Większość transakcji sprzedaży jest zawierana z odroczonym terminem płatności. Strony często zawierają w umowie zastrzeżenie, że kupujący stanie się właścicielem towaru dopiero po uregulowaniu pełnej ceny. W tym momencie pojawia się wątpliwość, w jakim miesiącu należy odliczyć podatek naliczony. Część podatników jest zdania, że można to zrobić w miesiącu, w którym wystawiono fakturę, natomiast reszta, że odliczenia można dokonać w miesiącu całkowitej zapłaty za fakturę - czytamy w "Rzeczpospolitej".
Art. 86 ust. 10 pkt 1 oraz ust. 11 ustawy o VAT mówi, że termin odliczenia podatku naliczonego jest powiązany z rozliczeniem za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub z terminem złożenia deklaracji podatkowej za następny okres rozliczeniowy. Przepisy nie uzależniają prawa do odliczenia podatku od spełnienia przez nabywcę nadprogramowych kryteriów, jednak istnieją wyjątki od tej zasady. Priorytetowe znaczenie dla powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego ma więc moment otrzymania faktury VAT. W przypadku, gdy podatnik otrzyma fakturę przed nabyciem prawa do zarządzania towarem jak właściciel, wtedy prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego powstaje z chwilą nabycia prawa do rozporządzania towarem. Mówi o tym art. 86 ust. 12 ustawy o VAT.
Jak podaje "Rz", podatnicy często mylą pojęcie "rozporządzanie towarem jak właściciel" w ujęciu ustawowym z cywilistycznym pojęciem własności. Według przepisów kodeksu cywilnego zastrzeżenie własności rzeczy sprzedanej ma ten skutek, że przejście własności ze sprzedawcy na kupującego jest zależne od uiszczenia w określonym terminie całej umówionej ceny. Art. 589 kodeksu cywilnego mówi wyraźnie, że w przypadku, gdy sprzedawca zastrzegł własność sprzedanej rzeczy aż do uiszczenia ceny, to w razie wątpliwości uznaje się, że własność rzeczy została przeniesiona pod warunkiem zawieszającym. Stąd w fakturze może znaleźć się zastrzeżenie, że do momentu całkowitej zapłaty ceny towar jest własnością sprzedawcy.
Ustawa o VAT stosuje termin "dostawa towarów" i zgodnie z art. 7 oznacza to przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, w tym m.in. wydanie towarów na podstawie umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeśli umowa przewiduje, że z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostaje przeniesione. Prawo do obniżenia podatku należnego ma podatnik, który może rozporządzać towarem jak właściciel, a nie jako właściciel. Nabywca, który stanie się posiadaczem towaru, nabywa prawo do odliczenia podatku w momencie otrzymania faktury, mimo tego, że nie będzie jeszcze jego właścicielem.
Wobec powyższego wystarczającym warunkiem do odliczenia podatku naliczonego jest: wydanie towaru i otrzymanie przez kupującego faktury, w której sprzedawca zastrzega sobie prawo własności do momentu zapłaty całości ceny.
AR
Na podstawie: "Rzeczpospolita"
Halina Kwiatkowska, "Gdy kupujący stanie się właścicielem po zapłacie"
