Aż 63% bezrobotnych, którzy dostali pracę w 2013 roku, znalazło ją dzięki wsparciu Powiatowych Urzędów Pracy. W ubiegłym roku na wsparcie 463 tys. osób wydano 3,3 mld zł. W sumie efektywność urzędów pracy wzrosła o 10 p. proc. Z pomocy skorzystało także o 33 tys. osób więcej niż w roku ubiegłym.
Z danych resortu pracy wynika, że z roku na rok rośnie efektywność Powiatowych Urzędów Pracy. Kłopot w tym, że owa efektywność w znakomitej większości ogranicza się do finansowania staży w ramach aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu. Aż 194 tys. osób, czyli 41% ludzi, którzy otrzymali pomoc z PUP-ów, otrzymało ją w formie wysłania na staż. Największą skutecznością wykazały się urzędy z woj. lubelskiego i wielkopolskiego, gdzie efektywność PUP-ów wyniosła 73%.
Wysłanie na staż, czyli w zasadzie - finansowaną przez państwo formę przechowania bezrobotnego u prywatnego przedsiębiorcy, uznaje się za „znalezienie pracy”. Kłopot w tym, że po okresie stażu aż 34% osób znów wraca do grona bezrobotnych. Pozostałe osoby otrzymują zatrudnienie, ale trudno powiedzieć, czy stało się to dzięki protekcji PUP-ów, czy ich własnej zaradności. Tego statystyka nie wyjaśnia, bo brakuje informacji, że pracodawcy biorący stażystów rzeczywiście przedłużali im umowy.
Słowem - trzeba być ostrożnym w formułowaniu wniosków. Na ten moment bezrobocie spada. Obecnie wynosi 12,5%. Oznacza to, że liczba bezrobotnych spadła poniżej 2 mln osób. Ok. 1 mln z nich stanowią osoby poniżej 35. roku życia. Ok. 500 tys. osób zarejestrowanych bezrobotnych rejestruje się w urzędach tylko po to, by otrzymać ubezpieczenie zdrowotne, a w rzeczywistości albo pracują na czarno albo w ogóle nie poszukują zatrudnienia. To nie ułatwia zadania PUP-om.
Bon na przesiedlenie
Dzięki znowelizowaniu ustawy o promocji zatrudnienia pojawiły się nowe formy wsparcia bezrobotnych. Na uwagę zasługuje tzw. bon na zasiedlenie, czyli możliwość otrzymania ponad 7 tys. zł na przeniesienie do innej miejscowości, gdzie bezrobotny dostał ofertę zatrudnienia. Inne ciekawe rozwiązania to np. bon szkoleniowy, który umożliwia dokształcenie się w wybranej dziedzinie.
Obecnie stopa bezrobocia spada i związane jest to z ożywieniem w gospodarce oraz wahaniami sezonowymi. W okresach letnich bezrobocie spada z powodu wzrostu zatrudnienia w rolnictwie, budownictwie, turystyce i gastronomi. Przy dynamice PKB wynoszącej ok. 3,5%, stopa bezrobocia do końca roku powinna obniżyć się jeszcze o co najmniej 1 p. proc. Niemniej, wciąż nie widać wyraźnego wzrostu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw. Z ostatnich danych wynika, że wzrosło ono tylko o 6 tys. osób na ponad 5 mln zatrudnionych. To niewiele.
Duże koszty i brak wykwalifikowanych pracowników
Największą barierą w zatrudnianiu osób są wysokie koszty pracy rozumiane jako koszty podatkowe zawarte w wynagrodzeniu oraz formalne trudności związane z obowiązkami wynikającymi z Kodeksu pracy, np. szkolenia BHP, ewidencja czasu pracy, etc. Przedsiębiorcy od lat nawołują do obniżenia podatków zawartych w najniższych wynagrodzeniach tak, by bez zwiększania kosztów po ich stronie, zwiększyć wynagrodzenia netto pracowników.
Z uwagi na kryzys demograficzny i emigrację, coraz częściej narzekają oni na brak możliwości znalezienia wykwalifikowanych pracowników. Z drugiej strony, trudno wymagać kwalifikacji, jeśli modalne wynagrodzenie to 1,7 tys. zł netto.
Odsetek firm, które wskazują niską podaż pracy jako jedną z barier w zatrudnieniu, wzrósł z 20% w 2012 roku do 26% w 2014. Na razie jednak rząd nie pali się do tego, by zmniejszyć koszty po stronie pracodawców. W świetle nowych propozycji bardziej można spodziewać się ich zwiększenia, na przykład poprzez objęcie składkami do ZUS również tych umów cywilnoprawnych (w odpowiedniej konfiguracji), które do tej pory, były z tego zwolnione.
