REKLAMA

ANALIZAIm dłużej żyjemy, tym mniej dostajemy. Niższa śmiertelność pogorszyła emerytalny przelicznik

Krzysztof Kolany2023-03-28 06:00główny analityk Bankier.pl
publikacja
2023-03-28 06:00

Tegoroczne emerytury będą wyliczane w oparciu o mniej korzystny dla seniorów parametr demograficzny. To efekt nieco mniejszej śmiertelności odnotowanej w 2022 roku.

Im dłużej żyjemy, tym mniej dostajemy. Niższa śmiertelność pogorszyła emerytalny przelicznik
Im dłużej żyjemy, tym mniej dostajemy. Niższa śmiertelność pogorszyła emerytalny przelicznik
fot. Adam Chełstowski / / FORUM

Jak co roku przed Wielkanocą GUS raczy nas świeżymi tablicami przeciętnego dalszego trwania życia. Statystyki te są kluczowym parametrem dla blisko półmilionowej armii tegorocznych emerytów, ponieważ to m.in. od tych danych zależy wyliczona przez ZUS emerytura.

Tablice średniego dalszego trwania życia sporządza się w oparciu o dane o umieralności w poszczególnych grupach wiekowych (tzw. kohortach). Na tej podstawie szacuje się, ile życia średnio pozostało ludziom w danym wieku. Tablicę odczytuje się w następujący sposób: w osi pionowej wyszukujesz swój wiek (w latach), a w osi poziomej wybierasz liczbę miesięcy od ostatnich urodzin. Na skrzyżowaniu wiersza i kolumny otrzymasz średnią liczbę miesięcy, jaka średnio dzieli od śmierci osoby urodzone w danym miesiącu.

Reklama
Ukończone lata życia Miesiące ukończone powyżej pełnego roku życia
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
30 576 575 574,1 573,1 572,2 571,2 570,2 569,3 568,3 567,4 566,4 565,4
31 564,5 563,5 562,6 561,6 560,7 559,7 558,8 557,8 556,9 555,9 555 554
32 553,1 552,1 551,2 550,2 549,3 548,3 547,4 546,4 545,5 544,5 543,6 542,6
33 541,7 540,7 539,8 538,8 537,9 536,9 536 535 534,1 533,1 532,2 531,2
34 530,3 529,3 528,4 527,4 526,5 525,5 524,6 523,6 522,7 521,7 520,8 519,8
35 518,9 517,9 517 516,1 515,1 514,2 513,2 512,3 511,4 510,4 509,5 508,5
36 507,6 506,7 505,7 504,8 503,8 502,9 502 501 500,1 499,1 498,2 497,3
37 496,3 495,4 494,4 493,5 492,6 491,6 490,7 489,7 488,8 487,9 486,9 486
38 485 484,1 483,2 482,2 481,3 480,3 479,4 478,5 477,5 476,6 475,6 474,7
39 473,8 472,8 471,9 471 470 469,1 468,2 467,2 466,3 465,4 464,5 463,5
40 462,6 461,7 460,7 459,8 458,9 457,9 457 456,1 455,2 454,2 453,3 452,4
41 451,4 450,5 449,6 448,6 447,7 446,8 445,9 444,9 444 443,1 442,1 441,2
42 440,3 439,4 438,4 437,5 436,6 435,7 434,8 433,8 432,9 432 431,1 430,2
43 429,2 428,3 427,4 426,5 425,6 424,6 423,7 422,8 421,9 421 420 419,1
44 418,2 417,3 416,4 415,4 414,5 413,6 412,7 411,8 410,8 409,9 409 408,1
45 407,2 406,3 405,4 404,5 403,6 402,7 401,8 400,9 400 399,1 398,2 397,3
46 396,4 395,5 394,6 393,7 392,8 391,9 391 390,1 389,2 388,3 387,4 386,5
47 385,6 384,7 383,8 382,9 382 381,1 380,2 379,3 378,4 377,5 376,6 375,7
48 374,8 373,9 373 372,1 371,2 370,3 369,4 368,5 367,6 366,8 365,9 365
49 364,1 363,2 362,3 361,5 360,6 359,7 358,9 358 357,1 356,2 355,4 354,5
50 353,6 352,8 351,9 351 350,1 349,2 348,4 347,5 346,6 345,7 344,8 344
51 343,1 342,2 341,4 340,5 339,6 338,8 337,9 337,1 336,2 335,3 334,5 333,6
52 332,8 331,9 331,1 330,2 329,4 328,5 327,7 326,8 326 325,1 324,3 323,4
53 322,6 321,7 320,9 320 319,2 318,4 317,5 316,7 315,8 315 314,2 313,3
54 312,5 311,6 310,8 310 309,1 308,3 307,4 306,6 305,8 304,9 304,1 303,2
55 302,4 301,6 300,8 299,9 299,1 298,3 297,5 296,7 295,8 295 294,2 293,4
56 292,6 291,7 290,9 290,1 289,3 288,5 287,6 286,8 286 285,2 284,4 283,5
57 282,7 281,9 281,1 280,3 279,5 278,7 277,9 277,1 276,3 275,5 274,7 273,9
58 273,1 272,3 271,5 270,8 270 269,2 268,4 267,6 266,8 266 265,2 264,4
59 263,6 262,9 262,1 261,3 260,5 259,7 259 258,2 257,4 256,6 255,8 255,1
60 254,3 253,5 252,8 252 251,2 250,5 249,7 249 248,2 247,4 246,7 245,9
61 245,2 244,4 243,6 242,9 242,1 241,4 240,6 239,8 239,1 238,3 237,6 236,8
62 236 235,3 234,6 233,8 233,1 232,3 231,6 230,9 230,1 229,4 228,6 227,9
63 227,2 226,4 225,7 225 224,3 223,6 222,8 222,1 221,4 220,7 220 219,2
64 218,5 217,8 217,1 216,4 215,7 215 214,3 213,6 212,8 212,1 211,4 210,7
65 210 209,3 208,6 207,9 207,2 206,5 205,8 205,1 204,4 203,7 203 202,3
66 201,6 200,9 200,2 199,6 198,9 198,2 197,5 196,8 196,2 195,5 194,8 194,1
67 193,4 192,8 192,1 191,4 190,7 190 189,4 188,7 188 187,3 186,6 186
68 185,3 184,6 184 183,3 182,6 182 181,3 180,7 180 179,3 178,7 178
69 177,4 176,7 176,1 175,4 174,8 174,1 173,5 172,8 172,2 171,5 170,9 170,2
70 169,6 168,9 168,3 167,6 167 166,3 165,7 165 164,4 163,7 163,1 162,4
71 161,8 161,1 160,5 159,9 159,2 158,6 158 157,3 156,7 156,1 155,5 154,8
72 154,2 153,6 153 152,3 151,7 151,1 150,5 149,9 149,2 148,6 148 147,4
73 146,8 146,1 145,5 144,9 144,3 143,7 143 142,4 141,8 141,2 140,6 139,9
74 139,3 138,7 138,1 137,5 136,9 136,3 135,7 135,1 134,5 133,9 133,3 132,7
75 132,1 131,5 130,9 130,3 129,8 129,2 128,6 128 127,4 126,8 126,2 125,6
76 125 124,5 123,9 123,3 122,7 122,1 121,6 121 120,4 119,8 119,2 118,7
77 118,1 117,5 117 116,4 115,8 115,3 114,7 114,2 113,6 113 112,5 111,9
78 111,4 110,8 110,3 109,7 109,2 108,6 108,1 107,5 107 106,4 105,9 105,3
79 104,8 104,2 103,7 103,1 102,6 102,1 101,5 101 100,4 99,9 99,4 98,8
80 98,3 97,8 97,2 96,7 96,2 95,7 95,2 94,6 94,1 93,6 93,1 92,6
81 92 91,6 91,1 90,6 90,1 89,6 89,1 88,6 88,1 87,6 87,1 86,6
82 86,2 85,7 85,2 84,7 84,2 83,8 83,3 82,8 82,3 81,8 81,4 80,9
83 80,4 80 79,5 79,1 78,6 78,2 77,7 77,2 76,8 76,3 75,9 75,4
84 75 74,6 74,1 73,7 73,3 72,8 72,4 72 71,6 71,1 70,7 70,3
85 69,8 69,4 69,1 68,7 68,3 67,9 67,5 67,1 66,7 66,3 65,9 65,6
86 65,2 64,8 64,4 64 63,7 63,3 62,9 62,6 62,2 61,8 61,5 61,1
87 60,7 60,4 60 59,7 59,4 59 58,7 58,3 58 57,7 57,3 57
88 56,6 56,3 56 55,7 55,4 55 54,7 54,4 54,1 53,8 53,4 53,1
89 52,8 52,5 52,2 51,9 51,6 51,4 51,1 50,8 50,5 50,2 49,9 49,6
90 49,3 49,1 48,8 48,5 48,2 48 47,7 47,4 47,2 46,9 46,6 46,4
Źródło: Główny Urząd Statystyczny.

Z tablic GUS-u wynika, że osoby obchodzące dziś 60. urodziny mają przed sobą przeciętnie 254,3 miesięcy życia, a więc średnio powinny dożyć 81,2 lat. Dla 65-latków GUS przewiduje średnio 210 miesięcy dalszego życia – a więc średnio 17,5 lat na emeryturze. Pamiętajmy, że to tylko średnia bazująca na dużej próbie statystycznej. W żadnym wypadku nie należy traktować tych liczb jako indywidualnej prognozy.

Odwrócenie trendów przeżywalności

Przez poprzednie dwa lata byliśmy świadkami drastycznego spadku przewidywanej średniej długości trwania życia w Polsce. Szczególnie widoczny był on w tabelach zeszłorocznych, gdy szacowana średnia tego parametru w przypadku 60-latka zmniejszyła się o 8,8 miesięcy i była aż o 22,6 miesięcy niższa niż dwa lata wcześniej. Był to rezultat rekordowo wysokiej śmiertelności. W roku 2021 w Polsce zmarło ponad pół miliona ludzi i był to najwyższy wynik od zakończenia II wojny światowej. Śmiertelne żniwo roku 2022 także było ponadprzeciętnie wysokie i wyniosło ok. 448 tys. zgonów.

A ponieważ GUS-owskie tabele dalszego trwania życia bazują na danych historycznych, to zeszłoroczna redukcja śmiertelności przełożyła się na wydłużenie szacowanego trwania życia. W przypadku osoby 60-letniej w tegorocznych tabelach wynosi ono 254,3 miesięcy i jest aż o 15,4 miesięcy dłuższe niż przed rokiem. Zarazem wciąż jest to rezultat o 7,2 miesięcy niższy niż w tabelach z marca 2020. Przez poprzednie dwa lata przeciętna dalsza długość trwania życia 60-latka zmniejszyła się o 21,4 miesięcy. To pokłosie rekordowej śmiertelności wywołanej administracyjnym zamknięciem państwowych szpitali oraz żniwem epidemii COVID-19.

Emerytalna matematyka…

Te liczby mają ogromne znaczenie dla wysokości emerytury tych osób, które w danym roku otrzymują uprawnienia emerytalne. Gdy składasz wniosek o emeryturę, ZUS dzieli sumę twoich zwaloryzowanych "składek" zaksięgowaną w systemie informatycznym przez liczbę miesięcy dalszego trwania życia, jaka ci pozostaje według tablic GUS-u. Zatem im niższa jest ta liczba, tym wyższą emeryturę przyzna ci Zakład. Działa to też odwrotnie: im niższa przewidywana dalsza długość trwania życia, tym miesięczny przelew z ZUS-u jest wyższy.

Przykładowo, jeśli masz 65 lat i na rachunku w ZUS-ie figuruje kwota 400 tys. złotych, to twoja emerytura wyniesie 1904,76 zł miesięcznie. Zakład zakłada bowiem, że ludzie z Twojego rocznika (i miesiąca) pożyją jeszcze średnio 210 miesięcy. W tym systemie wypłaty (czyli zyski) tych, którzy pożyją dłużej, są „finansowane” oszczędnościami tych, którzy nie dociągną do średniej. Oczywiście emeryturę będziesz otrzymywać do końca życia (twojego lub ZUS-u). System jest obliczony tak, aby bilansować się w skali makro.

