Dodatkowe pieniądze na emeryturę. Jak o nie zadbać?

redaktor Bankier.pl

Nie jest tajemnicą, że środki pochodzące wyłącznie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, będą stanowić zaledwie część ostatniej wypłaty. Uczestnictwo w dobrowolnym, trzecim filarze systemu emerytalnego pozwoli na zwiększenie szans na wyższą emeryturę. Rynek oferuje w tym zakresie szeroką paletę produktów.

Mimo stosowanych przez państwo zachęt w postaci m.in. ulg oraz korzyści podatkowych, możliwości całkowitego lub częściowego zwrotu zgromadzonych środków, a także ich dziedziczenia w przypadku przedwczesnej śmierci, Polacy nie są skorzy do samodzielnego odkładania pieniędzy na przyszłość.

Jak pokazują dane Komisji Nadzoru Finansowego, z tej formy zabezpieczenia finansowego korzysta niewielu, a wpłat dokonuje mniej niż 1/3 jej posiadaczy. W 2016 r. prowadzonych Indywidualnych Kont Emerytalnych (IKE) było niewiele ponad 900 tys., a zasilonych zostało zaledwie 285 tys. rachunków. W przypadku później wprowadzonych Indywidualnych Kont Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) liczba jest jeszcze mniej okazała – 643 tys. kont, z których około 170 tys. było aktywne, czyli odnotowano na nich wpłaty.  

(YAY Foto)

Kto może skorzystać z IKE oraz IKZE?

IKE oraz IKZE może założyć każda osoba fizyczna, która ma nie mniej niż 16 lat. Aby zacząć odkładać, nie trzeba osiągać stałych dochodów. Konto może otworzyć zarówno osoba wykonująca wolny zawód, jak i okresowo bezrobotna. Wyjątek stanowią klienci, którzy nie osiągnęli jeszcze pełnoletniości. W ich przypadku zasilenia mogą być dokonywane w latach, w których osiągali dochody z tytułu umowy o pracę.

Gdzie można założyć IKE oraz IKZE?

Prawo do prowadzenia Indywidualnych Kont Emerytalnych oraz Indywidualnych Kont Zabezpieczenia emerytalnego mają wyłącznie wskazane w ustawie podmioty. Konta emerytalne mogą mieć w swojej ofercie:

  • fundusze inwestycyjne,
  • dobrowolne fundusze emerytalne,
  • domy maklerskie oraz banki, które prowadzą działalność maklerską,
  • zakłady ubezpieczeń na życie,
  • banki.

Wybór instytucji determinuje rodzaj umowy, w ramach której prowadzone będzie konto. To z kolei nie pozostaje bez wpływu na zyski i towarzyszące im ryzyko, a także koszty.

Ci, którzy zdecydują się na ofertę funduszu inwestycyjnego, powinni być świadomi kilku faktów. Umowę o IKE oraz IKZE można podpisać wyłącznie w ramach otwartego funduszu inwestycyjnego lub specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego. Na rynku można znaleźć wiele towarzystw funduszy inwestycyjnych, które mają w ofercie odpowiedni produkt. Aby sięgnąć po właściwy, kluczowe jest określenie swojej skłonności do ryzyka, ponieważ TFI lokuje powierzone mu środki w aktywa, budując z nich portfel. Jest to bardziej elastyczna forma odkładania na emeryturę. Klient ma zwykle możliwość wyboru gotowej strategii odpowiadającej jego skłonności do ryzyka lub może indywidualnie dobrać fundusze lub subfundusze. Część podmiotów przygotowała również produkty inwestycyjne dostosowujące się do wieku klienta.

Wybierając tę formę zabezpieczenia na przyszłość, należy zwrócić uwagę na tabelę opłat i prowizji. W ich przypadku można się spotkać z opłatą za otwarcie rejestru, opłatą za zarządzanie czy opłatą manipulacyjną. Istotna jest także minimalna wpłata oraz wysokość kolejnych wpłat.

Klient nie musi zakładać IKE oraz IKZE w jednej instytucji, choć część towarzystw daje taką możliwość. Oba produkty można założyć m.in. w KBC TFI, TFI BGŻ BNP Paribas, Pioneer Pekao Investments czy PKO TFI. Pojawiły się na rynku także pakiety, które łączą oba programy.

W ofercie PKO TFI można znaleźć Pakiet emerytalny, który składa się nie tylko z IKE oraz IKZE, ale stanowi połączenie trzech elementów. W pierwszej kolejności środki klienta są lokowane na Indywidualnym Koncie Zabezpieczenia Emerytalnego, korzystając tym samym z ulgi podatkowej. Kiedy limit roczny zostanie już osiągnięty, wpłaty są przekazywane na Indywidualne Konto Emerytalne – również do wyznaczonej granicy kwotowej. Z kolei nadwyżka jest inwestowana w ramach wyspecjalizowanego programu inwestycyjnego. Środki wpłacane na rachunek pakietu inwestowane są w subfunduszach PKO Zabezpieczenia Emerytalnego, których nazwy związane są z planowaną datą zakończenia inwestycji. Im dalsza perspektywa emerytury, tym wyższy poziom jej ryzyka i potencjał zysku, jednak wraz z biegiem czasu charakterystyka funduszu zmienia się, a większość środków inwestowana jest w bardziej bezpieczne instrumenty. Minimalna wpłata to 500 zł, kolejne wpłaty mogą być dokonywane w dowolnym momencie, jednak nie mogą wynosić mniej niż 100 zł. PKO TFI pobiera jednorazową opłatę za otwarcie pakietu w wysokości 200 zł.

Dobrowolne fundusze emerytalne są zarządzane przez te same instytucje, które zajmują się Otwartymi Funduszami Emerytalnymi (OFE). Ich celem jest obsługa składek emerytalnych, które zasadniczo są wypłacane po osiągnięciu wieku uprawniającego do wypłaty świadczenia, dlatego DFE stawiają na mniej ryzykowne strategie. Jest to opcja dla klientów, którzy w zupełności zdają się na określony model inwestowania, ponieważ DFE nie daje możliwości zareagowania na aktualne trendy na rynku. Do opłat, które można zliczyć w przypadku DFE należą przede wszystkim opłata za zarządzanie oraz opłata od składki. 

Podobnie jak w przypadku funduszy inwestycyjnych, niektóre dobrowolne fundusze emerytalne mają w ofercie oba programy, część z kolei stawia na jeden z nich. Klient, któremu zależy na tym, aby oba konta prowadzić w jednym towarzystwie, może skorzystać z propozycji m.in. Nationale-Nederlanden DFE. Towarzystwo pobiera roczną opłatę za zarządzanie w wysokości 2 proc. wartości aktywów DFE. Niższa stawka w wysokości 1,5 proc. jest pobierana od nadwyżki powyżej 1 mld zł. W przypadku odnotowania rocznego zysku w wysokości powyżej 8 proc. naliczana jest także tzw. opłata za wynik. Towarzystwo wyróżnia swoją ofertę nagrodą za regularne wpłaty. Klienci, którzy przez okres 5 kolejnych lat będą dokonywać regularnych wpłat w wysokości min. 600 zł rocznie zostaną objęci obniżoną opłatą za zarządzanie kapitałem. Co więcej, opłata od składki jest ponoszona tylko raz i wynosi 80 zł. Wpłata minimalna wynosi 150 zł, kolejne nie mogą być niższe niż 50 zł.

Innymi towarzystwami emerytalnymi, które posiadają w ofercie oba programy są m.in. Allianz Polska DFE czy PKO BP Bankowy. Samo IKZE można otworzyć w m.in. DFE Generali, DFE Pekao czy DFE PZU.

Trzecią opcją jest zawarcie umowy o rachunek inwestycyjny z domem maklerskim lub bankiem, który prowadzi działalność maklerską. Jest to wariant dla osób, które posiadają odpowiednią wiedzę na temat inwestowania środków, ponieważ w tym przypadku klient sam decyduje się na zakup konkretnych instrumentów finansowych. Rachunek inwestycyjny w ramach IKE lub IKZE nie rożni się niczym od standardowego produktu w zakresie usług. Głównym wyróżnikiem są korzyści związane z posiadaniem jednego programu z trzeciego filaru oraz ograniczenia dotyczące maksymalnej kwoty, którą można wpłacić w danym roku kalendarzowym.

Oferta m.in. BOŚ DM, DM mBank, BDM oraz DM Banku BPS obejmuje zarówno IKE, jak i IKZE. Samo Indywidualne Konto Emerytalne można założyć w DM BZWBK oraz DM PKO, który IKZE posiada w ofercie towarzystwa funduszy inwestycyjnych (w Pakiecie emerytalnym) lub dobrowolnego funduszu emerytalnego. Natomiast w Millennium DM można założyć wyłącznie Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego - IKE jest dostępne w TFI oraz jako konto oszczędnościowe.

Koszty, na które należy zwrócić uwagę przy otwieraniu rachunku inwestycyjnego, to m.in. opłata za jego prowadzenie oraz prowizja za zrealizowanie zlecenia. Jako przykład posłuży oferta DM mBanku. Rachunki IKE oraz IKZE prowadzone są bezpłatnie, a dom maklerski pobiera prowizję za każdą transakcję – 0,19 proc. (min. 3 zł) za operację na rynku obligacji oraz 0,39 proc. (min. 3 zł) za obrót instrumentami finansowymi z wyłączeniem obligacji, opcji i kontraktów terminowych. Posiadacz rachunku ma dostęp do akcji i obligacji notowanych na GPW, a także może inwestować na rynkach zagranicznych.

Konta emerytalne są także dostępne jako ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym podpisywane z zakładem ubezpieczeń na życie. W teorii środki wpłacane przez klienta odgrywają dwojaką rolę. Część z nich stanowi zabezpieczenie finansowe rodziny, w przypadku śmierci właściciela rachunku. Pozostała część wpłaty jest inwestowana w fundusze, których wyboru dokonuje klient zgodnie ze swoją skłonnością do ryzyka. Ochrona ubezpieczeniowa jest pokrywana z dodatkowych środków klienta i nie wchodzi w skład budowanego kapitału na przyszłą emeryturę.

Zainteresowani tą formą gromadzenia środków powinni przyjrzeć się przede wszystkim opłatom za zarządzanie oraz prowizją za dokonywane wpłaty. Istotna jest także wysokość składki ubezpieczeniowej.

Ofertę IKE oraz IKZE posiada kilka towarzystw ubezpieczeniowych, w tym Aviva, Generali Życie czy PZU Życie. Jeden z nich można znaleźć m.in. w AXA Życie, Compensa czy Allianz Życie. Szczegółowe informacje o ofercie udostępnia m.in. Aviva. Zakładając IKE, klient decyduje się na opłacanie składek regularnych w podanych zakresach kwot lub składek nieregularnych z wyższą składka minimalną. Klient posiada do wyboru 13 funduszy. Każdy z nich charakteryzuje się inną wysokością opłaty za zarządzanie i administrację (od 0 proc. do 3,25 proc.), ryzykiem inwestycyjnym i zalecanym okresem inwestowania. Aviva pobiera także opłatę dystrybucyjną przy zawarciu umowy ubezpieczenia (160 zł).

Banki nie są ograniczone wyłącznie do prowadzenia rachunku maklerskiego - o ile świadczą takie usługi. Ustawa dopuszcza założenie konta oszczędnościowego, na którym zysk będzie rósł systematycznie według ustalonej stawki. Jest to najbezpieczniejsza z wymienionych form gromadzenia środków w ramach IKE oraz IKZE. Poza niskim ryzykiem, budowany kapitał jest również objęty bankowym funduszem gwarancyjnym. Konto oszczędnościowe wyróżnia się również niskimi opłatami.

W przypadku banków znacznie popularniejszą formą oszczędzania jest rachunek IKE. Można go znaleźć w kilku bankach komercyjnych, w tym m.in. w Banku BPS, Banku Millennium, BGŻ BNP Paribas, Getin Banku, Idea Banku oraz mBanku. Niektóre z nich uzależniają oprocentowanie od innych stawek, np. BGŻ BNP Paribas oraz Idea Bank (oferta po okresie promocji), które swoje oprocentowanie opierają o stawkę WIBOR 3M, Getin Bank, w którym stawka jest równa stopie referencyjnej oraz mBank budujący oprocentowanie na podstawie WIBOR 1M. Część banków nie podaje informacji, od czego uzależnia oferowany procent - takie podejście przyjęły np. Bank Millennium (3 proc. w skali roku), Bank BPS (2,40 proc. w skali roku) oraz Idea Bank (2 lub 3 proc. w skali w okresie promocyjnym). Na korzystnie oprocentowane IKE można także liczyć w bankach spółdzielczych, które nierzadko oferują wyższe stawki.

Korzyści wynikające z korzystania z IKE oraz IKZE

Odkładanie środków na emeryturę w ramach trzeciego filaru jest dodatkowo wspierane przez państwo. Oznacza to, że poza ich gromadzeniem oraz wypracowywaniem dodatkowych zysków, posiadacz konta może cieszyć się również innymi przywilejami, które są niedostępne w przypadku pozostałych, szeroko dostępnych form oszczędzania.

Jednym z nich jest przysługująca korzyść podatkowa. Dla IKE oznacza to zwolnienie z tzw. podatku Belki, czyli podatku od dochodów kapitałowych wynoszącego 19 proc. Z kolei dochód uzyskiwany na IKZE podlega podatkowi dochodowemu z obniżoną, zryczałtowaną stawką w wysokości 10 proc. W przypadku IKZE dodatkową korzyścią jest możliwość skorzystania z ulgi podatkowej. Posiadacz konta może odliczyć wpłaty od podstawy podatku dochodowego. W praktyce oznacza to odnotowanie nadpłaty i otrzymanie zwrotu podatku.

Środki wpłacone na IKE lub IKZE są dziedziczone, tzn. w przypadku śmierci właściciela otrzymuje je osoba lub kilka osób, które zostały przez niego wskazane. Co więcej, nie muszą być one z nim spokrewnione. Również i w tym przypadku oszczędzający jest zwolniony z obowiązku ponoszenia podatku od darowizn i spadków.

Po osiągnięciu odpowiedniego wieku oraz spełnieniu określonych warunków, środki z programów można wypłacić bez utraty korzyści podatkowych. Korzystający z IKE mogą to zrobić po ukończeniu 60. roku życia, jeśli zasilali konto wpłatami przez 5 lat kalendarzowych lub co najmniej połowa zgromadzonych środków została wniesiona na 5 lat przed zawnioskowaniem o dokonanie wypłaty. Takie możliwość mają również ci, którzy mają co najmniej 55 lat i nabyli już uprawnienia emerytalne. Mniej skomplikowane są reguły obowiązujące na IKZE. Środki może podjąć 65-latek, który je wpłacał przez minimum 5 lat. Ustawa przewiduje także przeniesienie kapitału do innej instytucji z zachowaniem ciągłość oszczędzania.

Istnieje także możliwość wypłaty środków w dowolnej chwili, a w przypadku Indywidualnych Kont Emerytalnych dopuszczalne jest także dokonywanie wypłat częściowych. Trzeba jednak pamiętać, że jeśli nie spełni się wskazanych wyżej warunków, traci się nadane wcześniej korzyści podatkowe. W momencie dokonywania przedwczesnej wypłaty klient zapłaci podatek od dochodów kapitałowych, a w przypadku IKZE zostanie również potrącona wysokość podatku dochodowego od kwot podlegających zwrotowi.

Ograniczenia wiążące się z IKE oraz IKZE

Zainteresowany może założyć jedno Indywidualne Konto Emerytalne oraz jedno Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Ponadto, ograniczona jest również kwota, którą można przekazać łącznie na rachunki w ciągu roku. Dla pierwszego z nich będzie to w 2017 r. 12 789 zł, a dla IKZE - 5 115,60 zł.

Ustawodawca nie przewidział również możliwości założenia takiego konta wraz z inną osobą np. małżonkiem. Zgodnie z samą nazwą IKE oraz IKZE są one prowadzone wyłącznie indywidualnie, na nazwisko jednej osoby.

W świetle niepewnej przyszłości Otwartych Funduszy Emerytalnych, znaczenie trzeciego filaru może dodatkowo wzrosnąć, dlatego warto wygospodarować z osiąganego dochodu część środków i samodzielnie wybrać podmiot, który zajmie się gromadzonymi oszczędnościami. Nie można jednak zapomnieć o ryzyku, które towarzyszy każdej inwestycji. Dotyczy ono szczególnie tych dokonywanych na rynku kapitałowym, które oferują większy potencjał zysku. W ich przypadku należy się liczyć z możliwością nieosiągnięcia założonego celu, a nawet ze stratą. 

Monika Dekrewicz

Źródło:
Tematy:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
4 0 bentley66

Jak dobre zyski to tylko Hot forex

! Odpowiedz
3 16 emeryt_giełdowy

Tekst jest dobry bo mówi jak jest. Szkoda tylko, że nie zawiera analizy krytycznej i nie mówi jak powinno być.
Nie bez przyczyn dane dotyczące Liczby rachunków IKE i IKZE mówią, że jest źle.
O tym samym świadczy fakt, że większość społeczeństwa woli uciekać w lokaty (ponad 700 mld zł.), nieruchomości i inne instrumenty finansowe niż oszczędzać na emeryturę.
Nota bene ta ucieczka w lokaty, nieruchomości i inne środki finansowe to rodzaj oszczędzania na późniejszą emeryturę. To przecież jest też kapitał, który może poprawić nasze życie po przejściu na emeryturę.
Jak wynika z Pani tekstu OFE (w tym DFE), IKE i IKZE to były niewypały. Pracownicze Programy Emerytalne też będą niewypałami - dlaczego!!!
Odpowiedź tez znajdziemy w tym artykule.
Państwo - ustawodawca traktuje obywateli jak ćwierćinteligentów i dawców kapitału wprowadzając rozwiązania, które :
1/ Każą inwestować na emeryturę poprzez całą masę funduszy, które zawsze pobierają prowizje i wynagrodzenia, ale nigdy nie odpowiadają za wyniki swojej działalności.
2/ Preferowanie funduszy polega na wprowadzaniu rozwiązań podatkowych, które:
- ograniczają możliwość dysponowania środkami gromadzonymi w funduszach (wypłaty przed i dziedziczenie po określonym czasie),
- ograniczają kwot wpłacanych do funduszy,
- wprowadzają ulgi i zwolnienia podatkowe pod warunkiem, że obywatel będzie lokował swoje środki w funduszach,
3/ ustawodawca nie chce zrównać w prawach działanie indywidualnego obywatela i funduszy dając takie same prawa tym podmiotom,
Tak długo jak ustawodawca nie da możliwości zakładania Prywatnych Kont Emerytalnych (PKE), nie zapisze , że środki gromadzone na emeryturę są środkami prywatnymi i nie przestanie traktować obywateli jak dawców kapitału tak długo nie można liczyć na zmianę podejścia obywateli do oszczędzania na emeryturę.
Osobiście, po 27 latach oszczędzania na emeryturę, wolę samodzielnie oszczędzać - otrzymywać miesięczną emeryturę z dwóch źródeł (ZUS i PKE) w wysokości przekraczającą najwyższe świadczenia emerytalne i możliwość przekazania kapitału emerytalnego w dowolnym czasie niż oglądać zarządzających funduszami emerytalnymi i TFI na Walnych Zgromadzeniach , którzy działają na szkodę swoich udziałowców.

Pozdrawiam i powodzenia w uzyskaniu radości z własnych decyzji inwestycyjnych i emerytury w wysokości nie niższej niż 20-30 tys. miesięcznie.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
4 25 kzabor

Niestety ale oszczędzanie na emeryturę nie ma sensu. Ponieważ rząd, myśli tylko jak okraść oszczędzających ujemnymi stopami i utratą wartości złotówki. Więc fajnie, że zaoszczędzisz 100 milionów, jak tyle będzie kosztował średniej klasy samochód. Raz ludzie dali się nabrać, wtedy nastąpiła dobra przemiana i wszystko stracili. Drugi raz się nie dam oszukać.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
8 69 _justus

Czego nas uczy Lenin? Lenin na pomniku czapkę trzyma mocno w garści - żeby mu nie ukradli.
I Wy Drodzy Parafianie czyńcie podobnie. Inwestujcie w siebie, w dzieci , w nieruchomości no ostatecznie w fizyczne złoto. A Zus , SRUS, fundusze - IKE , IKZE, WSI, PKP czy jak je tam zwał raczej sobie darujcie.

! Odpowiedz
3 45 _justus

Dlaczego? Bo zbyt wielu pośredników chce na tych funduszach zarobić i dla was już niestety niewiele z tego zysku zostanie. Jeśli już w ogóle coś zostanie.

! Odpowiedz
39 5 szpaczysko

Ja polecam IKE Obligacje. Kupuje tam 10-letnie obligacje skarbowe, aktualne oprocentowanie tych zakupionych w ubiegłym roku wynosi 3,7%. Jak dla mnie rewelacja.

! Odpowiedz
0 2 jarko36

Zwróćmy uwagę, że Państwo polskie ma już bilion długu i w takiej sytuacji, pożyczanie mu kolejnych pieniędzy nie jest dobrym pomysłem, bo te papiery wartościowe (czytać- obligacje) mogą być w przyszłości warte mniej niż papier toaletowy ( przykład obligacji greckich...)

! Odpowiedz
9 25 (usunięty)

(wiadomość usunięta przez moderatora)

! Odpowiedz
18 9 afellow

Brawo Pani Moniko! Kluczowe informacje w jednym miejscu.

! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne