Inspektorzy PIP powinni mieć prawo do zmiany umów-zleceń, o dzieło i kontraktów B2B na umowy o pracę, jeśli stwierdzą, że ta praca spełnia kryteria pracy na etacie – uważa połowa badanych w sondażu CBOS. Sprzeciw wyraża 27 proc. badanych, a reszta nie ma zdania w tej kwestii.
W poniedziałkowym sondażu „Polacy o reformie Państwowej Inspekcji Pracy” Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) zapytało Polki i Polaków o opinie na temat reformy Państwowej Inspekcji Pracy, a w tym kontekście również o ich sytuację zawodową. Senat przyjął 12 marca nowelizację ustawy o PIP, która nadaje Inspekcji m.in. uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę. Nowela czeka teraz na decyzję prezydenta Karola Nawrockiego.
42 proc. ankietowanych słyszało o reformie. W grupach społeczno-zawodowych to stosunkowo najczęściej kadra kierownicza i specjaliści z wyższym wykształceniem (55 proc.) oraz pracujący na własny rachunek (52 proc.).
Na pytanie o to, czy inspektorzy PIP powinni mieć prawo do zmiany umów-zleceń, o dzieło i kontraktów B2B na umowy o pracę, jeśli stwierdzą, że ta praca spełnia kryteria pracy na etacie, twierdząco odpowiedziała połowa ze wszystkich badanych (50 proc., w tym: 28 proc. raczej tak, a 22 proc. zdecydowanie tak). Przeciwnego zdania jest 27 proc. ankietowanych, a 23 proc. nie ma sprecyzowanego zdania na ten temat.
„Uwzględniając bardziej szczegółowo sytuację zawodową, można zauważyć, że rozwiązanie to spotyka się z relatywnie dużym sprzeciwem osób prowadzących własną działalność gospodarczą, będących na kontraktach B2B (56 proc.), a w szczególności przedsiębiorców zatrudniających pracowników (64 proc.)” – przekazali autorzy badania.
Większość badanych stwierdziła, że rozwiązanie byłoby korzystne dla pracowników (56 proc.). Z kolei 57 proc. uważa, że nie byłoby to korzystne dla pracodawców.
Ponadto z badania wynika, że 13 proc. ankietowanych pracowało lub pracuje jak na etacie, ale zamiast umowy o pracę zawarło umowę-zlecenie, o dzieło lub kontrakt B2B. Jego autorzy podkreślili, że na tle ogółu zdecydowanie wyróżniają się w tej kwestii osoby młode.
„W grupie badanych od 18 do 24 lat 29 proc. respondentów pracuje lub pracowało na pozornej umowie cywilnoprawnej lub kontrakcie B2B, mimo wykonywania pracy jak na etacie. Rzadziej takie sytuacje dotyczą osób najstarszych (6 proc. w grupie wiekowej 65+)” – przekazali.
Spośród ankietowanych 26 proc. zadeklarowało, że ktoś z ich otoczenia obecnie pracuje lub pracował w przeszłości na takich warunkach. Wśród badanych, którzy zetknęli się osobiście bądź w swoim otoczeniu z pozornymi umowami cywilnoprawnymi, 68 proc. jest zdania, że taka forma zatrudnienia zazwyczaj narzucana jest przez pracodawców.
Badanie zrealizowano w dniach od 5 do 15 marca 2026 r. na reprezentatywnej próbie 1012 pełnoletnich mieszkańców Polski, wylosowanej z rejestru PESEL (w tym: 64,4 proc. metodą CAPI, 20,2 proc. – CATI i 15,4 proc. – CAWI). (PAP)
kblu/ joz/
