Utworzenie centralnego rejestru dłużników alimentacyjnych proponują dwaj rzecznicy: Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka. W ich opinii pomogłoby to w rozwiązaniu poważnego problemu społecznego. Obecnie w Polsce na swoje dzieci nie płaci bowiem blisko 300 tysięcy rodziców.
W liście skierowanym do wicepremiera i ministra rozwoju Mateusza Morawieckiego rzecznicy wskazują, że do rejestru trafiłyby informacje dotyczące wyłącznie osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, którego podstawą jest tytuł wykonawczy potwierdzony przez sąd. Dane dłużnika trafiałby do rejestru jedynie w przypadku bezskuteczności egzekucji.
Rozwiązanie proponowane przez RPO i RPD jest efektem prac wspólnego zespołu do spraw alimentów. Koncepcję utworzenia centralnego rejestru dłużników alimentacyjnych zaprezentowali przedstawiciele Krajowej Rady Komorniczej. Ich zdaniem rejestr mógłby być zasilany nie tylko danymi pochodzącymi z rejestru dłużników niewypłacalnych, informacjami ujawnionymi w biurach informacji gospodarczej, ale też informacjami od wszystkich komorników sądowych. Dane od komorników trafiałyby do rejestru automatycznie z aplikacji, z których obecnie korzystają, dzięki czemu możliwa byłaby ich bieżąca aktualizacja. Taki rejestr zapewniałby stały dostęp do danych o dłużnikach alimentacyjnych dla wszystkich kancelarii komorniczych oraz dla innych podmiotów uprawnionych. Zdaniem komorników przyspieszyłoby to egzekucję, co często przekłada się na jej skuteczność.
Obecnie dane o zobowiązaniach dłużników alimentacyjnych gromadzone są przez biura informacji gospodarczej. Organ właściwy wierzyciela może je tam przekazać, jeśli zaległość alimentacyjna wynosi ponad 6 miesięcy. Jak donosiła niedawno Polska Agencja Prasowa w naszym kraju są cztery biura informacji gospodarczej, gdzie trafiają nazwiska rodziców niepłacących na dzieci. Na razie w bazach, np. KRD, jest zarejestrowanych prawie 237 tys. takich dłużników i stale ich przybywa. (więcej na ten temat tutaj). Działający z urzędu komornik może również złożyć wniosek o wpisanie nierzetelnego dłużnika alimentacyjnego do rejestru dłużników niewypłacalnych w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Choć stosowane obecnie rozwiązania przyczyniają się do zdyscyplinowania niektórych osób zalegających z regulowaniem świadczeń na rzecz najbliższych, nadal są niewystarczające. Jest tak dlatego, że rejestr dłużników niewypłacalnych i biura informacji gospodarczej zostały powołane przede wszystkim dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Nowy rejestr dłużników miałby natomiast za zadanie przede wszystkim wspierać odzyskiwanie należności alimentacyjnych.
Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka zwracają się do wiceministra o rozważenie możliwości podjęcia stosownej ustawy legislacyjnej.
RPO/KWL
