Najnowsze dane potwierdzają, że zeszły rok był najgorszy pod względem spadku PKB od czasu transformacji gospodarczej w 1990 r. W danych widać jednocześnie, że gospodarka Polski, a także innych krajów, zaczyna wykazywać coraz większą odporność na restrykcje antyepidemiczne, a seria dobrych informacji o nowych szczepionkach daje nadzieję, że w perspektywie kilku miesięcy zacznie się bardzo solidne odbicie.
GUS podał w piątek, że PKB Polski spadł w 2020 r. o 2,8 proc. (ostatni spadek zdarzył się w 1991 r. i wyniósł 7 proc.) Dane są fatalne i pokazują skalę dewastacji wywołanej przez epidemię i wprowadzane w reakcji na nią restrykcje.
Rozbicie danych na czynniki pierwsze pozwala jednak na dostrzeżenie pozytywnych zjawisk. Przede wszystkim spadek aktywności gospodarczej w IV kw. był mniejszy od obaw formułowanych u progu drugiej fali zakażeń COVID-19. Jeszcze na początku listopada Narodowy Bank Polski prognozował, że w ostatnim kwartale roku PKB obniży się r/r aż o 6,5 proc. Niewiele mniejszy spadek prognozowałem w połowie października. Tymczasem na podstawie wstępnych danych rocznych GUS można szacować, że w IV kw. PKB spadł tylko o 2,8 proc. rok do roku (czyli tyle, ile za cały rok), po spadku o 1,5 proc. w III kw. Zaskakująca stabilność w obliczu silnych restrykcji wynikała m.in. z doskonałych wyników przemysłu, które zaskoczyły absolutnie wszystkich – ekonomistów i przedsiębiorców. Przemysł zwiększał produkcję, ponieważ konsumenci w Niemczech i wielu innych krajach Europy zwiększyli znacznie wydatki na towary kosztem usług.
Lepsze od oczekiwań były też wyniki gospodarek niemieckiej i francuskiej. W Niemczech w całym 2020 r. PKB spadł o 5 proc., a w IV kw. – o 2,9 proc. r/r. Czwarty kwartał był zatem lepszy od trzeciego, gdy spadek wyniósł 3,9 proc. To zasługa wysokiego popytu konsumentów na towary oraz solidnej produkcji przemysłowej. We Francji PKB w całym roku obniżył się o 8,3 proc., a w IV kw. o 5 proc. r/r. Dane były lepsze od oczekiwań, ale Francja znajduje się w trudniejszej sytuacji niż Polska czy Niemcy, ponieważ ma większy udział turystyki i mniejszy przemysłu w gospodarce.
Równocześnie z publikacjami dotyczącymi PKB pod koniec minionego tygodnia spływały informacje, które poprawiają perspektywy gospodarcze na najbliższy rok. Chodzi o wyniki badań nad kolejnymi szczepionkami. W czwartek Novavax, a w piątek Johnson & Johnson poinformowały, że ich szczepionki na koronawirusa posiadają bardzo wysoką efektywność w ograniczaniu infekcji pierwotnymi wariantami wirusa i całkiem wysoką efektywność w ograniczaniu infekcji mutacją z Republiki Południowej Afryki, która wywołuje duże obawy naukowców. Obie firmy mogą w tym roku wyprodukować ponad miliard dawek szczepionek. Łącznie już pięć firm posiada skuteczne szczepionki.
Te informacje zwiększają szanse na solidne odbicie gospodarcze już od wiosny tego roku. Prognozy na 2021 r. dla Polski wahają się między 3 a 5 proc. wzrostu PKB. Główne ryzyko to ograniczenia podażowe w produkcji szczepionek.
Chcesz codziennie takie informacje na swoją skrzynkę? Zapisz się na newsletter SpotData.
Chcesz samodzielnie analizować dane ekonomiczne? Platforma SpotData to darmowy dostęp do ponad 40 tysięcy danych z polskiej i światowej gospodarki, które można analizować, przetwarzać i pobierać w formie wykresów i tabel do Excela. Sprawdź na: https://spotdata.pl/ogolna.
