Najnowocześniejszy system edukacji w Europie

Dla wielu może wydać się szokującym, że Komisje Edukacji Narodowej powołał sejm o negatywnych konotacjach - sejm rozbiorowy. Sytuacja kraju była jednak opłakana i zmuszeni do dzielenia ojczyzny posłowie zdecydowali się ratować co się da. A najważniejsza była przyszłość, więc zadbać należało o wychowanie młodzieży.

Hugo Kołłątaj
Hugo Kołłątaj (Wikimedia Commons)

Powołanie pierwszego nowożytnego ministerstwa oświaty wiązało się z wyrzuceniem ze szkół jezuitów, a w zasadzie ich zakonu. Nie była to jednak ustalona sekularyzacja edukacji, lecz działanie niezależne od Polski. 21 lipca 1773 r. papież Klemens XIV rozwiązał zakon jezuitów specjalną bullą. Likwidowane były struktury ich organizacji, a duchowni musieli szukać miejsca w innych zgromadzeniach bądź przejść pod nadzór miejscowych ordynariuszy.

Jezuici w ciągu poprzednich dziesięcioleci zmonopolizowali oświatę w Rzeczpospolitej do tego stopnia, że rozwiązanie zakonu stanowiło poważny problem o ogólnokrajowej skali. Obradujący wtedy sejm rozbiorowy stwierdził, że majątek jezuicki i kadrę nauczycielską obejmie swoim nadzorem nowa, świecka instytucja, której inicjatorem powstania był ks. Hugo Kołłątaj.

W skład Komisji weszło początkowo osiem osób: biskup wileński Ignacy Masalski, biskup płocki Michał Poniatowski, książę August Sułkowski, kanclerz litewski Joachim Chreptowicz, pisarz Ignacy Potocki, książę Adam Kazimierz Czartoryski, były kanclerz koronny Andrzej Zamoyski i starosta kopanicki Antoni Poniński.

Komisja Edukacji Narodowej dokonała gruntownej reformy edukacji stawiając na empiryczne poznanie zgodne z najnowszymi osiągnięciami nauki. Wprowadzono przedmioty takie jak: mechanika, rolnictwo, chemia, botanika, zoologia, prawo oraz nauka moralna. Ujednolicono strukturę szczebli edukacyjnych, podporządkowano Komisji szkoły elementarne, średnie oraz nowo utworzone dwie Szkoły Główne - Koronną i Litewską.

Osiągnięciami Komisji są nie tylko bieżące sukcesy, ale również dziedzictwo, jakie po sobie pozostawiła. Udało jej się przygotować całe pokolenie polskich patriotów, którzy oparli się obcym wpływom na początku zaborów i przygotowali młodzież na nadchodzące czasy. Z podręczników napisanych przez Towarzystwo Ksiąg Elementarnych korzystali Polacy pod zaborami jeszcze pod koniec XIX wieku, a więc ponad sto lat po pierwszej publikacji!

Oświeceniowi filozofowie chwalili Komisję jako najnowocześniejszy system edukacji w ówczesnej Europie. Prace KEN zostały przerwane przez II zabór i konfederację targowicką, ale ziarno rzucone przez nią w glebę zaowocowało w późniejszych, ciężkich dekadach.

Marcin Dobrowolski

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
3 0 ~arturj

KomisjĘĘĘĘĘĘĘ Edukacji Narodowej powołał sejm...

Nauczcie się pisać po polsku.

! Odpowiedz
2 1 ~Tomek

Co ci ludzie na forum gospodarczym wypisuja za bzdury. Artykuł normalny, swiecki, prawdziwy.
Ale zaraz znajdzie sie jakis antyto, anty tamto. Nie dogodzi sie ludzikom, nigdy.
KEN to masoneria, dla jezuitów, wróg. Dla Króla wrog to Targowica, dla Targowicy Król, dla Polski, zaborcy, dla Zaborców Napoleon, dla Napoleona Wellington, dla niego Kongres itd do konca swiata.
Musi byc Jezus i Lucyfer, jak slonce i burza. Ludzikowi wszystko jest potrzebne, bo nie pozna perspektywy.
O sory.... nie wszystko, Jarek i DDD nie moga miec wrogów, bo oni wszystko znają jak CHUCK NORIS...

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
8 15 ~Tgdhfg

"Udało jej się przygotować całe pokolenie polskich patriotów, którzy oparli się obcym wpływom na początku zaborów i przygotowali młodzież na nadchodzące czasy." powinno byc: "udalo im sie przygotowac cala rzesze mlodych naiwnych fanatykow ktorzy bezmyslnie gineli w imie chorych adpiracji swoich politycznych wodzow i przygotowali grunt na nadchodzace czasy w formie totalnej indoktrynacji zaprwniajacej bezmyslne i tanie mieso armatnie" i tak to sie dzieje do dzis - vide gloryfikacja powstania warszawskiego

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
2 3 ~MacGawer

Aj boli kremlinów to, że Stalin nie mógł zrealizowac swoich ambicji bo mu powstańcy pzreszkodzili. Boli rusklie trole to, że po kilku powstanaich Rzeczpospolita odzyskała niepodległość i carat (wtedy akurat zamieniony na czerwonych) nie mógł wcielać nas do wojska. Boli to, że bez Polaków rozbudowa imperium rosyjskiego nie szła tak gładko jak wczesniej, a na dodatek w 1920r dostaliście od nas niezłe bęcki. A najbardziej boli to, że przy okazji 1989r nawet ZSRR się wam rozpadł...

