Przewodnicząca Trybunału Stanu Małgorzata Manowska nadal nie zwołała posiedzenia pełnego składu Trybunału ws. serii pytań złożonych na kanwie wniosku o wyłączenie sędziego TS ze sprawy byłego szefa KRRiT Macieja Świrskiego - powiedział w czwartek członek TS Przemysław Rosati. Termin na zwołanie posiedzenia mija 4 kwietnia.
Skierowanie serii pytań do pełnego składu Trybunału Stanu wynikło z rozpoznawania wniosku o wyłączenie jednego z członków TS od sprawy byłego szefa Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Macieja Świrskiego. O ich sformułowaniu zadecydowali w początkach marca rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziowie TS: Przemysław Rosati, Marek Mikołajczyk i Piotr Zientarski.
W serii pytań chodzi o mechanizm kształtowania składów orzekających w TS, który – według uzasadnienia pytań – powinien być określony ustawowo i w powiązanym z ustawą regulaminie TS, a nie w trybie zarządzenia przewodniczącej TS.
Jak wskazywał wtedy wygłaszający uzasadnienie postanowienia TS sędzia Rosati, „ani Konstytucja RP, ani ustawa o TS i regulamin TS nie przyznaje przewodniczącej TS kompetencji do wydawania zarządzeń określających tryb postępowania i zagadnienia rangi ustawowej”. Zobowiązał też Manowską do zwołania posiedzenia pełnego składu TS „w terminie nie dłuższym niż do 4 kwietnia br. pod rygorem zastosowania kary porządkowej”.
Wspomniane zarządzenie przewodniczącej TS (tym samym I prezes Sądu Najwyższego) Małgorzaty Manowskiej z 13 czerwca 2024 r. wprowadziło zasadę, według której składy orzekające w sprawach wnoszonych do Trybunału będą wyznaczane przez przewodniczącą tego organu (którym z mocy prawa jest I prezes SN) w oparciu o wyniki przeprowadzonego wcześniej losowania.
W ten właśnie sposób we wrześniu 2025 r. ukształtowano skład ws. byłego szefa KRRiT, do którego należą: przewodniczący Maciej Miłosz i członkowie Marcin Radwan-Röhrenschef, Piotr Sak, Marcin Wawrzyniak i Adrian Salus.
Oskarżyciel w sprawie Maciej Tomczykiewicz (KO) złożył wniosek o wyłączenie sędziego Saka. Tym sposobem w marcu, podczas rozpoznawania tego wniosku, postanowiono sformułować pytania do pełnego składu TS.
W czwartek w „Sygnałach Dnia” Polskiego Radia Rosati powiedział, że zaproszenia na takie posiedzenie pełnego składu TS do tej pory nie ma. W rozmowie przypomniał, że do wniosku o wyłączenie Saka z postępowania wobec Świrskiego Trybunał powróci 8 kwietnia, w środę. Podkreślił też, że od 2024 roku nie zwołano posiedzenia pełnego składu TS, pomimo wniosków skierowanych w tej sprawie.
Ocenił również, że sposób, w jaki napisana została ustawa o TS, jak i przewidziane dla niego narzędzia procesowe są „po prostu ułomne” i „niepozwalające tak naprawdę na to, żeby ten organ sprawnie działał”.
Rosati ocenił, że Trybunał Stanu jest „w pięknej teorii” organem, przed którym za naruszenie konstytucji i ustawy odpowiada m.in. prezydent, premier, ministrowie, szef KRRiT, czy prezes NBP, a więc najważniejsi w Polsce urzędnicy. Jak jednak zaznaczył, „instrumentarium” stworzone do TS przez polityków „jest takie, że Trybunał nie jest w stanie tych kompetencji realizować”.
Manowska, odnosząc się w marcu w oświadczeniu do sformułowanych pytań, oceniła, że wyznaczenie jej terminu na zwołanie posiedzenia do 4 kwietnia „nie mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo, a zarazem sprawia wrażenie rozwiązania opartego raczej na doraźnym zamyśle niż na starannie przeprowadzonej analizie normatywnej”. „Oczekiwanie, że zagadnienie tej rangi zostanie rozpoznane w terminie półtora miesiąca, można byłoby uznać za przejaw naiwności, gdyby nie to, że całokształt okoliczności wskazuje, iż chodzi raczej o działanie o wyraźnie politycznym podłożu, nastawione na osiągnięcie z góry oczekiwanego rezultatu” - podkreśliła przewodnicząca TS.
Wstępny wniosek o postawienie Świrskiego przed Trybunałem Stanu złożyła w Sejmie grupa 185 posłów w maju 2024 r. Ówczesny minister kultury Bartłomiej Sienkiewicz wskazywał, że szef KRRiT nie wypłaca mediom publicznym pieniędzy z abonamentu. Wniosek opiniowała sejmowa komisja odpowiedzialności konstytucyjnej, która 12 czerwca 2025 r. przyjęła sprawozdanie rekomendujące Sejmowi przyjęcie wniosku.
Przeciwni postawieniu szefa KRRiT przed TS byli posłowie PiS. Zaskarżyli oni do Trybunału Konstytucyjnego przepisy, które to umożliwiają. W połowie lipca ub.r., po rozpoznaniu wniosku grupy posłów PiS, TK orzekł, że dwa przepisy regulujące pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu członka KRRiT są niezgodne z konstytucją.
W przyjętej jeszcze w marcu 2024 r. uchwale Sejm stwierdził, że „uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy”. Od czasu podjęcia tamtej uchwały przez Sejm wyroki TK nie są publikowane w Dzienniku Ustaw.
W końcu lipca 2025 r. Sejm opowiedział się za pociągnięciem do odpowiedzialności konstytucyjnej Świrskiego przed Trybunałem Stanu. Marszałek Sejmu po podjęciu przez Sejm uchwały o postawieniu Świrskiego przed TS przekazał uchwałę wraz z dokumentami do Trybunału Stanu.
Świrski nie uznał decyzji Sejmu, jednak 28 lipca 2025 r. członkowie Rady zdecydowali o odwołaniu go z zajmowanej funkcji przewodniczącego KRRiT. Nową przewodniczącą została Agnieszka Glapiak. (PAP)
nl/ sdd/
