku to właśnie tutaj zaczęto wytwarzać pierwsze w Niemczech wino typu szampańskiego.
Przed wojną w Lubuskiem (poza Zieloną Górą na szeroką skalę uprawiano winorośl również w Gubinie czy Krośnie Odrzańskim) funkcjonowało co najmniej kilka działających na szeroką skalę winiarni. Po przyłączeniu tak zwanych ziem odzyskanych do Polski na bazie specjalizującego się w winach musujących zakładu Grempler uruchomiono tu natomiast Lubuską Wytwórnię Win, która eksportowała napój nawet do USA czy Australii. Firma upadła w 1999 roku, kończąc tym samym wielowiekowy okres przemysłowej uprawy winorośli w regionie.
Ale winiarstwo odradza się i praca w Zielonej Górze coraz częściej jest dostępna właśnie w tym szczególnym sektorze. Obecnie w mieście i jego okolicach działa kilkadziesiąt winnic. W Zaborze – 15 km od Zielonej Góry – od 2008 funkcjonuje winnica Ingrid, w której ofercie można znaleźć m.in. klasyczne wina Pinot Noir, ale również wina Zweigelt czy Gewurztraminer. W pobliżu ponad 3 hektarami nasadzeń winorośli dysponuje winnica Żelazny, której historia sięga 2012 roku. W ofercie można spotkać zarówno wina czerwone, jak i białe, i różowe. Dłuższą historią może pochwalić się działający od 1997 roku Winny Dworek. W Górzykowie znajduje się nie tylko winnica, ale również hotel i restauracje. W tej samej miejscowości położona jest manufaktura Winnogóra z 1 ha nasadzeń.
Enoturystyka szansą dla regionu?
Oczywiście winiarstwo to nie tylko produkcja i miejsca pracy niezbędne do wytwarzania wina. To również enoturystyka, czyli turystyka, która na pierwszym miejscu stawia wszystko, co związane z winem. Wiele lubuskich winiarni oferuje zróżnicowane atrakcje dla turystów. Od – co oczywiste – degustacji wina przez pokazy i warsztaty, kończąc na dużych wydarzeniach adresowanych zarówno do klientów indywidualnych, jak i firm. Świat biznesu zderza się tu ze światem winiarstwa, co oznacza również ciekawe perspektywy dla lokalnego rynku pracy.
Wiele winiarni, które rozpoczynały przed laty jako małe, rodzinne manufaktury, rozrosło się. Poza samą uprawą winorośli zajmują się również działalnością turystyczną i restauratorską. Miłośnicy wina nie tylko z Polski, ale również innych krajów, mogą więc liczyć na bardzo zróżnicowaną i atrakcyjną ofertę. Dbają o to zarówno lokalne stowarzyszenia, jak i władze samorządowe, które dostrzegają potencjał w enoturystyce.
Ciekawym projektem jest zlokalizowane w Zaborze Lubuskie Centrum Winiarstwa dysponujące 35 ha samorządowej winnicy. Jego zadaniem – poza standardową winiarską działalnością, jest promocja regionu, w którym zarejestrowano 46 winnic, i popularyzacja kultury winiarskiej. Obiekt można oczywiście odwiedzać i zwiedzać w towarzystwie przewodnika.
Centrum realizuje również cykliczne wydarzenia promocyjne. Wiosną odbywa się Lubuski Festiwal Otwartych Piwnic i Winnic, w czasie którego można poznawać lubuskie winnice, ale również odkrywać wyróżniające się bogatą historią piwnice winiarskie. We wrześniu ma natomiast miejsce winobranie w winnicy samorządowej. Wydarzeniu towarzyszą jarmarki winiarskie, w których udział biorą okoliczne winnice, koncerty i występy artystyczne.
W samej Zielonej Górze zlokalizowana jest natomiast palmiarnia otoczona pokazową winnicą. Ten obiekt – poza egzotyczną roślinnością – ma również sporo do zaoferowania i turystom, i lokalnym przedsiębiorcom zajmującym się enoturystyką. Odbywają się tu różnego typu wydarzenia i istnieje możliwość degustacji wyprodukowanych w regionie win. W ślad za ofertą gastronomiczną i turystyczną idzie również nauka i badania. Najważniejsza uczelnia w regionie, Uniwersytet Zielonogórski, oferuje m.in. studia podyplomowe na kierunku enologia (winiarstwo). Pozwalają uzyskać kwalifikacje niezbędne w różnych obszarach pracy z winem – od prowadzenia upraw po sommelierstwo.
Olbrzymi potencjał dla rozwoju logistyki
Wyjątkowy mikroklimat, dzięki któremu zbocza pradoliny Odry pokryte są krzewami winnymi i znakomicie prosperującymi winnicami, to niejedyna przewaga regionu, jaką wykorzystują działający tu przedsiębiorcy. Nie bez znaczenia pozostaje również położenie. Lubuskie z racji bezpośredniego graniczenia z Niemcami staje się często wybieraną lokalizacją dla centrów dystrybucyjnych. Pod tym względem to jeden z najlepiej rokujących i najintensywniej rozwijających się regionów w kraju.
Trzy parki o łącznej powierzchni niemal 170 000 mkw. w Zielonej Górze oddał do użytku jeden z liderów rynku deweloperskiego – Panattoni. Łącznie przedsiębiorstwo przygotowało już ponad 620 000 mkw. nowoczesnych powierzchni magazynowych w całym województwie lubuskim. Jednym z najemców powierzchni magazynowych jest ECE Logistics – przedsiębiorstwo specjalizujące się w realizacji transportów na potrzeby branży e-commerce. Wybór lokalizacji nie jest przypadkowy: zielonogórskie centrum logistyczne pozwoli na obsługę odbiorców m.in. z Niemiec, Francji oraz Czech. Zakład jest położony w Lubuskim Parku Przemysłowo-Technologicznym – specjalnej strefie, która ma na celu wsparcie przedsiębiorczości i rozwoju technologii, także we współpracy z Uniwersytetem Zielonogórskim, który jest jednym z inicjatorów jego powstania. Na terenie Parku znajduje się również zarząd Stowarzyszenia Aglomeracja Zielonogórska, którego celem jest rozwój regionu i wsparcie jego konkurencyjności.
Na logistycznej mapie regionu wyróżniają się również inne miejscowości wchodzące w skład Aglomeracji. Na szczególną uwagę zasługują okolice Świebodzina. To właśnie tutaj jedno ze swoich centrów dystrybucyjnych wybudował Amazon. Inteligentna hala jako trzecia w Polsce wykorzystuje zaawansowany system Amazon Robotics, a łączne zatrudnienie w centrum logistycznym znajduje ponad 1000 osób.
