Badania naukowe - Najnowsze wiadomości

Polscy naukowcy stworzyli pierwszy na świecie prototyp okularów rozszerzonej rzeczywistości wykorzystujących widzenie dwufotonowe. Technologia pozwala wyświetlać za pomocą impulsów podczerwieni treści, które...

Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERC) przyznała w czwartek 421 stypendiów dla początkujących naukowców o wartości 705 mln euro. Polsce przyznano zaledwie sześć grantów. Najwięcej otrzymały placówki naukowe z Niemiec (89), Wielkiej Brytanii (47), Francji (38), Szwajcarii (36) i Holandii (33).

Rozkład kropli tłuszczu w komórce pozwala ocenić jej szanse przeżycia. Badaczki z Krakowa po raz pierwszy na świecie użyły holotomografii do bezinwazyjnego badania żywych komórek jajowych w trójwymiarze. Metoda ma – jak wskazują – zwiększyć ma skuteczność procedur zapłodnienia pozaustrojowego (in vitro).

Kreatywność i ambicja powinny być najważniejszymi cechami naukowca – uważa prof. Agnieszka Chacińska, pierwsza laureatka Nagrody Polskiej Akademii Nauk. Jej badania dotyczą poznania molekularnych procesów w komórkach, wokół mitochondriów, co może pozwolić zrozumieć przyczyny chorób neurodegeneracyjnych.

Naukowcy opracowali syntetyczny materiał podobny do bawełny. Izoluje lepiej niż naturalny pierwowzór, a do tego nie chłonie wody.

Około 1,4 mld zł w ciągu pięciu lat miałoby kosztować stworzenie w Polsce nowej instytucji naukowej działającej według zasad najlepszych ośrodków świata. O kulisach projektu i jego celach opowiedział PAP prof. Leszek Pacholski.

Wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego Andrzej Szeptycki przyznał w piątek w Brukseli, że polscy naukowcy składają relatywnie niewiele wniosków w ramach unijnego programu badawczego Horyzont Europa i otrzymują mniej niż 2 proc. unijnych środków. – Te liczby trzeba zwiększyć – powiedział.

Ministrowie: obrony narodowej, finansów, nauki i cyfryzacji oraz przedstawiciele środowiska naukowego znajdą się w zespole ds. rozwoju nauki pod przewodnictwem premiera – zapowiedział w piątek szef resortu nauki Marcin Kulasek.

Klub PiS złożył w środę projekt nowelizacji zwiększający nakłady na naukę do 3 proc. PKB w ciągu ośmiu lat - poinformował poseł PiS Łukasz Schreiber. Projekt zakłada też m.in. wzrost finansowania akademików czy zwiększenie subwencji dla jednostek naukowych.

Polska ma prężnie rozwijającą się gospodarkę, jednak finansowanie nauki osiągnęło bezprecedensowo niski poziom, na naukę i szkolnictwo wyższe przeznacza się jedynie 1,1 proc. PKB. Polska powinna opracować długofalowy plan i politykę rozwoju nauki - piszą polscy naukowcy na łamach pisma Nature.

Zdaniem rektora Uniwersytetu Civitas prof. Stanisława Mocka uczelnie niepubliczne od lat nie są równo z publicznymi traktowane przez resort nauki przy podziale subwencji, np. na prowadzenie kształcenia. Zapowiedział, że będzie to jedna z kwestii poruszonych na poniedziałkowym spotkaniu ws. strategii rozwoju szkolnictwa wyższego.

Japonia rozpoczęła przełomową misję wydobywczą na dnie oceanu, testując pozyskiwanie metali ziem rzadkich z głębokości 6 km w pobliżu wyspy Minamitori. Projekt ma pomóc Tokio ograniczyć zależność od Chin, które zaostrzają kontrolę nad eksportem kluczowych surowców - czytamy w Reutersie.

W kontekście projektu noweli ustawy o Polskiej Akademii Nauki wiceministra nauki Karolina Zioło-Pużuk uznała, że obawy zgłaszane przez związkowców dotyczące zawierania umów na czas określony są uzasadnione. Według związkowców przepisy zezwalałyby na wystawianie zbyt wielu tego typu umów.

Czworo naukowców z Polski dostało granty ERC Consolidator Grants 2025 - poinformowała Europejska Rada ds. Badań Naukowych. Troje badaczy pracuje na Uniwersytecie Warszawskim, jeden – na Politechnice Wrocławskiej. W tegorocznej edycji przyznano w sumie 349 grantów na łączną kwotę 728 mln euro.

Powiedzenie, że pieniądze szczęścia nie dają, nierzadko spotyka się z krytyką. Z drugiej strony i najbogatsi ludzie bywają nieszczęśliwi. Odpowiedź na pytanie, czy pieniądze dają szczęście, wcale nie jest bowiem zero-jedynkowa. Warto wiedzieć, co na ten temat mówią badania naukowe. Wnioski mogą zaskakiwać.

Ani jeden reprezentant polskich instytucji naukowych nie znalazł się na liście najczęściej cytowanych naukowców świata 2025 roku. W raporcie Highly Cited Researchers 2025 dominują badacze z USA, Chin i Wlk. Brytanii, ale są też ci z dużo mniejszych od Polski: Luksemburga, Islandii, Estonii, Litwy czy Kataru.

W tym roku Narodowe Centrum Badań Jądrowych otrzymało bezterminowe zezwolenie na eksploatację reaktora badawczego Maria od prezesa Państwowej Agencji Atomistyki. Uruchomienie reaktora w 1974 roku uważa się za jedno z największych...

Po pięciu latach badań holenderskie centrum Naturalis zakończyło projekt ARISE, obejmujący identyfikację dziesiątków tysięcy gatunków roślin, zwierząt, grzybów i alg. Instytut otrzyma 19,4 mln euro na stworzenie systemu sztucznej inteligencji do automatycznego monitorowania bioróżnorodności.

Uczelniom, które się nie zmieniają, mogą w przyszłości grozić przymusowe fuzje lub likwidacja – powiedział prof. Dominik Antonowicz z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Dodał, że okres złotego wieku finansowania uniwersytetów mamy już za sobą.