… i emerytalne haczyki

Warto mieć przy tym świadomość, że system ZUS-owski opiera się o dwa niezbyt uczciwe rozwiązania. Po pierwsze w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie ma żadnych „odłożonych” przez ciebie pieniędzy. Wszystko, co oddasz ZUS-owi, od razu jest wypłacane obecnym emerytom i rencistom. Zakład zapisuje jedynie informację o tym, ile wpłaciłeś i ile w przyszłości obiecuje ci wypłacić. A czy i ewentualnie ile wypłaci, to się dopiero okaże za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat.

I nie będziesz miał na to żadnego wpływu, ponieważ w długim terminie wypłacalność tego systemu emerytalnego jest uzależniona od liczby uczestników płacących nań comiesięczne „składki”. Jednakże od kilku lat mamy do czynienia z sytuacją, gdy więcej Polaków przechodzi na emeryturę, niż wchodzi na rynek pracy. Przez ostatnie lata sytuację ZUS-u ratowała dobra koniunktura na rynku pracy (wzrost nominalnych płac i wyższe wskaźniki aktywności zawodowej) oraz masowa imigracja zza wschodniej granicy. Jednakże na dłuższą metę polski system emerytalny będzie coraz mocniej uzależniony od napływu pracowników spoza Polski, ponieważ w 2022 roku liczba urodzeń spadła do najniższego poziomu po 1945 roku. Ostatni rocznik jest o ponad połowę mniej liczny od najliczniejszego – czyli urodzonych w roku 1983, których jest blisko 667 tysięcy.

Po drugie do ustalania wysokości emerytur ZUS używa tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn. Artykuł 26, punkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stwierdza jasno, że „średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach”. 

Tymczasem wiadomo – bo takie dane publikuje ten sam GUS – że średnio rzecz biorąc, mężczyźni żyją krócej od kobiet. Są więc w dwójnasób poszkodowani przez państwo. Bo nie dość, że po świadczenie z ZUS-u mogą się zgłosić 5 lat później niż kobiety, to jeszcze są oszukiwani na kluczowym przeliczniku, jakim jest oczekiwana dalsza długość trwania życia.

Źródło:
Krzysztof Kolany
Krzysztof Kolany
główny analityk Bankier.pl

Absolwent Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Analityk rynków finansowych i gospodarki. Analizuje trendy makroekonomiczne i bada ich przełożenie na rynki finansowe. Specjalizuje się w rynkach metali szlachetnych oraz monitoruje politykę najważniejszych banków centralnych. Inwestor giełdowy z 20-letnim stażem. Jest trzykrotnym laureatem prestiżowego konkursu Narodowego Banku Polskiego dla dziennikarzy ekonomicznych. W 2016 roku otrzymał także tytuł Herosa Rynku Kapitałowego przyznawany przez Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych. Telefon: 697 660 684

Tematy
Wypróbuj Pracuj.pl za 1zł! Zatrudniaj szybko i skutecznie!

Wypróbuj Pracuj.pl za 1zł! Zatrudniaj szybko i skutecznie!

Advertisement

Komentarze (83)

dodaj komentarz
(usunięty)
(wiadomość usunięta przez moderatora)
dawid_gmyrek
Ale wzrosły szanse na zajście w ciążę, nie?
szprotkafinansjery
Emeryci i renciści, wspomagajcie budżet czynem, umierajcie przed terminem!
bha
Niby wszyscy coraz bliżej mają do 100 lat???,oby tylko zdrowiu!. Brak więcej słów.
simonsoft8
ZUS i GUS coś robią wszystko, emeryturki wypłacały coraz mniej, zaniżyć wskaźniki
arzab
Jak więc widać w złodziejskim państwie obowiązuje złodziejskie prawo ale większość tutaj zamieszkujących spodziewa się od złodzieja uczciwości !
peluquero
prawdziwy męszczyzna nie liczy na emeryturę
dawid_gmyrek
"Prawdziwego mężczyznę poznaje się po tym jak kończy" - tow. Miller :)
sisayyy
Zgodnie z tytulem, mężczyzna zyjacy 3 razy krócej na emeryturze od kobiety powinnien dostawac 3x wyższa emeryture
(usunięty)
(wiadomość usunięta przez moderatora)

Powiązane: Finanse seniorów

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki