4 z 10 zł, które Polacy rzekomo inwestują w biznes za granicą, tak naprawdę trafia z powrotem do Polski. Najwięcej polskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych jest w rzeczywistości lokowanych nad Wisłą.
Narodowy Bank Polski regularnie raportuje, ile polskie firmy inwestują za granicą oraz do których krajów płynie kapitał znad Wisły. Według podstawowych i najszerzej cytowanych danych, na koniec 2017 r. najwięcej środków Polacy ulokowali w Luksemburgu, Czechach, Niderlandach, Cyprze i Szwajcarii. 5 państw odpowiadało za ponad połowę polskich inwestycji bezpośrednich (BIZ) za granicą.
Nie trzeba jednak głębokiej znajomości gospodarek wyżej wymienionych krajów, by czuć, że coś tu nie gra. Polacy mieliby masowo rozkręcać biznes na tak niewielkich rynkach jak Luksemburg czy Cypr albo tak drogich jak Holandia czy Szwajcaria? Odpowiedź jest oczywista: widać inwestycja przez taki kraj jest tańsza lub prostsza niż bezpośrednio z Polski. Pytanie dokąd tak naprawdę trafia kapitał z Polski.
Z pomocą przychodzi NBP, który obok prostych wyliczeń, dokąd płyną środki, szacuje również, gdzie są ostatecznie lokowane. Docelowym krajem inwestycji najczęściej jest Polska, która na koniec ubiegłego roku odpowiadała aż za 40 proc. należności z tytułu polskich BIZ za granicą.
|
Stan należności z tytułu polskich BIZ na koniec 2017 roku (w mln PLN) |
||||
|---|---|---|---|---|
|
Opis |
Według kraju docelowej inwestycji |
% ogółem |
Według kraju siedziby inwestora |
% ogółem |
|
Polska |
25 903,8 |
40,0 |
- |
- |
|
Czechy |
10 281,0 |
15,9 |
11 425,1 |
11,0 |
|
Kanada |
6 463,7 |
10,0 |
6 480,8 |
6,2 |
|
Niemcy |
3 632,0 |
5,6 |
5 578,2 |
5,4 |
|
Litwa |
3 047,5 |
4,7 |
3 743,3 |
3,6 |
|
Rosja |
2 090,2 |
3,2 |
2 977,9 |
2,9 |
|
Chile |
1 798,3 |
2,8 |
1 818,4 |
1,7 |
|
Norwegia |
1 726,8 |
2,7 |
1 742,4 |
1,7 |
|
Pozostałe kraje |
9 861,1 |
15,2 |
70 300,9 |
67,6 |
|
Wszystkie kraje |
64 804,4 |
100,0 |
104 067,0 |
100,0 |
|
Źródło: NBP, Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce i polskie inwestycje bezpośrednie za granicą w 2017 roku, aneks statystyczny |
||||
Z analiz NBP wynika, że aż 77,2 proc. inwestycji dokonywanych przez podmioty kontrolowane przez polskich rezydentów w Luksemburgu, Niderlandach, Szwajcarii i na Cyprze trafia z powrotem do Polski.
Specjaliści z banku centralnego podkreślają również, że skali zjawiska nie sposób określić w przypadku podmiotów kontrolowanych przez nierezydentów "ze względu na trudności z dostępem do informacji o docelowych inwestycjach". A odpowiadają one za ok. 40 proc. polskich BIZ.
Statystyczny problem może być nawet szerszy. Struktury inwestycyjne mogą być bardzo złożone nie tylko w celu optymalizacji podatkowej, ale również w celu ukrycia się przed wzrokiem państwa i poza zasięgiem jego wpływów.Maciej Kalwasiński
