Parlament Europejski przyjął we wtorek w Strasburgu zmiany w unijnych przepisach dotyczących procedur azylowych, których celem jest przyspieszenie rozpatrywania wniosków o azyl oraz ograniczenie nadużyć systemu. Europosłowie poparli m.in. utworzenie wspólnej dla całej Unii listy bezpiecznych państw pochodzenia migrantów i azylantów.
Za ustanowieniem unijnej listy bezpiecznych krajów pochodzenia głosowało 408 europosłów, przeciw było 184, a 60 wstrzymało się od głosu.
Nowa lista bezpiecznych państw pochodzenia obejmie: Bangladesz, Kolumbię, Egipt, Kosowo, Indie, Maroko i Tunezję. Wnioski o azyl, składane przez obywateli tych krajów, będą mogły być rozpatrywane w trybie przyspieszonym.
Zgodnie z przyjętymi zasadami, to na wnioskodawcy będzie spoczywać obowiązek wykazania, że w jego indywidualnym przypadku kraj pochodzenia nie jest bezpieczny, np. z uwagi na realne ryzyko prześladowania lub doznania poważnej krzywdy po powrocie.
Bezpiecznymi państwami pochodzenia mają być, co do zasady, również kraje kandydujące do UE. Wyjątki będą możliwe w sytuacjach szczególnych, takich jak trwający konflikt zbrojny, wysoki, przekraczający 20 proc. odsetek pozytywnie rozpatrywanych wniosków azylowych obywateli danego kraju w UE lub nałożenie na to państwo sankcji w związku z naruszaniem praw podstawowych.
Komisja Europejska ma na bieżąco monitorować sytuację w krajach znajdujących się na liście i reagować w przypadku zmiany okoliczności. Może czasowo zawiesić uznanie danego państwa za bezpieczne lub zaproponować jego trwałe skreślenie z wykazu.
Jednocześnie państwa członkowskie zachowają prawo do tworzenia własnych, krajowych list bezpiecznych państw pochodzenia.
Parlament zatwierdził również nowe zasady stosowania koncepcji bezpiecznego państwa trzeciego. Oznacza to, że wniosek o azyl może zostać uznany za niedopuszczalny, jeśli wnioskodawca miał realną możliwość uzyskania skutecznej ochrony w państwie trzecim. Warunkiem będzie m.in. istnienie związku między wnioskodawcą a tym krajem, jego wcześniejszy pobyt lub tranzyt przez to państwo, bądź obowiązywanie odpowiedniej umowy międzynarodowej o przyjmowaniu osób ubiegających się o azyl.
Zastosowanie tej koncepcji nie będzie dotyczyć małoletnich bez opieki. Przepisy dopuszczają również możliwość uznania państwa za bezpieczne tylko w odniesieniu do części jego terytorium lub określonych kategorii osób.
Przyjęte regulacje wymagają jeszcze formalnego zatwierdzenia przez państwa członkowskie w ramach Rady UE.
Z Brukseli Łukasz Osiński (PAP)
luo/ rtt/
