Kredyty hipoteczne wiążą się z wysokimi ryzykami dla udzielających ich instytucji - uważają prezesi m.in.: Banku Pekao, PKO Banku Polskiego, BNP Paribas i Banku Millennium. Jednocześnie są oni co do zasady zgodni, że jednolity wzór umowy o kredyt hipoteczny mógłby w tej sytuacji pomóc.
Podczas odbywającego się w Warszawie Forum Bankowego miała miejsce "debata prezesów". Szefowie wiodących banków komercyjnych w kraju dyskutowali m.in. o ryzyku związanym z kredytami hipotecznymi.
Szef PKO Banku Polskiego Szymon Midera podkreślił, że klienci decydujący się zaciągnąć kredyt hipoteczny kierują się jedynie miesięcznym kosztem jego obsługi. - My powinniśmy zrobić dużo więcej niż teraz, żeby promować stałą stopę (oprocentowania) - uważa prezes Midera. Jego zdaniem, byłoby to rozwiązanie bezpieczniejsze i bardziej przewidywalne ze strony klienta.
Zaznaczył jednocześnie, że ze względu na to, iż banki ze sobą konkurują, trudno byłoby ustanowić w tej sprawie konsensus bez pomocy regulatora. - Ja mam taką serdeczną prośbę, taki apel do naszego regulatora, żeby nam pomógł. Po pierwsze, wydłużyć tę 5-cio letnią stałą stopę przynajmniej na 8-10 lat. To nam pozwoli ustabilizować tę relację prawną z klientami. Po drugie, żeby zaproponował takie rozwiązanie, że ten pierwszy kredyt dla młodych ludzi, on musi być na stopę stałą - ocenił Midera.
Miałoby to - jego zdaniem - eliminować ryzyko braku edukacji i świadomości tych osób, że w kredycie hipotecznym "zaszyte" jest ryzyko zmienny stóp procentowych.
Jako trzeci element wskazał regulacje, które miałyby w prosty sposób uświadamiać i edukować klientów w przypadku tych produktów. Prezes PKO BP tłumaczył, że chodzi o to, aby mieli oni świadomość zmiany i ryzyka zmiennych stóp procentowych.
W kontekście propozycji wprowadzenia modelowego wzoru umowy o kredyt hipoteczny, Midera ocenił, że nie jest to doskonałe narzędzie, ale „nie ma nic lepszego”. - Jest duża szansa, że wdrożenie (...) modelowej umowy (...) zamortyzuje, zminimalizuje ryzyka regulacyjne, ryzyka prawne, ustabilizuje tę relację prawną z klientem - ocenił.
Zadeklarował, że PKO BP jest zdeterminowane, aby wdrożyć jednolity wzór umów. - To jest umowa, która powstała nie w sektorze bankowym, a z bardzo silnym udziałem rzecznika finansowego i środowiska konsumenckiego. To jest umowa napisana prostym i transparentnym językiem. Ona jest zrozumiała dla klientów - zapewnił Midera.
Prezes Banku Pekao Cezary Stypułkowski postawił tezę, że „w Polsce póki co nie ma warunków do udzielania kredytów hipotecznych”. - Dlatego, że musi być infrastruktura prawna, a my jej nie mamy. Mamy słabość w hipotecznych listach zastawnych, nikt tego nie promuje, mamy raz zmienną stopę kredytów, a raz stałą - mówił.
Podsumował, że ta słaba infrastruktura państwa i do tego brak stabilności powodują, że „w takim ensemble (zespół muzyczny - PAP) żadna dobra muzyka nie powstanie”.
Odnosząc się do kwestii informowania konsumentów, przypomniał, że w latach 2006-2007 istniała fundacja założona m.in. przez resort finansów, NBP i ZBP, która tworzyła informatory dla kredytobiorcy hipotecznego, informujące m.in. o ryzykach związanych z tym produktem finansowym. - Kto to czyta? Czytelnictwo w Polsce zwłaszcza informatorów jest ograniczone - argumentował Stypułkowski.
W ocenie prezesa Alior Banku Piotra Żabskiego, jednolita umowa mogłaby być „świetnym lekarstwem na stan, który dzisiaj mamy”, ale - jak podkreślił - jest to leczenie poważnej choroby tabletką. - Skąd się wzięła cała dyskusja o tym? Dlatego, że jest przyzwolenie na to, żeby zakwestionować jakiś układ prawny zawarty wstecznie i jeszcze go wstecznie rozliczać - ocenił Żabski. Jak dodał, departamenty prawne banków tworząc nowe zapisy uważają, że są one dobre „do momentu, kiedy znów ktoś ich nie zakwestionuje, nie rozliczy (...) wstecznie”.
Szef BNP Paribas Przemysław Gdański zaznaczył, że jest „całą duszą” za kwestią wzorcowej umowy o kredyt hipoteczny. - Wydaje mi się, że warto, abyśmy jako wiodące banki usiedli wokół stołu i po prostu powiedzieli sobie: „dobra, będziemy to promować jako standard, żeby ryzyka prawne (...) maksymalnie w przypadku najdłuższych zobowiązań na polskim rynku zminimalizować”.
Odnosząc się do zmiennego lub stałego oprocentowania tych kredytów Gdański zwrócił uwagę, że w Europie również dochodzi do zróżnicowania. - Kraje Europy Południowej, choćby Hiszpania, czy Portugalia bardzo silnie funkcjonują na zmiennej stopie procentowej w przypadku kredytów hipotecznych, więc tu nie ma prawdy absolutnej - powiedział.
Prezes Banku Millennium Joao Bras Jorge podkreślał, że największe ryzyka dla banków w Polsce związane są właśnie z otoczeniem regulacyjnym. - Poradzimy sobie z kosztami regulacji, czy dodatkowych usług. To z czym mamy problem, to nieprzewidziane ryzyka (...) Ryzyka regulacyjne (...) są znacznie wyższe od ryzyk rynkowych, kredytowych, cyberbezpieczeństwa, czy geopolitycznych - mówił. Jak dodał, regulator, wraz z rządem powinien wspólnie pracować nad zmniejszeniem ryzyk regulacyjnych. (PAP)
jls/ mrr/
