BGK jako operator Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych posiada mandat do finansowania wydatków na obronność; polski model finasowania można szybko przenieść na szczebel Unii Europejskiej - przekazał Bank Gospodarstwa Krajowego. Określenie roli BGK w takim przedsięwzięciu należy do rządu.
Na pytanie PAP o to, jak przebiegają rozmowy z innymi bankami w UE w sprawie utworzenia funduszu na obronność, biuro prasowe BGK przekazało, że tematy związane z obronnością wśród europejskich banków rozwoju są elementem "żywej dyskusji". "Jako czwarty pod względem wielkości europejski bank rozwoju czujemy się zobowiązani do udziału w tej debacie" - dodano.
BGK zwrócił uwagę, że w Europie nie wszystkie banki rozwoju mają taką samą sytuację, jeśli chodzi o finansowanie obronności. Przykładowo mandat Europejskiego Banku Inwestycyjnego nie zezwala na finansowanie bojowego sprzętu wojskowego.
"BGK jako operator Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych posiada pełny mandat do finansowania wydatków na obronność. Uważamy, że ten model można szybko przenieść na szczebel współpracy międzyrządowej" - wskazał BGK. "Dlatego postanowiliśmy podzielić się naszym doświadczeniem związanym z realizowanymi zadaniami zleconymi przez polski rząd. Jest to nasz wkład w budowanie oferty dostępnych rozwiązań" - przekazało biuro prasowe. "Dlatego spotykamy się w Brukseli z innymi instytucjami finansowymi i dzielimy się polskim modelem finansowania obronności" - dodał bank.
Zdaniem BGK potencjalna, bardzo potrzebna współpraca międzyrządowa dla wspólnych zakupów uzbrojenia potrzebuje "efektywnego wehikułu finansowego". "Proponowane oparcie pożyczek lub gwarancji UE o infrastrukturę wykorzystującą współpracę banków rozwojowych jest najszybszym modelem łączącym administrację z rynkiem finansowym. Pozwala to na osiąganie pożądanej dźwigni finansowej oraz mobilizację kapitału prywatnego" - ocenił bank. BGK przyznał, że w tym modelu Fundusz może być interesujący dla krajów UE z dużym własnym przemysłem zbrojeniowym, jak również dla mniejszych, dla których wspólne zamówienia tworzą efekt skali, zmniejszając koszty.
Na pytanie o to, kiedy taki fundusz może powstać, BGK wskazał, że Polska prezydencja, zgodnie z hasłem "Bezpieczeństwo Europo!", doprowadziła "w rekordowym czasie do wyraźnego przyspieszenia negocjacji na temat źródeł finansowania".
"W grudniu ubiegłego roku na stole unijnych negocjacji najważniejszą propozycją był tzw. EDIP, projekt rozporządzenia w sprawie europejskiego programu dla przemysłu zbrojeniowego, z kwotą 1,5 mld euro" - przypomniał bank. Przekazał, że po trzech miesiącach prac "na stole leży" równoległy pakiet propozycji o skali 800 mld euro. "Nie wiemy na ile realistyczne jest, że te propozycje wejdą w życie do czerwca, ale tempo prac pozwala mieć umiarkowane oczekiwania, że ten pakiet będzie dostępny bardzo szybko" - przewiduje BGK.
Bank odniósł się również do pytania PAP, jakim kapitałem mógłby dysponować fundusz stworzony na potrzeby obronności. Przypomniał, że niedawno ogłoszona przez Komisję Biała Księga dla Europejskiej Obrony – Gotowość 2030 oraz Plan ReArm Europe zawierają wiele propozycji finansowych.
W opinii banku najważniejszą wydaje się propozycja nowego instrument na rzecz Bezpieczeństwa i Działań dla Europy (SAFE), który ma pozwolić Komisji pozyskać na rynkach kapitałowych do 150 mld euro.
"Skala potrzeb inwestycji w obronność jest tak duża, że naszym zdaniem każdy z proponowanych instrumentów powinien być traktowany jako komplementarny" - podkreślił BGK.
Dodał, że środki SAFE zostaną wypłacone zainteresowanym państwom członkowskim na żądanie, na podstawie planów krajowych. "Pożyczki takie mogłyby na przykład zasilać Fundusz, zarządzany przez banki takie jak BGK, dla grupy krajów, które zdecydują się na wspólne zakupy" - proponuje BGK. Zastrzega jednak, że konkretne kwoty będą znane dopiero po tym, jak rządy określą projekty do finansowania z tego instrumentu.
BGK zwrócił uwagę, że zgodnie z propozycją Komisji Europejskiej, pożyczki z instrumentu SAFE będą wspierać wspólne zamówienia na produkty obronne, w tym rozwój zdolności produkcyjnych oraz infrastrukturę. "Priorytetowe inwestycje będą koncentrować się na siedmiu kluczowych obszarach, zgodnych z priorytetami UE i procesem planowania NATO" - poinformował bank. Podkreślił jednocześnie, że decyzje o ewentualnym wykorzystaniu potencjału banków rozwojowych zostaną podjęte przez polski rząd we współpracy z innymi krajami. "To rząd określi zakres, w jakim BGK będzie uczestniczył w docelowym rozwiązaniu" - zaznaczyło biuro prasowe BGK.
BGK należy do Skarbu Państwa. Wspiera zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy kraju; inicjuje i rozwija współpracę między biznesem, sektorem publicznym i instytucjami finansowymi, aby przeciwdziałać negatywnym skutkom cykliczności gospodarki.
Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ), którego operatorem jest BGK, działa na podstawie ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Fundusz zapewnia finansowanie lub dofinansowanie zadań wynikających z programu rozwoju sił zbrojnych, ustanawianego przez Ministra Obrony Narodowej. Wypłaty z Funduszu bank realizuje na podstawie planu finansowego, który jest uzgadniany z Ministrem Finansów oraz zatwierdzany przez Ministra Obrony Narodowej. BGK opracowuje i aktualizuje roczny plan finansowy Funduszu oraz administruje rachunkami Funduszu.
W piątek planowane jest inauguracyjne posiedzenie Komitetu Sterującego do spraw wdrożenia działań na rzecz obronności i bezpieczeństwa narodowego finansowanych przez nowo tworzony Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności w ramach KPO. (PAP)
autor: Anna Bytniewska
ab/ pad/ ktl/
