Koszty w walucie obcej

Koszty wyrażone w walucie obcej przelicza się według kursu średniego NBP, przy czym: dla celów VAT i rachunkowych przyjmuje się dzień wystawienia faktury, a dla celów podatków dochodowych jest to dzień poprzedzający dzień poniesienia kosztu.

Czy można to pogodzić?

Otóż zgodnie z § 37 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 97, poz. 970 ze zm.), kwoty wyrażone w walucie obcej wykazywane na fakturze przelicza się na złote według wyliczonego i ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski bieżącego kursu średniego waluty obcej na dzień wystawienia faktury. W przypadku natomiast gdy na dzień wystawienia faktury nie został wyliczony i ogłoszony bieżący kurs średni danej waluty, do przeliczenia należy stosować kurs wymiany ostatnio wyliczony i ogłoszony.

Powyższe reguły należy stosować odpowiednio do przeliczania kwot wykazywanych na fakturach wewnętrznych wystawianych przez podatników VAT w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.

Zatem faktury w walutach obcych otrzymane od kontrahentów zagranicznych należy przeliczać według kursu średniego NBP z dnia wystawienia tych faktur. Taka sama zasada obowiązuje dla celów bilansowych. Uzupełniająco jeszcze dodajmy, że dla celów VAT taki sposób przeliczenia może być stosowany tylko wtedy, gdy kontrahent zagraniczny wystawił fakturę w obowiązującym go terminie. W przypadku bowiem gdy faktura zostanie wystawiona po obowiązującym terminie, polski podatnik będzie musiał dokonywać jej przeliczenia według kursu średniego z dnia powstania u niego obowiązku podatkowego.

Niestety, inaczej jest dla celów podatku dochodowego.

Jak ustalić dzień poniesienia kosztu?

Generalnie koszty poniesione w walucie obcej przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu (art. 15 ust. 1 ustawy o pdop oraz art. 22 ust. 1 ustawy o pdof). Z kolei dla celów ustalenia różnic kursowych za koszt poniesiony uważa się koszt wynikający z otrzymanej faktury albo innego dowodu (art. 15a ust. 7 ustawy o pdop oraz art. 24c ust. 7 ustawy o pdof). Analizując brzmienie tych przepisów można wywnioskować, że także dla celów podatków dochodowych ważna będzie data faktury, a koszt ten trzeba będzie przeliczyć według kursu średniego NBP z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury.

Czy taką zasadę można też stosować dla celów rachunkowych?

Według ustawy o rachunkowości operacje gospodarcze wyrażone w walucie obcej wycenia się według kursu z dnia przeprowadzenia operacji - za datę tę uważa się dzień wystawienia faktury. Zatem dla celów rachunkowych przyjmuje się kurs z dnia faktury.

Moim zdaniem nie będzie sprzeczne z ustawą o rachunkowości - biorąc pod uwagę zasadę istotności - zastosowanie takiego samego kursu jak dla celów podatku dochodowego. Jedynie dla celów VAT trzeba stosować kurs bieżący. Czyli w rejestrach zakupu prowadzonych dla celów VAT zarówno obrót, jak i kwoty VAT będą liczone według kursu średniego z dnia faktury.

Przykład

Jednostka otrzymała od kontrahenta zagranicznego fakturę z datą 22 stycznia 2007 r. razem z materiałami na kwotę 3.200 euro. Średni kurs NBP z poprzedniego dnia roboczego (tj. 19 stycznia 2007 r.) wynosił 3,8490 zł/euro, zatem równowartość transakcji w PLN wyniosła 12.316,80 zł (3.200 euro × 3,8490 zł/euro). Taka kwota zostanie ujęta na zobowiązaniach i będzie wyjściową do ustalenia różnicy kursowej na rozrachunkach. Natomiast dla celów VAT podatnik wystawi fakturę wewnętrzną, w której wykaże obrót na kwotę: 3.200 euro × kurs z dnia 22 stycznia, tj. 3,8395 zł/euro = 12.286,40 zł oraz kwotę podatku - według stawki 22% - w wysokości 2.703 zł (tj. 12.286,40 zł × 22%).

W dniu 31 stycznia podatnik uregulował fakturę nabywając w tym celu walutę w banku po kursie sprzedaży banku, który z dnia zapłaty wynosił np. 3,9 zł/euro. Kwota zapłaty wynosiła 3.200 euro × 3,9 zł/euro = 12.480 zł. Różnica kursowa wyniosła 163,20 zł (tj. 12.316,80 zł - 12.480 zł). Jest to różnica kursowa ujemna zwiększająca koszty.

Zwróćmy uwagę, że obrót dla celów VAT różni się od tego dla celów podatku dochodowego i rachunkowości o 30,40 zł, a VAT od tej kwoty wyniósłby 6,70 zł. Ponieważ przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu, VAT należny na ogół jest jednocześnie naliczonym, dla rozliczeń tego podatku nie ma żadnego wpływu kurs zastosowany do tego przeliczenia. Jednak póki nie będzie zmiany rozporządzenia dla celów VAT trzeba w rejestrach zakupu wpisywać inne kwoty - niestety.

A miało być prościej!

Odrębną kwestią jest kurs w wypadku importu. Moim zdaniem można zastosować kurs z SAD i dla VAT, i dla CIT, PIT oraz rachunkowości. Jako że celem zmian było uproszczenie i wyeliminowanie konieczności stosowania dwóch kursów w tym samym dniu. A skoro tak - to przyjmując wykładnię celowościową - nie można przyjąć innego kursu. Do tematu różnic kursowych będziemy jeszcze nie raz wracać.

Publikacja zawiera linki afiliacyjne.

Źródło: