Waloryzacja limitu dochodów uprawniających do ulgi na jedno dziecko nie była przeprowadzana od 2013 r. Próg 112 tys. zł sprawia, że wielu rodziców traci prawo do odliczenia w PIT. Teraz resort finansów będzie musiał odnieść się do zarzutów, że obowiązujące przepisy są nieaktualne i wymagają pilnej zmiany.
Do biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęło pismo dotyczące obecnego kształtu ulgi prorodzinnej, który w ocenie skarżącej dyskryminuje rodziców wychowujących jedno dziecko. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego, pochodzących z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021, wynika, że w Polsce jest 7 796 031 rodzin z dziećmi. Z tej liczby aż 4 219 462 to rodziny wychowujące jedno dziecko.
Brak waloryzacji od 2013 roku
Jak wskazano w skardze skierowanej do RPO, od 2013 r. nie wprowadzono żadnej waloryzacji limitu dochodowego. Tymczasem w 2013 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 1600 zł brutto, a w 2025 r. było na poziomie 4666 zł brutto. To niemal trzykrotny wzrost płacy minimalnej przy niezmienionym progu uprawniającym do skorzystania z ulgi.
W praktyce oznacza to, że coraz więcej rodzin przekracza limit 112 tys. zł i traci prawo do odliczenia, mimo że realne koszty wychowania dziecka systematycznie rosną.
Zarzut dyskryminacji rodzin z jednym dzieckiem
Autorka skargi podnosi, że obecny kształt ulgi prorodzinnej stawia rodziców jednego dziecka w gorszej sytuacji niż rodziny wielodzietne. Rodzice wychowujący co najmniej dwoje dzieci nie są objęci limitem dochodowym, co w ocenie skarżącej, prowadzi do nierównego traktowania podatników wyłącznie ze względu na liczbę dzieci w rodzinie.
Zdaniem kobiety przepisy mogą budzić wątpliwości w kontekście konstytucyjnej zasady równego traktowania. W związku z tym postuluje ona podniesienie limitu dochodów albo całkowite zniesienie progu dla rodzin z jednym dzieckiem.
RPO pyta o waloryzację ulgi
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura RPO, Piotr Mierzejewski, zwrócił się do Dyrektora Departamentu Podatków Dochodowych w MF, Jarosława Szatańskiego, z prośbą o przedstawienie stanowiska w tej sprawie.
Resort finansów będzie musiał odnieść się zarówno do kwestii braku waloryzacji limitu, jak i do zarzutów dotyczących potencjalnego nierównego traktowania rodziców wychowujących jedno dziecko.
Coraz węższy dostęp do preferencji
Sprawa wpisuje się w szerszą debatę o realnej wartości ulg podatkowych w warunkach wysokiej inflacji i dynamicznego wzrostu wynagrodzeń w ostatnich latach. Brak mechanizmu automatycznej waloryzacji progów dochodowych powoduje, że z biegiem czasu coraz mniej podatników spełnia kryteria uprawniające do preferencji.
Stanowisko Ministerstwa Finansów pokaże, czy możliwe są zmiany w uldze prorodzinnej. Dla wielu rodzin wychowujących jedno dziecko oznaczałoby to realne zwiększenie dostępności wsparcia podatkowego.
Oprac. DF
