W 2024 r. do szefa MSWiA wpłynęło łącznie 2310 wniosków od cudzoziemców o udzielenie zezwolenia lub promes na nabycie nieruchomości oraz udziałów i akcji w spółkach będących właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym nieruchomości w Polsce. To o 38,65 proc. więcej niż w 2023 r.
Sejmowa Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych przyjęła sprawozdanie MSWiA z realizacji ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.
Wiceszef resortu Wiesław Leśniakiewicz poinformował, że w 2024 r. do ministerstwa wpłynęło 2310 wniosków o udzielenie zgody lub promes na nabycie nieruchomości i jest to wzrost o prawie 40 proc. w porównaniu do 2023 r. 2272 wnioski dotyczyły nieruchomości, a 38 – udziałów i akcji.
Wydano 1515 decyzji zezwalających na ich nabycie, 58 promes i 143 decyzje odmawiające cudzoziemcom udzielenia zezwolenia.
"To wynika między innymi z całego procesu sprawdzenia możliwości finansowych po stronie nabywcy, jak również zagadnień związanych z bezpieczeństwem państwa, ale w tym również sugestii, które ewentualnie były kierowane ze strony Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi" – wyjaśnił Leśniakiewicz.
Wydano również 33 decyzje zmieniające, 181 decyzji umarzających postępowanie, 37 decyzji wydanych w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz 4340 postanowień.
Co ważne, w 2024 r. minister spraw wewnętrznych stał się uprawniony do pozyskiwania informacji i analiz finansowych od Generalnego Inspektora Nadzoru Finansowego. Pozwala to na precyzyjniejsze zbadanie legalności źródeł środków finansowych, które przeznaczone są na nabycie nieruchomości. Ponadto każdy cudzoziemiec jest sprawdzany na listach sankcyjnych.
Minister administracji w ramach ustawowych kompetencji podejmuje również czynności w zakresie badania legalności nabycia przez cudzoziemców nieruchomości i udziałów lub akcji w spółkach.
W 2024 r. do ministra wpłynęło 38 tys. dokumentów dotyczących transakcji nabycia nieruchomości i akcji tam, gdzie niewymagane jest zezwolenie przez nabywającego. Na tej podstawie dokonano 31 tys. wpisów do rejestru, w tym 30 tys. wpisów dotyczących nabycia nieruchomości i 340 wpisów dotyczących nabycia ogółu praw i obowiązków oraz udziału i akcji w spółkach będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości.
Jeśli chodzi o element związany z nabywaniem gruntów rolnych i leśnych, to w prowadzonym przez MSWiA rejestrze wskazano, że w ubiegłym roku cudzoziemcy nabyli za zezwoleniem i bez zezwolenia nieruchomości gruntowe, w tym rolne i leśne, o łącznej powierzchni 5 tys. ha. W 2023 r. było to 5,6 tys. ha, a w 2022 r. – 13 tys. ha.
Dyrektor Departamentu Zezwoleń i Koncesji MSWiA Justyna Kurek doprecyzowała, że działania ministra w tej dziedzinie można podzielić na dwa obszary – wydawanie zezwoleń na nabycie nieruchomości i prowadzenie rejestrów.
Wyjaśniła, że rejestry obejmują zarówno transakcje dokonane za zezwoleniem szefa resortu i te bez konieczności uzyskania zezwolenia.
"Każda taka transakcja podlega szczegółowemu badaniu przez zespół w departamencie powołany w tym zakresie" – dodała.
W toku postępowania administracyjnego w przypadku transakcji, które potrzebują zezwolenia, badane są związane z tym kwestie dotyczące bezpieczeństwem państwa. Wyjaśniła, że resort zwraca się o opinię m.in. ministra obrony narodowej i do wyspecjalizowanych jednostek, jak szef ABW, komendant główny policji i komendant główny Straży Granicznej.
Kurek poinformowała, że decyzje odmowne są też następstwem sprzeciwu Ministerstwa Obrony Narodowej lub Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W 2024 r. były to dwa przypadki dotyczące dwóch różnych transakcji.
Pierwszy sprzeciw szefa MON dotyczył lokalu o powierzchni około 70 mkw. w woj. lubuskim. Wnioskodawca nie zaskarżył tej decyzji.
"Minister nie uzasadniał wydanego sprzeciwu, korzystając ze swojego uprawnienia w tym zakresie" – dodała Kurek.
Drugi sprzeciw wyraził minister rolnictwa i rozwoju wsi. Dotyczył on nieruchomości rolnej o powierzchni trochę ponad pół hektara w woj. kujawsko-pomorskim.
"Przyczyną był cel, w jakim wnioskodawca chciał wykorzystywać tę nieruchomość, który nie był zgodny z przeznaczeniem tej nieruchomości" – wyjaśniła.
Wśród innych przyczyn odmownych były kwestie związane z bezpieczeństwa państwa, z brakiem wykazania legalności źródeł środków i z brakiem dokumentów.
Ustawa z 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców wprowadza generalną zasadę, że nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia. Jest ono wydawane w drodze decyzji administracyjnej przez ministra spraw wewnętrznych. Reguluje ona także kwestie nabywania przez cudzoziemców udziałów lub akcji w spółkach prawa handlowego z siedzibą w Polsce, będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Ponadto określa wyjątki zwalniające z obowiązku uzyskania zezwolenia. (PAP)
ak/ joz/
