REKLAMA

Mocny ból głowy kredytobiorców i rządowe lekarstwo. Wszystkie grzechy WIBOR-u

2022-06-11 06:00
publikacja
2022-06-11 06:00
Mocny ból głowy kredytobiorców i rządowe lekarstwo. Wszystkie grzechy WIBOR-u
Mocny ból głowy kredytobiorców i rządowe lekarstwo. Wszystkie grzechy WIBOR-u
fot. Patryk Kosmider / / Shutterstock

Rząd zapowiada radykalne posunięcia, które mają ulżyć kredytobiorcom borykającym się z drastycznym wzrostem rat. Jedną z najważniejszych zmian jest zapowiadana likwidacja wskaźnika WIBOR. O konieczności jego reformy czy likwidacji mówiło się już jednak wcześniej. Eksperci portalu GetHome.pl sprawdzili „grzechy” wskaźnika, od którego zależy wysokość rat kredytów.

WIBOR (Warsaw Interbank Offer Rate) to funkcjonujący w polskim systemie bankowym od lat 90. ubiegłego wieku wskaźnik określający po jakich stawkach banki komercyjne pożyczają sobie pieniądze. Do jego wyliczenia dochodzi podczas tzw. fixingu na podstawie danych o oprocentowaniu pożyczek z poszczególnych instytucji – w ten sposób wyciąga się średnią arytmetyczną. Banki zobowiązane są pożyczać sobie pieniądze po stawkach nie niższych od ustalonej. Wysokość wskaźnika pozostaje uzależniona od podstawowej stopy procentowej NBP. Jeśli ona rośnie, rośnie również WIBOR, co przekłada się na koszty kredytowania, bowiem to właśnie od wysokości WIBOR-u oraz stałej marży zależy wysokość naszych rat kredytowych.

Polacy rzucili się na zakup rekordowo drogich mieszkań za rekordowo tani kredyt – to nie mogło się dobrze skończyć

W ciągu ostatnich tygodni kwestia stawek WIBOR zdominowała debatę polityczno-ekonomiczną w Polsce. Liczba bzdur, nieprawd i przekłamań powstała w tym temacie zasługuje na to, aby jasno postawić sprawę - pisze Krzysztof Kolany, główny analityk Bankier.pl.

 

W zależności od tego, który rodzaj wskaźnika został wpisany do umowy, raty w oparciu o WIBOR są aktualizowane w określonych przedziałach czasu. W przypadku WIBOR 3M do aktualizacji dochodzi [najczęściej - przyp. red.] raz na kwartał. Jeśli w umowie kredytowej wpisany jest WIBOR 6M, oprocentowanie zwiększa się w cyklu półrocznym.

Wszystkie grzechy WIBOR-u

Wszystko wskazuje na to, że od stycznia 2023 roku WIBOR zostanie zlikwidowany, a w jego miejsce pojawi się nowy wskaźnik, który ma być korzystniejszy dla kredytobiorców. Takie zapowiedzi słyszymy ze strony rządu.

Choć o WIBOR-ze zrobiło się głośno wraz z serią podwyżek stóp procentowych, eksperci już od jakiegoś czasu wskazywali na jego wady.

Przede wszystkim chodzi o arbitralność i nieprzejrzystość jego ustalania oraz wątpliwą wiarygodność w kwestii realnego kosztu pieniądza w transakcjach między bankami. Specjaliści, w tym kancelarie prawne, które zaczęły przymierzać się do składania pozwów o unieważnienie umów kredytowych po drastycznym wzroście oprocentowania kredytów od jesieni zeszłego roku - gdy wartość WIBOR 3M wynosiła zaledwie 0,24 proc. do obecnego momentu, kiedy jest już na poziomie 6,53 proc. - wskazują, że choć teoretycznie jego wysokość powinna być wyliczana na podstawie faktycznych transakcji na rynku międzybankowym, w rzeczywistości często tak się nie dzieje. Prawnicy zaznaczają, że faktycznych pożyczek środków między bankami jest bardzo mało, a kapitał na akcję kredytową banki pozyskują głównie z depozytów swoich klientów. Tak więc fixing, a więc proces ustalania WIBOR-u, nie oddaje realnego kosztu pieniądza w transakcjach międzybankowych, a opiera się jedynie na ich deklaracjach niepopartych rzeczywistymi pożyczkami. W ten sposób instytucje finansowe mogą arbitralnie „pompować” WIBOR.

Tak też się dzieje i obecnie. Aktualnie stopa referencyjna NBP wynosi 5,25 proc., tymczasem WIBOR 3M ma wartość ponad 6,5 proc., a więc znacznie wyżej. W ten sposób banki antycypują kolejne podwyżki stóp procentowych, tyle że jeszcze do nich nie doszło. Klienci, którzy spłacają kredyty, płacą za decyzje NBP, które jeszcze nie zapadły.

WIBOR a lokaty

Druga sprawa dotyczy drastycznej różnicy między poziomem WIBOR-u a oprocentowaniem depozytów i lokat. Jeśli rośnie stopa referencyjna NBP, od której uzależniony jest WIBOR, rosnąć powinno też oprocentowanie depozytów i lokat bankowych. W praktyce jednak banki, choć windują powyżej WIBOR-uu koszty kredytowania, co przekłada się na wzrost rat dla spłacających, to znacznie mniej chętnie podnoszą oprocentowanie lokat.

Aktualnie sytuacja się nieco poprawiła. Najlepsze lokaty 3-miesięczne po spełnieniu dodatkowych warunków oferują przeciętnie oprocentowanie na poziomie 5 proc., co jest jakimś postępem w stosunku do I kwartału 2022 r., gdy długo mimo wzrostu stóp procentowych oprocentowanie lokat stało w miejscu.

POLONIA zamiast WIBOR-u?

Rząd zapowiedział program pomocy kredytobiorcom. Tzw. tarcza dla kredytobiorców ma się składać z: 

  1. wakacji kredytowych dla kredytobiorców w trudnej sytuacji finansowej w latach 2022–2023. Raz na kwartał taki klient będzie miał odroczoną spłatę bez naliczania dodatkowych odsetek;
  2. zwiększenia pomocy do spłacajacych kredyty z Funduszu Wsparcia dla Kredytobiorców. Pomoc dla osób w trudnej sytuacji wyniesie 2 tys. zł miesięcznie przez kolejne trzy lata. Będzie to pomoc zwrotna.
  3. likwidacji WIBOR i zastąpienia wskaźnika nowym od 2023 r.

Ponadto uruchomiony zostanie nowy fundusz wzmacniający odporność sektora bankowego. Środki na ten cel mają pochodzić z samych banków komercyjnych, które złożą się na kwotę 3,5 mld zł.

Jaki nowy wskaźnik zastąpi powszechnie krytykowany WIBOR? Tego na razie nie wiadomo. Spekuluje się, że w to miejsce w użytku będzie stawka POLONIA. Jest to wskaźnik używany dotychczas do wyliczenia oprocentowania depozytów tzw. overnight na rynku międzybankowym, a więc przyjmowanych na jeden dzień. Jego stawkę każdego dnia oblicza NBP, fixing w oparciu o informacje z około połowy transakcji tego typu, które się odbyły, dokonuje się o godzinie 17.00 na podstawie precyzyjnych danych banków, uczestników transakcji: kwoty depozytu oraz informacji czy został on przyjęty, czy był udzielony, nazwy banku i stawki oprocentowania. Dysponując tymi informacjami NBP wyciąga średnią ważoną, która składa się na wskaźnik POLONIA. 

Eksperci podkreślają, że POLONIA byłaby korzystniejsza dla kredytobiorców, bo jest po prostu niższa niż WIBOR-u. Dla przykładu – wysokość wskaźnika z dnia 27 maja wyniosła 4,94 proc. WIBOR 3M w tym samym czasie miał wartość 6,53 proc., a WIBOR 6M – 6,75 proc. Czy więc stawka POLONIA będzie od przyszłego roku odpowiadać za oprocentowanie naszych kredytów? Na razie za wcześnie, by to przesądzić, wydaje się jednak, że los WIBOR-u jest przesądzony.

Marcin Moneta

Źródło:
Tematy
Załóż konto osobiste – bez zbędnych opłat i zgarnij do 250 zł za jego założenie

Załóż konto osobiste – bez zbędnych opłat i zgarnij do 250 zł za jego założenie

Komentarze (60)

dodaj komentarz
king_george
Kredytobiorcom nie powinno się udzielać "pomocy", ani zmienić wskaźnika na inny. Po prostu klauzula umowna, która dopuszcza nieograniczoną zmianę oprocentowania (i tym samym należności klienta na rzecz banku) powinna zostać uznana za niedozwoloną i tym samym niewiążącą konsumenta na istniejących już zasadach dotyczących Kredytobiorcom nie powinno się udzielać "pomocy", ani zmienić wskaźnika na inny. Po prostu klauzula umowna, która dopuszcza nieograniczoną zmianę oprocentowania (i tym samym należności klienta na rzecz banku) powinna zostać uznana za niedozwoloną i tym samym niewiążącą konsumenta na istniejących już zasadach dotyczących klauzul niedozwolonych.
Umowa o kredyt ze zmienną stopą oprocentowania powinna obowiązkowo określać maksymalną stopę oprocentowania - tylko wtedy można by twierdzić, że kredytobiorca "wiedział w co się pakuje". Takie ograniczenia są zresztą spotykane w umowach o kredyty hipoteczne w innych krajach, nie jest to więc żaden wymysł z kosmosu, tylko coś, co powinno być oczywistością. Absurdem są umowy tak skonstruowane, że jedna ze stron przy ich zawarciu nie zna i nie może znać wysokości swojego świadczenia.
sterl
Co to za lekarstwa ,że wszystkie fundusze emerytalne itp stare i nowe przy takiej inflacji nie zarobiły przez siedem lat ani grosza?, a właściwe stale powiększają straty?
darek_znawca
Według mnie, mieszkanie kupywane po to aby w nim mieszkać powinno być na preferencyjnych warunkach, w przypadku problemów ze spłatą powinna być pomoc państwa.
lukaszslask
Teraz wprowadzmy hipoteke na jedno mieszkanie,ewentualnie dwa przy zamianie na wieksze,bo nawet jak ktos chce dla Dziecka to jest to inwestycja
A jak ktos chce wiecej to za gotowke niech kupuje 10,a nie ze za niskie stopy wymyslil interes zycia i teraz jeszcze pomocy oczekuje,a wynajmujacy mu kredyt splacaja….
To samo z okresleniem
Teraz wprowadzmy hipoteke na jedno mieszkanie,ewentualnie dwa przy zamianie na wieksze,bo nawet jak ktos chce dla Dziecka to jest to inwestycja
A jak ktos chce wiecej to za gotowke niech kupuje 10,a nie ze za niskie stopy wymyslil interes zycia i teraz jeszcze pomocy oczekuje,a wynajmujacy mu kredyt splacaja….
To samo z okresleniem m2,jest koszt wytworzenia m2 i na tyle moze isc kredyt ,a jak ktos chce apartment pod wawelem za 20 tys m2 lub marine w gdansku za 15tysm2 to tez niech kupuje za gotowke,a nie zabiera kredyt tym,ktorzy rzeczywiscie potrzebuja mieszkania….
lukaszslask
A jaka to roznica,czy bedzie polonia?wibor czy Klibor?
Skoro cel inflacyjny jest na poziomie 2,5%,chociaz ja osobiscie uwazam inflacje za najwieksze zlo gospodarcze swiata,bo ludzie zawsze na tym traca,podwyzka netto 5% to produkty drozeja brutto 10%,to stopy musza wynisic przynajmniej 3% plus marza 2%,chociaz znowu Akcjonariusze
A jaka to roznica,czy bedzie polonia?wibor czy Klibor?
Skoro cel inflacyjny jest na poziomie 2,5%,chociaz ja osobiscie uwazam inflacje za najwieksze zlo gospodarcze swiata,bo ludzie zawsze na tym traca,podwyzka netto 5% to produkty drozeja brutto 10%,to stopy musza wynisic przynajmniej 3% plus marza 2%,chociaz znowu Akcjonariusze moga powiedziec,ze za mala no to i tak hipoteka wynosi ponad 5%,czyli wychodzi najwazniejszy wskaznik Polakow nie stac na nieruchomosci powyzej 0,5 mln i zadne czary tego nie zmienia!!!
mohel
Koszt podstawy CT powinien odzwierciedlać faktyczny koszt finansowania … w mojej fabryce na przestrzeni ostatnich 10 lat koszt ten nigdy nie przekroczył 2%. Reszta to ukryta marża … jeszcze większe cuda dzieją się na stałej stopie … BTW wszystkie frukta są na miliardach osadzonych na ROR,
crank
ja już w te obietnice rządu nie wierze że kazdy bedzie mogł skorzystać
mba_tomy
Dla tych co nie rozumieją komiczności sytuacji... Cytat: "... choć teoretycznie jego wysokość powinna być wyliczana na podstawie faktycznych transakcji na rynku międzybankowym, w rzeczywistości często tak się nie dzieje." Praktycznie Banki pieniędzy sobie nie pożyczają, więc WIBOR powinien wynosić zero! Banki ustalają WIBOR Dla tych co nie rozumieją komiczności sytuacji... Cytat: "... choć teoretycznie jego wysokość powinna być wyliczana na podstawie faktycznych transakcji na rynku międzybankowym, w rzeczywistości często tak się nie dzieje." Praktycznie Banki pieniędzy sobie nie pożyczają, więc WIBOR powinien wynosić zero! Banki ustalają WIBOR na podstawie teoretycznych transakcji. A więc równie dobrze mogą jutro ustalić wysokość WIBOR'u na 100%, gdyż jeden bank teoretycznie może drugiemu zrobić taką pożyczkę. (Ja np. "teoretycznie" mogę każdemu potrzebującemu dać milion $, ale praktycznie nie mam ochoty, ani nawet takiej sumy na prezenty). Kiedyś ludzie śmieli się z Frankowiczów, że nikt z bankiem nie może wygrać, dziś Frankowicze wygrywają wszystkie sprawy. Jutro - będą wygrywać Złotówkowicze... A wszystko przez niepoważnych ludzi pracujących (rządzących) w bankach, dla których najważniejszy jest krótkoterminowy zysk, a nie budowanie zaufania do - to mnie wciąż śmieszy i irytuje - Instytucji Zaufania Publicznego.
crank
w najgorszej sytuacji sa ci co musza wynajmować mieszkania bo nie maja zdolnosci kredytowej i za wynahem placa niewiele mniej nuz za wlasny kredyt. lepiej splacać swoje niz. cudze
piter0001
Ta zmiana WIBOR-u na Polonię niewiele da korzyści kredytobiorcom w długim terminie, o ile na początku następnego roku nie spowoduje wręcz straty. Polecam posłuchać - https://youtu.be/_uLez_8WG98

Powiązane: Pomoc dla kredytobiorców

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki