Źródło: iStockphoto / Thinkstock
Podstawą wypłaty przez ubezpieczyciela odszkodowania jest zaistniała szkoda, a także sporządzenie dokumentacji ustalającej zakres szkody, jej wielkość i wartość. Wszystkie te czynności należą do ubezpieczonego. Natomiast ubezpieczyciel sprawdza tylko zasadność roszczeń. Sposób zgłaszania szkody uzależniony jest od tego, czy domagamy się uzyskania odszkodowania z OC sprawcy, czy też z naszego AC.
W pierwszym przypadku powiadamiamy ubezpieczyciela sprawcy o szkodzie i jej rozmiarach, w drugim – powiadamiamy naszego ubezpieczyciela o zaistniałym zdarzeniu wraz z wnioskiem o likwidację szkody. Zgłoszenie szkody powinno odbyć się niezwłocznie po zaistniałym zdarzeniu. Ogólne warunki ubezpieczenia (OWU), jakie podpisują ubezpieczony i ubezpieczyciel, dokładnie określają termin zgłoszenia szkody.
| Niezgłoszenie szkody we właściwym terminie może skutkować odmową wypłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń. Każdy zakład ubezpieczeniowy ma komórki organizacyjne zajmujące się likwidacją szkód w pojazdach samochodowych. Likwidatorzy dokonują oględzin uszkodzonego auta oraz sporządzają protokół, w którym opisują uszkodzenia w pojeździe. Oględziny likwidatora są niezbędne przy uzyskaniu odszkodowania. |
Zakres ubezpieczenia
Rozmiar odszkodowania uzależniony jest od poniesionych szkód, ale również od tego, z jakiego ubezpieczenia będzie pokryte odszkodowanie. Ubezpieczyciel powinien pokryć wszystkie szkody zaistniałe na skutek zdarzenia objętego ubezpieczeniem.
– W przypadku OC, likwidacja szkód odbywa się w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Oznacza to, że jeśli likwidacja szkody spowodowanej przez ubezpieczonego wymaga holowania pojazdu, wypłaty zadośćuczynienia, renty, pokrycia kosztów ubytku wartości pojazdu po szkodzie itp. i poszkodowany takie roszczenie zgłosi, są one przez nas realizowane – mówi Krzysztof Michałek, kierownik ds. oceny ryzyka w Liberty Direct.
Czyli w przypadku poniesienia szkody z tytułu wypadku czy kolizji spowodowanej przez innego uczestnika ruchu drogowego można liczyć nie tylko na likwidację szkody w pojeździe, ale również na zadośćuczynienie z powodu szkody osobowej.
Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia winno się brać pod uwagę takie elementy jak: stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu poszkodowanego (kalectwo, oszpecenie), długotrwałość choroby, cierpień, leczenia, rehabilitacji (bolesność zabiegów, dokonywane operacje, leczenie sanatoryjne), wiek i płeć poszkodowanego, poczucie bezradności życiowej i możliwości w przyszłości (niemożność wykonywania zawodu, uprawiania sportu, zawarcia związku małżeńskiego, posiadania dzieci).
| Szkoda osobowa to zdarzenie będące następstwem sprawczego działania, którego skutkiem jest śmierć, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia. |
Inaczej wygląda likwidacja szkody z ubezpieczenia AC. – W ramach dobrowolnego ubezpieczenia AC ochroną ubezpieczeniową objęte mogą być szkody powstałe w pojeździe lub jego wyposażeniu oraz poniesione w związku ze szkodą koszty holowania i/lub koszty poniesione w celu zabezpieczenia pojazdu przed ewentualnym powiększeniem rozmiarów szkody (koszty te uznawane są do limitu 10% sumy ubezpieczenia) – mówi Agnieszka Sobucka z biura prasowego PZU.
Jednak zakres odszkodowania może być rozszerzony, jeżeli ubezpieczony wykupił uprzednio dodatkowe pakiety ubezpieczenia. – Do każdej umowy istnieje (zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia AC) możliwość wykupienia (wiąże się to z opłatą dodatkowej składki) dodatkowych ryzyk, np. w zakresie holowania pojazdu ponad limit określony powyżej lub korzystania z pojazdu zastępczego w okresie wykonywania naprawy pojazdu przez okres technologicznego czasu naprawy, nie dłużej niż 7 dni – dodaje Agnieszka Sobucka.
Amortyzacja części
Jeszcze kilka lat temu powszechnie stosowanym zjawiskiem było potrącanie części odszkodowania tytułem amortyzacji wymienianych części pojazdu. W opinii rzecznika ubezpieczonych jest to działanie nieuprawnione. Stanowisko to wynika zarówno z ogólnych zasad kodeksu cywilnego, jak i utrwalonego orzecznictwa sądowego.
Działania zakładów ubezpieczeń w tej kwestii, w związku z likwidacją szkód z tytułu ubezpieczenia AC, są wprawdzie zgodne z zapisami OWU, jednak i tutaj ubezpieczeni sygnalizują, iż współczynniki amortyzacji w nich zapisane są, ich zdaniem, nieadekwatne do faktycznego zużycia elementów pojazdu i powinny być ustalane indywidualnie – poprzez specjalistyczne badania w każdej szkodzie.
– W przypadku ubezpieczenia AC odszkodowanie może obejmować koszty związane z amortyzacją części, jednak jest to uzależnione od wariantu ubezpieczenia AC, jaki został wybrany przez klienta – mówi Krzysztof Michałek z Liberty Direct. W większości zakładów ubezpieczeniowych ogólne warunki ubezpieczenia AC w wariancie „Wycena” precyzują zasady pomniejszania cen części zamiennych w zależności od okresu eksploatacji pojazdu, według określonych wskaźników procentowych. – Przy ustaleniu odszkodowania uwzględnia się indywidualny stopień zużycia eksploatacyjnego w odniesieniu do szkód w ogumieniu – dodaje Agnieszka Sobucka z PZU.
Bezgotówkowo czy gotówkowo?
Obecnie praktykowane są dwa sposoby rozliczeń przy likwidacji szkód w samochodzie: gotówkowy, bardzo popularny wśród polskich kierowców, i bezgotówkowy, wybierany średnio przez co szóstego poszkodowanego. Gotówkowy polega na tym, że właściciel uszkodzonego auta na podstawie sporządzonego kosztorysu otrzymuje pieniądze na własne konto i dokonuje likwidacji szkody we własnym zakresie. W ramach rozliczenia bezgotówkowego poszkodowany nie otrzymuje pieniędzy na własne konto, a jedynie wskazuje warsztat samochodowy, który dokona naprawy auta.
Ta forma rozliczenia jest wybierana głównie przez klientów, którzy zamierzają dokonać naprawy swojego auta w warsztacie samochodowym (np. w ASO) w oparciu o nowe części zamienne. – Decyzja odnośnie zakładu naprawczego, w którym ma być dokonana naprawa pojazdu, leży wyłącznie w gestii klienta – mówi Agnieszka Sobucka z PZU. Tak samo jest u innych ubezpieczycieli.
Należy pamiętać, że w przypadku AC ubezpieczyciele mogą uzależniać zwrot kosztów naprawy od rodzaju wykupionego ubezpieczenia. Bardzo często w podstawowym i zarazem najtańszym ubezpieczeniu AC ubezpieczyciel nie dość, że uwzględni amortyzację części, to jeszcze zwróci koszty naprawy dokonanej wyłącznie w oparciu o zamienniki. Naprawa w oparciu o części oryginalne, nieuwzględniająca amortyzacji, dokonywana jest często w przypadku wykupienia pełnych i zarazem najdroższych ubezpieczeń AC.
Postępowanie likwidacyjne (krok po kroku):
1. Zgłoszenie szkody
Szkodę powinno się zgłosić w zakładzie ubezpieczeniowym niezwłocznie po wypadku. Termin zgłoszenia szkody określony jest w OWU i przekroczenie go może skutkować odmową wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.
2. Udowodnienie szkody
Zgłaszając roszczenie odszkodowawcze, należy przedstawić wszelkie dowody dotyczące okoliczności powstania i wysokości szkody. Każdy fakt podany przy zgłoszeniu szkody musi być odpowiednio udowodniony i udokumentowany.
3. Termin wypłaty odszkodowania
Ubezpieczyciel ma określony termin do zakończenia postępowania i wypłaty odszkodowania. Jest on zawsze podany w OWU i najczęściej wynosi 30 dni od daty zgłoszenia szkody.
4. Uczestnictwo w postępowaniu likwidacyjnym
Na każdym etapie postępowania likwidacyjnego poszkodowany ma prawo wglądu do akt sprawy i dokonywania odpisów. W przypadku, gdy poszkodowany nie zgadza się z wyceną szkody lub innym merytorycznym rozstrzygnięciem dokonanym przez ubezpieczyciela, może powołać kontropinię rzeczoznawcy. Robi to jednak na własne ryzyko i koszt, ponieważ zakład ubezpieczeń nie ma obowiązku takiej opinii uwzględnić.
5. Wypłata odszkodowania
Zakład ubezpieczeń ma obowiązek w określonym terminie zakończyć postępowanie likwidacyjne i wypłacić odszkodowanie. Stanowisko ubezpieczyciela powinno zostać wydane na piśmie i zawierać pouczenie o ewentualnej drodze odwoławczej. Jeżeli poszkodowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w tej decyzji, powinien (choć nie jest to obowiązek), przed skierowaniem roszczenia na drogę postępowania sądowego, skorzystać z możliwości odwołania się do jednostki nadrzędnej.
Piotr Grygier
Auto Firmowe
Źródło:
