Europa jest na rozstajach, a jej solidarność jest wystawiona dziś na wyjątkowo ciężką próbę - mówił w piątek b. komisarz UE Janusz Lewandowski podczas trwającego w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku forum Europa z widokiem na przyszłość.
My dzisiaj chcemy i oczekujemy, że cała Europa będzie dzieliła naszą wrażliwość wschodnią, będzie rozumiała stawkę geopolityczną, jaka jest w rozgrywce o Ukrainę. Natomiast południe Europy bardzo dalekie od Ukrainy oczekuje z kolei od nas, tych ze Wschodu, że my będziemy całkowicie rozumieli i w dodatku będziemy chcieli dzielić ciężar tego, co dziś jest uchodźstwem z drugiej strony Morza Śródziemnego - powiedział Lewandowski, który jest obecnie przewodniczącym Rady Gospodarczej przy premierze.
Jego zdaniem, europejska solidarność jest dziś wystawiana na wyjątkowo ciężką próbę, a Europa jest kontynentem zwątpienia we własne siły.
Przyznał, że z oburzeniem przyjmuje łamiące solidarność europejską rozmaite umizgi wobec Kremla w celu załatwienia różnych interesów. Ale też doskonale rozumiem oburzenie tych ludzi z Malty, czy Włoch, którzy dostrzegają w naszych reakcjach pewną znieczulicę nadmienił.
Europa jest na rozstajach, nie wiemy co się stanie z Grecją. Rok 2017 to będzie trzęsienie ziemi - spokojnie pewnie będzie w Niemczech, ale pod koniec roku, albo wcześniej będzie referendum brytyjskie. I to jest wyzwanie. Jesteśmy w stanie sobie poradzić, byle tylko nie skręcić w stronę utopii, byle tylko nie ulegać fałszywym iluzjom - ocenił Lewandowski.
Jako jedną z takich iluzji b. polski komisarz UE uznał wiarę w istnienie narodu europejskiego.
Europę zamieszkują Europejczycy, tylko, że nie ma narodu europejskiego i jego nie będzie. Dlatego nie można na iluzji narodu europejskiego budować tej konstrukcji europejskiej. Natomiast w sposób oczywisty istnieje od dawna tożsamość europejska, gdyż to jest kontynent, który jest czymś więcej niż geografią, to jest zawsze kontynent związany z misją. Przez wiele wieków europejskość to było chrześcijaństwo. I bardzo bym chciał, że jeżeli nie ma nawet tej tożsamości, to żeby się nie wyrzekać tych korzeni - mówił Lewandowski.
B. ambasador Polski w Niemczech (1990-95) i USA (2005-07) Janusz Reiter zwrócił uwagę, że Unia Europejska została stworzona jako wspólnota odpowiedzialności. Obawiam się, że długi okres życia w pokoju i dobrobycie doprowadził do tego, że ta wartość uległa erozji. Unia Europejska staje się raczej wspólnotą opiekuńczą dodał.
Nadal mówi się, i słusznie, że wojna między krajami tworzącymi Unię Europejską jest niewyobrażalna, ale niechętnie wielu przyjmuje do wiadomości, że wojny toczą się w Europie tuż obok granic, tuż za granicami Unii. I trudno bez utraty szacunku dla siebie samego powiedzieć, że to jest świat zewnętrzny i to nas nie dotyczy - powiedział dyplomata.
Dyrektor Centrum Strategii Liberalnych w Sofii oraz pracownik naukowy w Instytucie Nauk o Człowieku w Wiedniu Iwan Krastew uważa, że w Europie rodzi się ruch społeczny przeciwko liderom Unii Europejskiej.
To jest największy problem w Europie. Mówi się najczęściej, że liczy się demokracja. Porozmawiajcie jednak z tymi, którzy protestują w Grecji, czy Hiszpanii - to oni nic takiego nie powiedzą. Nie można zakładać, że ci, którzy są na ulicy, nie mają racji. W wyniku ich działań powstają nastroje antyprzywódcze, one rosną w siłę ocenił bułgarski intelektualista.
W rozpoczętym w czwartek dwudniowym forum refleksji Europa z widokiem na przyszłość uczestniczy grono ekspertów od spraw europejskiego kontynentu - dziennikarzy, publicystów, polityków, dyplomatów, naukowców oraz analityków.
Na zakończenie forum zaplanowano wystąpienie przewodniczącego Rady Europejskiej Donalda Tuska.(PAP)
rop/ mhr/
