E-konsumenci lubią robić zakupy. Na czym im najbardziej zależy podczas robienia zakupów innych niż codzienne zakupy spożywcze? Sporządzony na podstawie wyników badań portret psychologiczny polskiego e-konsumenta wskazał, iż konsumenci dokonują wyborów w sposób racjonalny dla siebie. Racjonalność działania polskich e-konsumentów przejawia się w dążeniu do zakupów tanich i dobrych jakościowo. Te dwa motywy: „dobra cena” i „wysoka jakość” kupowanych produktów niezmiennie „rywalizują” ze sobą. Najbardziej zadowolony nabywca to taki, który ma poczucie, że kupił produkt wysokiej jakości w dobrej (niskiej) cenie.
Tabela 4.6. Czynniki najistotniejsze w procesie dokonywania zakupów według płci i wieku e-konsumentów
(w procentach)
| Wyszczególnienie | Ogółem | Respondenci według | |||
| płci | wieku | ||||
| kobiety | mężczyźni | do 24 lat | 25 i więcej | ||
| Oszczędność pieniędzy | 36,4 | 38,2 | 34,5 | 39,9 | 34,2 |
| Kupowanie produktów najwyższej jakości | 34,0 | 31,7 | 36,3 | 33,1 | 34,6 |
| Poświęcenie na zakupy jak najmniej czasu | 20,0 | 17,6 | 22,4 | 13,7 | 23,8 |
| Przyjemne spędzanie czasu | 6,5 | 9,2 | 3,9 | 9,2 | 4,9 |
| Inne * | 3,1 | 3,3 | 3,0 | 4,1 | 2,5 |
* Inne: kupowanie produktów wysokiej jakości w dobrej cenie, kupowanie produktów spełniających moje oczekiwania i zaspokajających moje potrzeby, poszukiwanie okazji (drogich, dobrych produktów w niskiej cenie).
Kobietom bardziej niż mężczyznom podczas zakupów zależy na oszczędzaniu pieniędzy oraz czerpaniu przyjemności z zakupów. Mężczyźni bardziej nastawieni są na kupowanie produktów najwyższej jakości oraz poświęcanie na zakupy jak najmniejszej ilości czasu.
Na oszczędzanie pieniędzy i przyjemne spędzanie czasu na zakupach częściej też zwracają uwagę młodzi respondenci (do 24. roku życia). Z kolei starsi (25 lat i więcej) częściej dążą do poszukiwania produktów najwyższej jakości oraz zakupów, które nie zajmą im wiele czasu.
O zaletach i wadach zakupów przez Internet wypowiedzieli się także polscy e-konsumenci. Wzrastająca popularność zakupów w sieci wynika z wielu pozytywnych stron takich zakupów, skłaniających e-konsumentów do zakupów. Głównym motywem zakupów przez Internet dla polskich e-konsumentów jest niższa cena oferowanych produktów oraz oszczędność czasu. Respondenci wskazywali również na duży wybór produktów w Internecie oraz możliwość porównywania produktów różnych producentów pod względem ceny i parametrów technicznych (tabela 4.7).
Tabela 4.7. Motywy zakupów w Internecie według płci i wieku e-konsumentów (w procentach)
| Wyszczególnienie | Ogółem | Respondenci według | |||
| płci | wieku | ||||
| kobiety | mężczyźni | do 24 lat | 25 i więcej | ||
| Niższa cena oferowanych produktów | 59,6 | 58,5 | 60,7 | 57,7 | 60,8 |
| Oszczędzam czas — jest szybciej | 52,2 | 48,6 | 55,9 | 51,1 | 52,9 |
| Szeroka oferta towarowa — duży wybór | 47,0 | 43,7 | 50,2 | 49,3 | 45,5 |
| Możliwość porównywania produktów różnych producentów pod względem ceny i parametrów technicznych | 46,4 | 47,7 | 45,0 | 46,4 | 46,4 |
| Wygoda dokonywania zakupu (nie muszę wychodzić z domu, pracy) | 25,2 | 28,3 | 22,1 | 23,3 | 26,3 |
| Godziny otwarcia — możliwość zakupu 24 godziny na dobę | 23,9 | 25,8 | 21,9 | 22,7 | 24,6 |
| Zakupy są przemyślane, nie działam pod wpływem impulsu | 15,4 | 14,5 | 16,3 | 19,6 | 12,9 |
| Dogodna forma płatności | 9,6 | 10,5 | 8,6 | 11,7 | 8,2 |
| W ofercie znajduję szczegółowe informacje o produktach | 4,7 | 4,0 | 5,3 | 3,1 | 5,6 |
| Dostępność produktów, których nie ma w sklepach tradycyjnych | 0,7 | 0,7 | 0,7 | 1,0 | 0,6 |
| Zakupy w sklepach internetowych są w modzie (trendy) | 0,4 | 0,2 | 0,6 | 0,6 | 0,2 |
Co czwarty badany wskazywał na wygodę zakupów przez Internet (fakt, że nie musi wychodzić z domu lub pracy) oraz brak ograniczeń czasowych w otwarciu sklepów (możliwość dokonywania transakcji 24 godziny na dobę). Co szósty badany podkreślał fakt, iż zakupy w Internecie są bardziej przemyślane, nie kupuje się pod wpływem impulsu.
Na wygodę dokonywania zakupów online związaną z możliwością porównywania produktów, brakiem konieczności wychodzenia za domu, dostępnością produktów w sklepach 24 godziny na dobę, dogodną formą płatności częściej zwracały uwagę kobiety. Mężczyźni, dokonując zakupów przez Internet, częściej niż kobiety kierują się oszczędnością czasu i pieniędzy, szeroką ofertą i szczegółowymi informacjami o produkcie.
Młodzi e-konsumenci, dokonując zakupów w sieci, częściej niż starsi kierują się dużym wyborem towarów i dogodną formą płatności. Częściej też oceniają zakupy online jako bardziej przemyślane i mniej impulsywne. Dla starszych takie zakupy są zdecydowanie bardziej wygodne, bo nie wiążą się z koniecznością wychodzenia z domu lub pracy.
Artykuł stanowi fragment książki „Polski e-konsument - typologia, zachowania” (Helion/Onepress 2011)
Źródło:
