W scenariuszu bazowym prognozowane przychody z granicznej opłaty wyrównawczej CBAM wyniosą dla całej UE 5-9 mld euro w 2030 r., a w przypadku Polski 0,4-0,8 mld euro w 2030 r. - oszacowali w raporcie analitycy eNSPIRE, CAKE/KOBIZE i IOŚiPIB. Dodali, że w scenariuszu rozszerzonego zakresu CBAM dochody te w przypadku Polski mogą wzrosnąć do 1,1–2,1 mld euro w 2030 r.
"W scenariuszu bazowym prognozowane przychody wynoszą 0,4–0,8 mld EUR w 2030 r. i 0,5–1,9 mld EUR w 2035 r." - napisano w raporcie.
Dodano, że w scenariuszu rozszerzonego zastosowania CBAM wzrosną one w przypadku Polski do 1,1–2,1 mld euro w 2030 r. i 1,4–5,3 mld euro w 2035 r.
Dla całej UE obecny zakres CBAM w scenariuszu referencyjnym skutkowałby prognozowanymi dochodami w wysokości 5–9 mld EUR w 2030 r. (w cenach z 2024 r.) i 6–22 mld EUR w 2035 r., a w przypadku rozszerzonego zakresu tej opłaty byłoby to 16–31 mld EUR w 2030 r. i 20–75 mld EUR w 2035 r.
W raporcie eksperci przeanalizowali potencjalne dochody budżetowe wynikające ze stosowania unijnego mechanizmu dostosowania cen na granicach uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM) dla całej UE oraz dla Polski, z naciskiem na lata 2030 i 2035.
W analizie uwzględniono dwa scenariusze:
- referencyjny, ograniczony do obecnego zakresu produktów objętych CBAM,
- scenariusz rozszerzony, który zakłada szerszy zakres zarówno w wymiarze horyzontalnym (dodatkowe produkty energochłonne), jak i wertykalnym (produkty pochodne).
W raporcie wskazano, że wzrost przychodów wynika przede wszystkim z progresywnego wzrostu współczynnika CBAM w latach 2026–2035, odzwierciedlającego wycofywanie bezpłatnych uprawnień do emisji w ramach EU ETS.
Eksperci wyjaśnili, że wraz z wycofaniem bezpłatnych uprawnień do 2035 r. współczynnik CBAM osiągnie 100 proc., co znacznie zwiększy udział tzw. emisji wbudowanych w importowanych produktach podlegających opłatom CBAM.
Jednocześnie stopień konwergencji cen emisji w krajach trzecich wywiera silny efekt moderujący. W wariancie silnego dostosowania, w którym zagraniczne ceny emisji osiągają 75 proc. poziomu cen w EU ETS do 2035 r., przychody UE z CBAM są zmniejszone o współczynnik od trzech do czterech w porównaniu ze status quo - wskazano.
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to mechanizm dostosowania cen na granicach Unii Europejskiej z uwzględnieniem emisji CO2, którego celem jest zapobieganie "ucieczce" emisji CO2 poza UE oraz wyrównywanie kosztów związanych z emisją CO2 dla towarów importowanych z krajów trzecich i towarów produkowanych w UE, objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS).
21 listopada Sejm przyjął projekt ustawy wdrażającej mechanizm CBAM (granicznej opłaty wyrównawczej) do polskiego porządku prawnego. Do końca 2025 r. trwa okres przejściowy – importerzy objętych CBAM towarów (m.in. stal, cement, nawozy, energia elektryczna) składają kwartalne sprawozdania. Od 2026 r. będą deklarować ilość sprowadzonych towarów i związane z nimi emisje, ponosząc proporcjonalny koszt certyfikatów CBAM. (PAP Biznes)
jz/ asa/
