Umowy zlecenia z VAT, ale nie zawsze
W wyniku protestów środowisk artystycznych podjęto decyzję, że umowy te zostaną zwolnione od podatku VAT. Jednak przepisy regulujące te kwestie zostały zapisane w taki sposób, że osoby zainteresowane w dalszym ciągu nie wiedzą, które umowy podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT a które nie.Zgodnie z przepisami nowej ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą.
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą nie uznano czynności:
1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
2) wykonywanych przez osobę fizyczną na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące umowy zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy,
3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonywania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności.
Przychodami wymienionymi w art. 12 ust. 1-6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy. Osoby uzyskujące przychody z tego tytułu nie będą podatnikami podatku VAT.
Także nie będą podlegały podatkowi VAT, przychody uzyskane przez osobę fizyczną z tytułu zawarcia umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z K.c. stosuje się przepisy dotyczące umowy zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką osoba ta zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Najwięcej niejasności wzbudza zapis art. 15 ust. 3 pkt 3 nowej ustawy o VAT.
Wynika z niego, że za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą nie uznano:
1. Po pierwsze czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art.13 pkt 2-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przychodami wymienionymi w art. 13 ust. 2-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, są m.in. przychody z działalności wykonywanej osobiście, czyli:
- przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych,
- przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi,
- przychody uzyskane z tytułu pełnienia obowiązków społecznych lub obywatelskich,
- przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym,
- przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, właściciela nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli usługi wykonywane są wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością.
2. Po drugie jeżeli z tytułu wykonywania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecenie czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności.
Zatem, żeby stwierdzić, że wykonywane czynności nie będą uznane za działalność wykonywaną osobiście, muszą istnieć pomiędzy zleceniodawcą a zleceniobiorcą prawne więzi tworzące stosunek prawny co do warunków wykonania tego zlecenia, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tego zlecenia.
Stawianie przez ustawodawcę takiego warunku wydaje się niepotrzebne. Umowy cywilnoprawne, tj. umowa zlecenie czy o dzieło, co do zasady, tworzą pewnego rodzaju stosunek prawny pomiędzy zleceniodawcą a zleceniobiorcą. Zazwyczaj umowy te zawierają określenie wszelkich warunków na jakich zlecenie ma być wykonane, określają wysokość wynagrodzenia oraz odpowiedzialność zlecającego wykonanie tego zlecenia. Ponadto większość umów cywilnoprawnych zawiera zastrzeżenie o regulowaniu kwestii niezawartych w umowie przez odpowiednie przepisy czy to Kodeksu cywilnego, czy prawa autorskiego.
Zatem należy uznać, że generalnie wszystkie czynności wykonywane przez osobę fizyczną na podstawie umowy zlecenia czy o dzieło (jeżeli spełniają warunki opisane powyżej), nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT. Bowiem nie będą uznane za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, a osoba wykonująca te czynności nie będzie podatnikiem podatku VAT.
| WAŻNE! Przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, choć są uznane za przychody z działalności wykonywanej osobiście, nie zostały wyłączone z zakresu opodatkowania podatkiem VAT. |
Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą nie uznaje się m.in. czynności z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kontrakty menedżerskie wymienione są w pkt 9 tego artykułu. Zatem działalność wykonywana na podstawie kontraktów menedżerskich z uwagi na to, że będzie samodzielnie wykonywaną działalnością gospodarczą, będzie podlegała od 1 maja 2004 r. opodatkowaniu podatkiem VAT.
Autor: Aleksandra Węgielska
Twoja Gazeta Podatkowa, strona 6
Źródło:
