Tysiące nowych obywateli Hiszpanii z zagranicy może nie mieć prawa głosu w wyborach 29 listopada br. ze względu na poniedziałkową decyzję Sądu Najwyższego o podtrzymaniu zawieszenia wobec nich czynnego prawa wyborczego i termin zamknięcia spisu wyborców.
Chodzi o grupę potomków Hiszpanów, którzy uzyskali obywatelstwo na podstawie tzw. prawa wnuków, będącego częścią ustawy o pamięci demokratycznej z 2022 r. Umożliwiało ono uzyskanie obywatelstwa dzieciom i wnukom Hiszpanów na obczyźnie - pod warunkiem, że ich ojciec, matka, dziadek lub babcia byli Hiszpanami, którzy emigrowali z powodów politycznych, ideologicznych, religijnych lub związanych z orientacją seksualną.
Wkrótce po przyjęciu ustawy przez parlament rząd wystosował instrukcję do konsulatów, zgodnie z którą status osoby przebywającej na emigracji z tych powodów był domniemany w przypadku wszystkich Hiszpanów, którzy opuścili kraj w latach 1936-55.
Jak podała agencja EFE, decyzja sądu dotyczy 163 020 osób. Sąd Najwyższy uznał, że przed zamknięciem spisu wyborców nie udało się zweryfikować, które z tych przypadków wynikają bezpośrednio z ustawy, a które z późniejszej instrukcji rządu, dlatego utrzymał zawieszenie ich prawa głosu.
Sąd Najwyższy wydał decyzję o zawieszeniu prawa do głosowania tym osobom 10 września jako środek tymczasowy. Stało się tak na wniosek partii Iustitia Europa oraz Vox, które argumentowały, że instrukcja rządu była daleka od ustawy i wskutek tego rejestr wyborców mógł zostać nieprawidłowo zdefiniowany. To zaś, ich zdaniem, powodowało ryzyko naruszenia obiektywizmu i przejrzystości procesu wyborczego.
O uchylenie środka tymczasowego wnioskował rząd, argumentując, że nie jest możliwe zweryfikowanie wszystkich spornych spraw przed zamknięciem spisu wyborców i że jego utrzymanie pozbawiłoby prawa głosu tysiące obywateli Hiszpanii.
Poniedziałkowe orzeczenie zapadło pomimo święta państwowego, przypadającego na ten dzień. Sąd wydał decyzję 12 października ze względu na ogłoszone tydzień temu przedterminowe wybory oraz termin zamknięcia spisu wyborców, także przypadający na poniedziałek.
Wydając tymczasowe zabezpieczenie we wrześniu, sąd nakazał rządowi przedstawienie stanu rozpatrywania spraw osób, które uzyskały obywatelstwo na podstawie instrukcji. Jak przekazała EFE, sąd ocenił, że „stopień wykonania tego postanowienia jest zerowy”, ponieważ nie ma „absolutnie żadnej wiedzy” na temat tego, czy rozpoczęto nakazane wyodrębnianie spraw osób, które otrzymały obywatelstwo zgodnie z literalnym brzmieniem tzw. prawa wnuków, a także na temat osób uznanych za obywateli Hiszpanii na podstawie interpretacji przyjętej później w instrukcji rządu.
Nakazując pilną publikację swojej decyzji, sąd postanowił, że osoby, których dotyczy zawieszenie prawa głosowania, mogą w ciągu pięciu dni roboczych włączyć się do postępowania przed Sądem Najwyższym jako zainteresowana strona i przedstawić argumenty, dlaczego środek zastosowany przez sąd powinien zostać wobec nich uchylony.
Z Madrytu Justyna Wojteczek (PAP)
jw/ rtt/