A jeżeli jakims dziwnym trafem w dowodzie masz napisane, że jesteś Polakiem to twoi przodkowie własnie sie w grobach przewracają.


Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
1 5 ~asd

Youtube Grzegorz Braun "Komisja edukacji narodowej"

! Odpowiedz
1 1 ~Gnida

Ten sam Braun co chciał zostać Królem Polski i jest monarchistą?

! Odpowiedz
2 6 ~asd odpowiada ~Gnida

Ja też jestem monarchistą, ale Braun nie marzy o zostaniu królem. To zresztą nie ten temat, choć Konstytucja 3 go Maja przywracała w Polsce monarchie (schizofrenia polega na tym, że tego dnia obchodzimy święto demokracji? Czy to skutek kołłątajowskiej edukacji?)

! Odpowiedz
3 5 ~Eskimos odpowiada ~Gnida

Podobnie mam poglądy monarchistyczne, w związku z tym antydemokratyczne.
Ani Braun ani Marek Jurek nie chcą zostać krolami :)

! Odpowiedz
3 2 ~Tomek odpowiada ~Eskimos

No to macie juz swojego kóla - od tygodnia. Jezusika.
Jak chcecie żeby wrócił król, to zapraszam na Jakąś wyspę, tam twórzcie sobie wasze królestwo.
Poza pewnie 1-2 dobrym rzeczami, monarchia ma tez wady... może i większość wad?
A od naszej "demokracji" wara.....
Przypomne dlaczego" masoni" zniszczyli jezuitów?? Bo to najbardziej mordercza organizacja na swiecie(nie chodzi mi o wartosci bezwzględne ale o wzgledne - Hitler zamordował 25-30% Polaków, Stalin 3% a Jezuita 97% indian...)

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
2 1 ~Jan odpowiada ~asd

Konstytucja wprowadzała monarchię dziedziczną ze wskazania Carycy Katarzyny na rzecz Rodu z Bawarii. Ślepo posłusznym wykonawcą rozkazów była marionetka w postaci Stanisława Augusta Poniatowskiego. Również wyjątkowa kanalia i współautor Komisji Edukacji Narodowej. Kilka słów o tej kanalii: Stanisław August Poniatowski Kolaborant, zdrajca, ciota, mason, abstynent, asystent angielskiego ambasadora z którym prawdopodobnie miał romans z którym później pojechał do Petersburga gdzie zakochał się w Carycy Katarzynie. Został jej niespełna 25 letnim kochankiem. Caryca nie miała problemów z dochowaniem wierności gdyż jej mąż Car Piotr był pijakiem i lubił zwyczajnie pobić Katarzynę. Zresztą musiał się ewakuować z dworu gdy Piotr nakrył go z Katarzyną w łóżku. Z trudem uszedł z tej przygody z życiem bo Piotr miał dobry lewy sierpowy. Królem został w dziwnych okolicznościach. Rosyjskie wojsko otoczyło sejm i wymusiło wybór Augusta na króla Polski. Źródła mówią że miał kilka kochanek, 8 nieślubnych dzieci i kilku kochanków. Słynne obiady czwartkowe w rzeczywistości były organizowane przez Czartoryskiego. Dopiero po kilku latach August przeniósł organizacje darmowych obiadków do zamku królewskiego gdzie przybrały charakter sprośnych libacji. Zadłużył koszmarnie państwo ale pieniądze wydawał nie na pastwo tylko na utrzymanie siebie, rodziny, kochanek i kochanków. 1,5 miliona pożyczył od Rosji a później 20 milionów od Holandii. W 1793 długi polski wynosiły 33 miliony złotych czyli tyle co roczny budżet państwa. Katarzyna obiecała spłacić wszystkie długi w zamian za akceptację rozbiorów. W 1791 rozpoczął prace nad wprowadzeniem konstytucji. Przystąpił do Targowicy która poprosiła Rosję o interwencję. Rosjanie oczywiście nam pomogli. Przyszli i powiedzieli że przynoszą nam wyzwolenie (skąd my to znamy). Zgodził się na pierwszy i drugi rozbiór Polski oraz zdelegalizował konstytucję którą przecież sam podpisał. Na koniec zrzekł się trony umożliwiając trzeci ostateczny rozbiór polski. Po śmierci Katarzyny Car Piotr zaprosił go do Moskwy gdzie dostał pałac i dożywotnią pensję. Chodzą plotki że Piotr był nieślubnym synem Augusta. A Cnidami się nie ma co przejmować. Zawsze byli są i będą.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne

Wskaźniki makroekonomiczne

Inflacja rdr 2,6% VI 2019
PKB rdr 4,7% I kw. 2019
Stopa bezrobocia 5,3% VI 2019
Przeciętne wynagrodzenie 5 057,82 zł V 2019
Produkcja przemysłowa rdr -2,7% VI 2019

Znajdź profil