Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził w czwartek w wydanym wyroku nieważność decyzji Parlamentu Europejskiego z marca 2021 r. o uchyleniu immunitetu parlamentarnego europosłów Carlesa Puigdemonta, Antonia Comina i Clary Ponsati.
Trybunał uchylił tym samym wcześniejszy wyrok Sądu UE z 5 lipca 2023 r., który oddalał skargę europosłów na decyzje Parlamentu.
PE naruszył zasadę bezstronności
Zdaniem TSUE, w procedurze uchylania immunitetu doszło do naruszenia wymogu bezstronności sprawozdawcy odpowiedzialnego za przygotowanie wniosków. Jak wyjaśniono, Parlament Europejski przyjął zasadę, zgodnie z którą sprawozdawca nie może należeć do tej samej grupy politycznej, co poseł, którego immunitet jest rozpatrywany.
Trybunał uznał jednak, że w celu zachowania spójności zasada ta powinna obejmować również sytuację, w której sprawozdawca należy do grupy politycznej powiązanej z partią, która zainicjowała postępowanie karne przeciwko danemu posłowi.
Wątpliwe powiązania z partią VOX
W analizowanej sprawie sprawozdawca wyznaczony przez Parlament należał do tej samej grupy politycznej, co członkowie hiszpańskiej partii VOX, która była jednym z podmiotów inicjujących postępowanie karne przeciwko Puigdemontowi, Cominowi i Ponsati.
Zdaniem Trybunału mogło to rodzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sprawozdawcy i naruszać prawo. Trybunał zwrócił również uwagę na fakt, że osoba ta zorganizowała w marcu 2019 r. wydarzenie z udziałem sekretarza generalnego partii VOX pod hasłem „Katalonia to Hiszpania”, co w kontekście toczącego się już wówczas postępowania karnego mogło świadczyć o poparciu dla ścigania wnioskodawców.
W konsekwencji Trybunał stwierdził nieważność trzech decyzji Parlamentu Europejskiego, uznając, że zostały one wydane na podstawie sprawozdań sporządzonych z naruszeniem wymogu bezstronności.
Echa referendum i niedawna amnestia
Sprawa dotyczy wydarzeń po referendum niepodległościowym w Katalonii z 1 października 2017 r. oraz postępowań karnych wszczętych przez hiszpański Sąd Najwyższy wobec katalońskich polityków, którzy później uzyskali mandaty europosłów.
Pod koniec maja 2025 r. hiszpański parlament zatwierdził ustawę o amnestii dla polityków zaangażowanych w nielegalną i nieudaną próbę ogłoszenia secesji Katalonii od Hiszpanii w 2017 r. Amnestia była jednym z warunków stawianych premierowi Pedro Sanchezowi przez separatystyczne ugrupowania katalońskie, które od ich spełnienia uzależniły swoje poparcie dla jego nowego rządu w listopadzie 2023 r.
Z Brukseli Łukasz Osiński (PAP)
luo/ rtt/
