Projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim zakłada obowiązek zamieszczania w reklamach kredytów ostrzeżenia „Uwaga! Pożyczanie pieniędzy kosztuje”, rozszerzenie ochrony na usługi „kup teraz, zapłać później” (BNPL) oraz zakaz udzielania kredytu po negatywnej ocenie zdolności kredytowej konsumenta.
W wykazie prac legislacyjnych rządu opublikowano we wtorek informację o założeniach przygotowywanego przez resort sprawiedliwości projektu ustawy o kredycie konsumenckim, która zastąpi dotychczasowe przepisy i wdroży unijną dyrektywę.
Projekt rozszerza zakres ochrony konsumentów. Próg wartości kredytu objętego ustawą ma zostać podniesiony z obecnych 255,55 tys. zł do 437,7 tys. zł. Nowe przepisy obejmą również kredyty nieoprocentowane, część umów leasingu i najmu oraz popularne usługi odroczonych płatności typu BNPL, które obecnie często funkcjonują poza reżimem ustawy.
Zgodnie z propozycją umowa kredytu konsumenckiego będzie mogła zostać zawarta wyłącznie na wniosek konsumenta i po uzyskaniu jego wyraźnej zgody. Rozwiązanie ma ograniczyć praktyki polegające m.in. na jednostronnym podwyższaniu limitów kredytowych lub oferowaniu niezamówionych produktów kredytowych.
Zmiany mają objąć także reklamy kredytów. Oprócz obowiązkowego ostrzeżenia projekt przewiduje zakaz sugerowania, że kredyt poprawi sytuację finansową konsumenta, zastąpi oszczędności lub podniesie poziom życia. Niedopuszczalne ma być również uzależnianie rabatów od zaciągnięcia kredytu.
Projekt wprowadza ponadto wyraźny zakaz udzielania kredytu po negatywnej ocenie zdolności kredytowej. Kredytodawcy będą zobowiązani do dokumentowania procedur oceny zdolności kredytowej, a konsumenci uzyskają prawo do otrzymania wyjaśnienia sposobu przeprowadzenia oceny, jeśli wykorzystano zautomatyzowane przetwarzanie danych.
Przewidziano również obowiązek sprawdzenia zdolności kredytowej w co najmniej jednej bazie danych przy kredytach przekraczających dwukrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Nowe przepisy mają zakazać pobierania od konsumentów opłat przed zawarciem umowy kredytowej. Wprowadzony zostanie także wyraźny zakaz naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu, zgodny z najnowszym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE.
Projekt przewiduje ponadto obowiązek przeprowadzenia przez kredytodawcę działań restrukturyzacyjnych przed wszczęciem postępowania windykacyjnego wobec klienta mającego problemy ze spłatą zadłużenia. Możliwe będą m.in. odroczenie rat, wydłużenie okresu kredytowania, częściowe umorzenie zadłużenia czy konsolidacja zobowiązań.
Wśród propozycji nowych rozwiązań znalazł się również zakaz wykorzystywania informacji o przebytej chorobie nowotworowej przy ocenie ryzyka ubezpieczeniowego związanego z kredytem, jeżeli od zakończenia leczenia onkologicznego upłynęło co najmniej pięć lat.
Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to drugi kwartał 2027 r. (PAP)
pif/ drag/
