Napięcie na Bliskim Wschodzie sięga zenitu. Donald Trump dał Iranowi zaledwie 48 godzin na odblokowanie strategicznej cieśniny Ormuz, grożąc, że w przeciwnym razie w regionie „zapanuje piekło”. Równocześnie Izrael, po dotkliwym zbombardowaniu irańskich zakładów petrochemicznych, czeka na zielone światło od USA na uderzenie w tamtejsze elektrownie. Teheran nie pozostaje dłużny i ostrzega, że iluzja pokonania Islamskiej Republiki pogrąży napastników.
"Zamienicie region w piekło”. Stanowcza odpowiedź irańskiego wojska
Dowództwo irańskich sił zbrojnych ostrzegło, że dalsza eskalacja wojny przez USA i Izrael zamieni cały region w piekło – podał w sobotę wieczorem Reuters. Wcześniej prezydent USA Donald Trump zapowiedział, że Iran ma jeszcze 48 godzin na zawarcie porozumienia albo otwarcie cieśniny Ormuz.
Rzecznik centralnego dowództwa irańskich sił zbrojnych oświadczył, że „iluzja pokonania Islamskiej Republiki Iranu zamieniła się w bagno, w którym się pogrążycie”.
Najnowsze ultimatum Trumpa upływa w poniedziałek o godzinie 20 czasu wschodnioamerykańskiego (godz. 2 w nocy we wtorek w Polsce).
Izrael szykuje się do uderzenia w irańską energetykę. Czeka na zielone światło od USA
Izrael przygotowuje się do ataków na irańską infrastrukturę energetyczną i czeka na zgodę USA – podał w sobotę Reuters za przedstawicielem izraelskiego resortu obrony. Premier Benjamin Netanjahu oświadczył, że sobotnie ataki na irańskie zakłady petrochemiczne zostały przeprowadzone przez Izrael.
W nagraniu opublikowanym w serwisie X Netanjahu powiedział, że uderzenia na zakłady petrochemiczne, które określił jako istotne źródło dochodów władz w Teheranie, nastąpiły po wcześniejszych atakach na irański sektor stalowy.
Jego zdaniem zniszczono 70 proc. zdolności produkcji stali; zapowiedział także kontynuację uderzeń.
Do wybuchów i pożaru doszło w sobotę w zakładach petrochemicznych w Bander-e Mahszahr i Bandar-e Emam w prowincji Chuzestan na południu Iranu. Irańskie media podały, że w wyniku izraelskich ataków zginęło co najmniej pięć osób.
Wysoki rangą przedstawiciel izraelskiego resortu obrony przekazał Reuterowi, że ewentualne ataki na irańskie elektrownie mogą nastąpić w ciągu tygodnia.
Wypowiedź padła po tym, jak prezydent USA Donald Trump dał Iranowi 48 godzin na zawarcie porozumienia pokojowego albo otwarcie cieśniny Ormuz.
Informacja o gotowości sił izraelskich do eskalacji konfliktu zwiększa – według agencji Reutera – presję na Waszyngton w sprawie wsparcia dalszych działań militarnych Izraela wobec Iranu.
W sobotni wieczór w Tel Awiwie odbyła się demonstracja wzywająca do zakończenia wojny prowadzonej przez Izrael przeciwko Iranowi i Hezbollahowi w Libanie. Zgromadzenie zostało wyjątkowo dopuszczone przez sąd najwyższy, który ograniczył jego liczebność do 600 osób w Tel Awiwie oraz 150 w Jerozolimie, Hajfie i Kfar Sabie.
Według AFP w Tel Awiwie w proteście wzięło udział około tysiąca osób, co doprowadziło do napięć z policją, próbującą rozwiązać zgromadzenie; doszło do starć między funkcjonariuszami a demonstrantami.
Izraelska armia poinformowała, że naloty od piątku objęły ponad 200 celów w Iranie i Libanie.
„Zapanuje tam piekło”. Trump daje Iranowi 48 godzin na otwarcie cieśniny Ormuz
„Pamiętacie, jak dałem Iranowi dziesięć dni na ZAWARCIE POROZUMIENIA albo OTWARCIE CIEŚNINY ORMUZ? Czas ucieka – 48 godzin, zanim zapanuje tam piekło. BOGU niech będzie chwała! Prezydent DONALD J. TRUMP” - napisał Trump w swoim serwisie Truth Social.
26 marca Trump ogłosił, że odracza o 10 dni ataki na irańskie elektrownie, do poniedziałku 6 kwietnia, do godziny 20 czasu wschodnioamerykańskiego (godz. 2 w nocy 7 kwietnia w Polsce). Ultimatum także wcześniej wydłużał ultimatum.
Prezydent groził już wcześniej eskalacją ataków na Iran, jeśli ten nie otworzy ponownie Ormuzu, ale wycofywał się, przekonując, że Teheran jest otwarty na dyplomatyczne rozwiązanie konfliktu - podkreślił „Wall Street Journal”. Teheran w piątek odrzucił ofertę Waszyngtonu w sprawie porozumienia.
W piątek Trump, pytany przez stację NBC News o strącenie nad Iranem amerykańskiego myśliwca F-15, odpowiedział, że to nie wpłynie na negocjacje z tym krajem. Pilota maszyny uratowały amerykańskie siły specjalne, drugi członek załogi jest nadal poszukiwany. W rozmowie z portalem Independent Trump odparł, że nie jest gotowy ujawnić, jaka będzie reakcja USA, jeśli poszukiwanemu oficerowi stanie się krzywda.
USA i Izrael rozpoczęły 28 lutego bombardowania Iranu, na co ten reaguje atakami na Izrael, amerykańskie bazy na Bliskim Wschodzie i państwa Zatoki Perskiej.
Iran doprowadził też do niemal całkowitej blokady cieśniny Ormuz - kluczowego szlaku eksportu ropy i gazu z regionu, co doprowadziło do gwałtownego wzrostu cen tych surowców na światowych rynkach.
Przez Ormuz przepłynęły statki związane z Turcją i Japonią oraz z pomocą humanitarną dla Iranu
Przez cieśninę Ormuz przepłynęły kolejne statki powiązane z Turcją i Japonią – poinformowały w sobotę władze obu krajów. Iran zezwolił także na tranzyt przez cieśninę statkom przewożącym towary pierwszej potrzeby i pomoc humanitarną – podała agencja Tasnim.
Zgoda udzielona przez władze Iranu dotyczy jednostek kierujących się do irańskich portów, w tym tych znajdujących się obecnie na Morzu Omańskim.
Turecki minister transportu Abdulkadir Uraloglu poinformował, że już drugi statek należący do tureckiego armatora przepłynął przez Ormuz. Dodał, że w momencie wybuchu wojny w regionie znajdowało się 15 statków należących do tureckich armatorów, z których dwa zdołały dotąd przepłynąć przez cieśninę.
Również japońskie ministerstwo transportu podało, że drugi tankowiec LPG powiązany z Japonią bezpiecznie przepłynął przez Ormuz mimo jej częściowej blokady.
Według niepotwierdzonych doniesień Iran pobiera od przepływających tankowców opłatę w wysokości około 1 dolara za baryłkę, ale nie jest jasne, czy japońskie jednostki LPG uiściły tę opłatę – podała agencja Kyodo.
Irańskie media państwowe, powołując się na dowódcę marynarki Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), podały, że irański dron uderzył w statek powiązany z Izraelem w cieśninie Ormuz i spowodował pożar jednostki.
Ormuz wciąż jest jednym z wiodących tematów, pojawiających się w relacjach z wojny zapoczątkowanej przez amerykańsko-izraelskie bombardowania Iranu 28 lutego. Przez ten wąski korytarz morski przepływa zazwyczaj jedna piąta transportów światowej ropy. Jej częściowa blokada przyczyniła się do znaczącego wzrostu cen tego surowca.
Ormuz odgrywa także istotną rolę w transporcie nawozów – przepływa przez nią około jedna trzecia światowego morskiego handlu tymi produktami. Ich niedobory mogą prowadzić do wzrostu cen żywności, a nawet do kryzysu żywnościowego, zwłaszcza w krajach afrykańskich.
Z Waszyngtonu Natalia Dziurdzińska (PAP)
ndz/ sp/
