Otwarte Fundusze Emerytalne (OFE) pozostają jednymi z kluczowych graczy instytucjonalnych na warszawskim parkiecie, a ich decyzje inwestycyjne są wnikliwie śledzone jako wskaźnik nastrojów rynkowych. Analizy zmian w akcjonariatach spółek z głównych indeksów GPW pokazują kilka zaskakujących przetasowań i odwrotów od niektórych sektorów.
Najnowsze raporty roczne Otwartych Funduszy Emerytalnych za 2025 rok rzucają nowe światło na strategię dużych krajowych graczy instytucjonalnych obecnych na GPW. Zmiany zarządzających miliardami złotych są pilnie śledzona przez inwestorów indywidualnych. Dla rynku, ruchy OFE mogą być niczym „mapa drogowa”, która pokazuje, gdzie profesjonalni zarządzający widzą potencjał wzrostu, a z których akcji wolą się wycofać.
ABB tu i ABB tam w WIG20
W segmencie największych spółek zgrupowanych w portfelu WIG20 fundusze postawiły na e-commerce i siłę konsumenta. Liderem wzrostu zaangażowania w tym indeksie zostało Allegro, gdzie OFE zwiększyły swój udział o 2,94 p.p., osiągając poziom 13,86% akcjonariatu. Warto pamiętać, że w grudniu odbyło się już kolejne ABB, w którym główni akcjonariusze Allegro dalej sprzedawali swoje akcje. Można przypuszczać, że stąd wziął się tak znaczący wzrost zaangażowania.
Podobną sytuację, czyli ABB i sprzedaż dużych pakietów przez głównych akcjonariuszy mieliśmy w listopadzie w przypadku Grupy Żabka, która także odnotowała znaczący wzrost o zaangażowania funduszy (wzrost o 2,87 p.p. do poziomu 11,76%). Podium spółek z WIG20 z największą zmianą na plus uzupełnia Kruk, gdzie OFE powiększyły swoją obecność o 2,77 p.p., kontrolując już ponad połowę (51,09%) akcji spółki. Wzrost, choć mniejszy, odnotowano także w sektorze odzieżowym – udział w LPP zwiększył się o 2,19 p.p, a to spółka, której dotyczył najszerszy rynkowy konsensus wśród analityków na 2026 r.
Z drugiej strony, OFE zredukowały swoje pozycje w sektorze bankowym i energetycznym. Największy spadek udziału w WIG20 dotknął PKO BP (-2,47 p.p.) i Pepco (-2,81 p.p.), gdzie zaangażowanie stopniało do zaledwie 3,33%. W najwiekszym polskim banku OFE wciąż miały ponad 24% akcji. Wyraźna redukcja nastąpiła w innych spółkach z udziałem Skarbu Państwa: udział w Orlenie spadł o 0,93 p.p., a w PGE o 0,91 p.p. Spadki odnotował także KGHM (-1,09 p.p.). Można przypuszczać, że część zarządzających wykorzystała ogromny wzrosty kursów akcji do zaksięgowania zysków.
OFE zdominowały dwie spółki z mWIG40
Indeks średnich spółek był areną najbardziej spektakularnych zmian. Absolutnym rekordzistą pod względem wzrostu zaangażowania jest dystrybutor IT – spółka ABPL. Udział OFE w tej firmie wzrósł aż o 11,76 p.p., co oznacza, że fundusze posiadają obecnie 69,74% jej akcji. Na GPW większe zaangażowanie OFE na koniec 2025 r. było tylko w Ferro (75%) z sWIG80 oraz Develii (76,35%).
Zarządzający szukali okazji w sektorze bankowym, ale w mniejszych bankach i wciąż popularnym sektorze turystycznym. W BNP Paribas BP udział OFE zwiększył się o 5,75 p.p., co także może być wynikiem zeszłorocznego ABB. W liderze giełdowej turystyki - Rainbow Tours - o 4,66 p.p.
Mocną pozycję fundusze budują także w Benefit Systems (wzrost o 4,93 p.p. do poziomu 40,84%), w czym pomagała proces wychodzenia z akcjonariatu Fundacji Drzewo i Jutro za pomocą kolejnych ABB. Wyraźnie zwiększono także udziały w spółce Synektik (+4,88 p.p.), zajmującą się przede wszystkim dystrybucją robotów da Vinci. Cechą wspólną wymienionych spółek z różnych branż jest stabilna i często atrakcyjna pod względem stóp polityka dywidendowa.
Na drugim biegunie znalazła się Grupa Azoty, gdzie OFE zmniejszyły zaangażowanie aż o 5,18 p.p., redukując swój udział do poziomu 9,22%. Istotne spadki dotknęły również Eurocash (-3,54 p.p.) oraz informatyczne Asseco Poland (-3,03 p.p.). Warto odnotować także niemal całkowite wyjście z JSW, gdzie udział spadł o 1,75 p.p. do poziomu 1,43%
ABB i wezwanie zdecydowały w segmencie sWIG80
Wśród „maluchów” aktywność OFE była bardzo zróżnicowana, z wyraźnym nastawieniem na konkretne perełki dywidendowe i wzrostowe. Największym beneficjentem napływu środków okazał się deweloper Murapol, gdzie fundusze zwiększyły udział o 9,70 p.p. (do 17,90%). Nie będzie niespodzianką, dla śledzących tekst od początku, że i tu znaczny wzrost zaangażowania należy powiązać z ABB, które na akcjach spółki miało miejsce w 2025 r. Spory wzrost odnotował również fundusz MCI (+5,26 p.p.), wynik Arlenu to przede wszytskim efekt wzięcia udziału OFE w IPO spółki w ubiegłym roku.
Z drugiej strony OFE całkowicie zamknęły pozycję w ML System, gdzie udział spadł z 6,34% do 0,00%. Fundusze niemal całkowicie wycofały się też z Medicalgorithmics (spadek o 8,95 p.p. do poziomu 0,85%). Najbardziej drastyczne cięcie udziałów wśród spółek z sWIG80 dotyczyło spółki Grenevia, gdzie udział OFE skurczył się o 18,86 p.p. (z 34,42% do 15,56%). Warto jednak pamiętać, że w 2025 r. kontrolujący Grenevię TDJ Equity I przeprowadził wezwanie na akcje, w której nawet podnosił cenę, aby zachęcić innych akcjonariuszy do sprzedaży. Jak widać OFE, przynajmniej w części skorzystały z tej oferty.
(Dez)Inwestycje OFE w spółki spoza WIG140
Portfele OFE na koniec 2025 roku w segmencie spółek spoza indeksu WIG140 wykazuje wyraźną tendencję selekcji. Fundusze konsekwentnie unikają spółek o charakterze spekulacyjnym lub borykających się z problemami finansowymi, skupiając się jedynie na wyselekcjonowanej grupie emitentów.
Spośród spółek szerokiego rynku OFE zdecydowały się na gwałtowne cięcia udziałów w Atende (spadek o blisko 17 p.p.), Compremum (-8,2 p.p.), ale także Seco (-7,63 p.p.). Całkowite wycofanie się z inwestycji dotyczyło akcji Marvipolu (-4,5 p.p.) czy Polwaksu (-4,45 p.p.). Widać jednak pewną lojalność wobec grupy stabilnych najmniejszych spółek, w których udziały pozostają wysokie i niezmienne od lat.
Przykłady spółek takich jak Enel-Med (45% udziału) czy P.A. Nova (40,9%) potwierdzają, że OFE cenią sprawdzone modele biznesowe. Mimo ogólnej ostrożności w tym segmencie fundusze nie stroniły od punktowego doważania wybranych sektorów, kierując kapitał w stronę biotechnologii reprezentowanej przez Molecure (3,87 p.p.).
Uważaj za kim pływasz!
Analiza danych za 2025 rok pokazuje, że najbardziej jaskrawe wzrosty udziałów OFE były wynikiem udziału funduszy w licznych procedurach ABB (Accelerated Bookbuilding). Wygląda na to, że przyspieszona budowa księgi popytu stała się w 2025 roku głównym kanałem, przez który OFE asymilowały duże pakiety akcji od wychodzących z inwestycji akcjonariuszy większościowych lub funduszy Private Equity.
Zjawisko to zdaje się potwierdzać utarty slogan o tym, że OFE pełnią rolę „gąbki” wchłaniającej podaż akcji od dużych podmiotów. Jednak podobnie jak w przypadku Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych (TFI) czy innych inwestorów instytucjonalnych zmiany w kapitale pozwalają zrozumieć rotację sektorową i nastroje panujące wśród decydentów zarządzających kapitałem długoterminowym.
Praktyka śledzenia tzw. „smart money” nie jest domeną wyłącznie lokalnego rynku. Podobną uwagę przyciągają raporty globalnych gigantów, takich jak Norweski Państwowy Fundusz Emerytalny, który cyklicznie publikuje dane o zmianach w zaangażowaniu w tysiące spółek na całym świecie.
Należy jednak pamiętać, że prezentowane dane mają charakter historyczny i opisują stan na koniec 2025 roku. Inwestorzy indywidualni powinni traktować te informacje jako jeden z elementów szerszej analizy, a nie jedyny czynnik decyzyjny. Rynek akcji jest dynamiczny, a strategia funduszy emerytalnych może wynikać również z potrzeb płynnościowych czy regulacyjnych, które nie zawsze pokrywają się z celami portfela indywidualnego inwestora.
