Z raportu opublikowanego przez Grant Thornton i GPW wynika, że wyzwaniem dla spółek rodzinnych z GPW jest sposób przekazania własności i władzy. Zaangażowani w sprawy rodzinnej firmy są zwykle mężczyźni i tylko 11 proc. osób zasiadających w zarządach to kobiety będące nestorkami lub sukcesorkami rodzinnych biznesów.
GPW utworzyła w lipcu 2021 roku segment spółek rodzinnych, do którego na ten moment należą 172 podmioty ( na koniec sierpnia 2022). To obecnie 41 proc. wszystkich spółek notowanych na tym rynku. Według GPW, aby być zakwalifikowanym jako spółka rodzinna, osoba, która założyła lub przejęła firmę, wraz z jej krewnymi i zstępnymi musi posiadać co najmniej 25 proc. głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy.
W tej definicji zmieściło się o 6 spółek mniej niż przed rokiem, kiedy po raz pierwszy firma Grant Thornton we współpracy z GPW przygotowała raport "Firmy Rodzinne na GPW”. Na wynik ten wpływ miało wycofanie się albo zejście z giełdy przedstawicieli rodziny poniżej progu 13 firm oraz pojawienie 7 nowych spółek rodzinnych, które albo zadebiutowały na GPW, albo w wyniku zmian właścicielskich osiągnęły wspomniany próg.
Wśród tegorocznego zestawienia najdłużej notowaną spółką jest Mostostal Zabrze, który na rynku jest od października 1994 r., a najmłodszą pod tym względem jest Grupa STS kontrolowana przez rodzinę Juroszków. Najdroższą pod względem kapitalizacji jest spółka Dino (34 mld zł), której największym akcjonariuszem, a przez to prawdopodobnie najbogatszym Polakiem, jest Tomasz Biernacki.
Jeśli chodzi o lokalizacyjną koncentrację spółek rodzinnych z GPW, zdecydowanie wygrywa Mazowsze. Zlokalizowanych jest tutaj 59 tego typu spółek, czyli więcej niż co trzecia w Polsce. Wśród nich aż 48 główną siedzibę ma w Warszawie. Dalej jest województwo śląskie i wielkopolskie.
To, co najbardziej rzuca się w oczy w raporcie, którego pełna treść jest dostępna m.in. na stronie GPW, to zwrócenie uwagi na sprawy sukcesji majątku i kontroli nad spółkami. Okazuje się, że przekazanie własności i władzy to obecnie duże wyzwanie, na które spółki wydają się być nieprzygotowane.
„Warunkiem trwałości polskich firm rodzinnych, ich istnienia w kolejnych dziesięcioleciach, dalszego rozwoju, ale również retencji majątku rodzinnego w rękach rodziny, będzie umiejętność przekazania zarówno własności, jak i władzy sukcesorom. Obecnie w 75 proc. firm rodzinnych sukcesorzy nie są właścicielami akcji, stanowią oni również zdecydowaną mniejszość wśród członków organów spółek – komentuje w raporcie Maja Jabłońska z Grant Thornton.
Oferta specjalna Finax dla czytelników Bankier.pl
Finax to robodoradca, który daje Ci możliwość prostego i zautomatyzowanego inwestowania. Więcej na ten temat pisaliśmy w tekście „Finax uczy inwestowania na giełdzie".
Finax wraz z Bankier.pl przygotował promocję dla naszych Czytelników: kupon na 20 euro, którym można zasilić inwestycję! Z oferty mogą skorzystać nowi użytkownicy Finax, tj. tacy, którzy dotychczas nie dokonywali w serwisie rejestracji i nie posiadali w nim konta.
Co trzeba zrobić, aby otrzymać voucher?
- Zarejestrować się na stronie promocji www.bankier.pl/finax i zaznaczyć wymagane zgody. Potwierdzić rejestrację.
- Wypełnić ankietę i założyć konto Finax.
- Zweryfikować swoją tożsamość i wpłacić minimum 100 zł na swoje konto.
Po potwierdzeniu przez Finax wykonania ostatniej czynności poprosimy o uzupełnienie danych i wyślemy kod, którym można zasilić swoje konto na kwotę 20 euro. Z oferty można skorzystać tylko do 18 września 2022 r., a liczba kuponów jest ograniczona!
Pamiętaj, że w promocji biorą udział tylko wnioski, które zostały złożone za pośrednictwem strony www.bankier.pl/finax, po rejestracji! Jeśli będziesz chciał wypłacić środki przed upływem 3 miesięcy od założenia konta, Finax może potrącić wartość kuponu, czyli 20 euro, z salda Twojego konta.
Szczegóły znajdziesz a stronie www.bankier.pl/finax
Dodatkowe korzyści przy założeniu konta dla dziecka: nowi małoletni klienci, którzy otworzą rachunek w Finax do 31.12.2022 r., z chwilą otwarcia rachunku otrzymają zniżkę na zniżkę na pierwszy otwarty portfel (01). Dzięki niej środki na rachunku do kwoty 1 380 EUR (~6 000 PLN) zwolnione będą z opłaty za zarządzanie przez 365 dni od dnia otwarcia rachunku, dodatkowo nie zapłacą też aż do ukończenia 18 roku życia za księgowanie niskich wpłat.
Inwestowanie wiąże się z ryzykiem.
Nestorzy firm rodzinnych w przeważającej części spółek dzierżą własność akcji, ale też dzierżą kontrolę we władzach. W badanych firmach w 86 przypadkach to nestorzy zasiadali w zarządach, a sukcesorzy byli w zarządach tylko 22 z nich. Z kolei w odniesieniu do rad nadzorczych nestorzy byli ich członkami w 75 przypadkach, a sukcesorzy 31.
Ogólnie mężczyźni, czyli nestor i sukcesor, dominują w statystyce badającej udział członków rodziny w organach spółki. W zarządzie kobiety (nestorka i sukcesorka) stanowiły tylko 11 proc. przypadków. W radach nadzorczych było to 28 proc. Powyższa dysproporcja jest również widoczna w strukturze własnościowej spółek, gdzie nestorki stanowią jedynie ok. 14 proc. akcjonariuszy, a sukcesorki – ok. 2 proc. (wykres poniżej).
Jak wskazują autorzy raportu, niezależnie od wyzwań wynikających ze zmian zachodzących w gospodarce oraz geopolityce dla przyszłości spółek rodzinnych kluczowe znaczenie ma wyzwanie związane z sukcesją. Wśród spółek giełdowych są już liczne przykłady przeprowadzenia udanej sukcesji. Ważne jest właściwe przygotowanie sukcesorów do roli przyszłych właścicieli oraz zarządzających spółkami. Statystyki na razie nie pokazują, by ten proces przebiegał właściwie.
MKu
