Europejski Bank Centralny zadecydował o wydłużeniu programu luzowania ilościowego przy jednoczesnym ograniczeniu skali miesięcznych zakupów. Decyzja skutkowała osłabieniem euro wobec dolara i powiększeniem wcześniejszych wzrostów giełdowych indeksów.
Zgodnie z decyzją Rady Prezesów europejskie QE trwać będzie do września 2018 r., a na jego realizację bank centralny strefy euro przeznaczał będzie 30 miliardów euro miesięcznie. Do tej pory EBC kupował europejski dług za 60 mld euro miesięcznie. Nowa wersja QE wystartuje wraz z początkiem 2018 r., do końca obecnego roku program będzie realizowany według obecnych zasad.
Co istotne, w komunikacie znalazł się zapis informujący o tym, że w razie potrzeby Rada Prezesów zastrzega sobie prawo do wydłużenia programu, "do momentu, aż ścieżka inflacji będzie zgodna z celem inflacyjnym". Władze monetarne strefy euro zaznaczyły także, że nadal będą reinwestować środki pozyskiwane w ramach programu.
- Jeżeli pogorszą się perspektywy lub jeśli warunki finansowe nie będą wskazywać na dalszy postęp w trwałym dostosowaniu ścieżki inflacji, Rada Prezesów jest przygotowana na zwiększenie skali programu i/lub wydłużenie czasu jego prowadzenia - dodano.
Z kronikarskiego obowiązku warto dodać, że stopa procentowa
podstawowych operacji refinansujących w EBC wynosi 0,00 proc. , a stopy kredytu i depozytu w banku
centralnym odpowiednio 0,25 proc. oraz -0,40 proc. Pierwszych szans na podwyżkę stóp ekonomiści wypatrują dopiero w 2019 r.
Przypomnijmy – w czerwcu z komunikatu EBC wykreślono fragment o „niższym poziomie stóp”, a w lipcu i we wrześniu Mario Draghi zapowiedział, że Rada Prezesów zajmie się przyszłością QE jesienią tego roku. Rynkowy stan gry przed dzisiejszym posiedzeniem oraz oczekiwania inwestorów względem prezesa Draghiego opisywaliśmy w artykule "EBC przed najważniejszą decyzją roku".
W reakcji na komunikat banku centralnego strefy euro, kurs EUR/USD zszedł z poziomu 1,181 do niewiele ponad 1,1722. Oznacza to powrót do poziomu z wczorajszego popołudnia. Kurs EUR/PLN obniżył się natomiast z przeszło 4,24 do 4,2360 zł.
Decyzja dodała też animuszu giełdowym bykom. O 15:00 niemiecki DAX rósł o 0,6 proc. W Paryżu CAC40 zyskiwał ponad 0,8 proc. Włoski FTSE MIB zwyżkował o ponad 1 proc., a giełda w Madrycie notowała wzrost o blisko 2 proc.
Tako rzecze Draghi
„Jeżeli prognozy staną się mniej sprzyjające lub warunki finansowe okażą się niespójne z dalszym postępem w trwałym dostosowaniu ścieżki inflacji, będziemy gotowi, zwiększyć program skupu obligacji pod względem wielkości i/lub długości trwania” – zakomunikował Mario Draghi.
Decyzja została podjęta, aby utrzymać „bardzo sprzyjające warunki finansowe”, rzekomo potrzebne do powrotu inflacji do celu EBC „blisko, ale poniżej 2 proc.” - powiedział na konferencji prasowej prezes EBC. „Rekalibracja programu skupu obligacji odzwierciedla rosnącą pewność decydentów, że inflacja wreszcie powróci do celu” – dodał Draghi.
Komentatorzy zwrócili uwagę na starannie dobrane słownictwo. Prezes Draghi użył sformułowanie "rekalibracja QE" zamiast "ograniczenie" lub "redukcja QE". Te drobne semantyczne różnice mają podkreślać fakt, że EBC nie wycofuje się ze skrajnie ekspansywnej polityki pieniężnej. Do końca września 2018 roku EBC wykreuje z powietrza blisko 400 mld euro na zakup obligacji skarbowych i korporacyjnych.
Prezes Draghi otwarcie przyznał, że celem Europejskiego Banku Centralnego jest przyspieszenie tempa wzrostu kosztów życia w strefie euro.Co więcej, szef EBC powiedział, że "efekt wzrostu bogactwa" (ang. wealth effect), mający na celu pobudzenie konsumpcji, został świadomie wywołany przez politykę QE. Draghi nie dodał, że inflacja aktywów finansowych premiuje tylko najbogatszą część społeczeństwa.
„Dzisiejsza decyzja nie była jednogłośna. Były różne poglądy, odzwierciedlające różne stopnie przekonania. Ale zdecydowana większość poparła tę decyzję. W Radzie Prezesów nie było jednak konsensusu” – przyznał Draghi. Spór dotyczył przede wszystkim tego, czy program skupu aktywów powinien mieć otwarte (ang. open ended) czy zamknięte granice czasowe. Większość szefów banków centralnych państw strefy euro optowała za brakiem wyznaczenia końcowej daty QE.
Prezes EBC wielokrotnie podkreślał też, że nie istnieje związek pomiędzy ograniczeniem skali QE a stopami procentowymi. Nie istnieje także ustalona sekwencja uzależniająca zmiany (czytaj: podwyżki) stóp procentowych od terminu zakończenia skupu aktywów.
Zapytany o to, czy QE po wrześniu zostanie zakończone, czy też ponownie ograniczone, Mario Draghi jednoznacznie wykluczył możliwość "nagłego" zakończenia QE po wrześniu 2018 roku. I dodał, że nikt w EBC nie chciałby "nagłego" zakończenia QE.
EBC wykłada karty na stół
Tuż po zakończeniu konferencji prasowej Mario Draghiego Europejski Bank Centralny opublikował krótki dokument określający zasady dalszego funkcjonowania QE. Rada Prezesów EBC deklaruje, że będzie co miesiąc publikować dane o oczekiwanej ilości zapadających obligacji w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Taka informacja ma na celu zwiększenie transparentności EBC.
Ponadto EBC ujawni dane historyczne o wolumenach zapadających obligacji skupionych w ramach QE od początku trwania programu. Pierwsza publikacja tych danych ma nastąpić 6 listopada 2017 roku. Kapitał z zapadających obligacji jest według zapewnień EBC reinwestowany regularnie i elastycznie w ciągu miesiąca lub dwóch od daty wygaśnięcia danej serii obligacji.
„Eurosystem oczekuje, że wolumeny kupowanych obligacji sektora prywatnego pozostaną znaczące” – czytamy w komunikacie.
Rada Prezesów EBC na lipcowym posiedzeniu postanowiła, że stopa procentowa podstawowych operacji refinansujących (0,00 proc.) oraz stopy kredytu w banku centralnym (0,25 proc.) i depozytu w banku centralnym (-0,40 proc.) na koniec dnia pozostaną na niezmienionym poziomie. Taka decyzja była zgodna z oczekiwaniami analityków.
