Zapowiadane przez Ministerstwo Finansów zmiany w zakresie ograniczenia możliwości odliczenia VAT od zakupu samochodów z tzw. kratką nie wywołują aż takiej burzy wśród użytkowników aut służbowych, jak było to w 2008 r., kiedy ogłoszono słynny „wyrok Magoora”, wskazujący, że polskie przepisy ograniczające możliwość odliczenia VAT od zakupu auta z kratką i paliwa do niego są niezgodne z prawem unijnym. Obecnie przedsiębiorcy podchodzą spokojnie do tematu. Zwłaszcza flotowcy nie widzą większego wpływu z tego tytułu na dalszy rozwój branży.
Przypomnijmy, kiedy Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie firmy Magoora Sp. z o.o. Wskazał, że polskie przepisy krajowe ograniczające prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu paliw używanych do określonych kategorii pojazdów (innych niż ciężarowe) są niezgodne z porządkiem unijnym, a później polski sąd potwierdził, iż ta zasada dotyczy również zakupu samochodów, rynek sprzedaży aut z kratką został wręcz zarzucony zamówieniami.
W sytuacji kryzysowej miało to swoje dobre strony. Niemniej przedsiębiorcy spodziewali się wprowadzenia jakiś ograniczeń w zakresie możliwości odliczenia VAT. Zwłaszcza że już na początku tego roku Ministerstwo Finansów zapowiadało wdrożenie tzw. „pakietu samochodowego”, czyli zbioru przepisów podatkowych regulujących odliczenia VAT od pojazdów używanych do celów służbowych i paliwa zakupionego do tych aut. Tymczasem przygotowano projekt założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym, z którego można jedynie wyczytać powrót do ograniczeń z przed wyroku Magoora.
– W „pakiecie” miały się też znaleźć zmiany w podatku dochodowym od osób fizycznych, ale ostatecznie odstąpiliśmy od nich. Zależy nam, aby te zmiany weszły w życie szybko. Niestety, na długość okresu legislacyjnego nie mamy wpływu. Zresztą projekt zmian w ustawie o VAT, który wprowadza ograniczenia w odliczaniu VAT, zawiera też zmiany dostosowujące nasze regulacje do przepisów dyrektywy. Chodzi m.in. o zmiany w zakresie gazu i elektryczności. Dodatkowo są też przepisy dotyczące zmiany przepisów po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie świadczenia usług międzynarodowego transportu autobusowego – wyjaśnia Magdalena Kobos, rzecznik prasowy Ministerstwa Finansów.
Ministerstwo Finansów jeszcze w lipcu tego roku przygotowało projekt założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym, którym w momencie pisania niniejszego artykułu zajmował się Komitet Stały Rady Ministrów. Propozycje zmiany reguł odliczeń podatku VAT od nabywanych samochodów zostały przedstawione w części II pkt 4.1.1 i 4.1.2 tego projektu. Przedstawione w tym projekcie propozycje zmian zmierzają do wprowadzenia m.in. ograniczeń w odliczaniu podatku przy nabyciu pojazdów z tzw. „kratką” oraz od paliwa wykorzystywanego do ich napędu. Projektowane zmiany, prawdopodobnie wejdą w życie 1 stycznia 2011 r. i zgodnie z derogacją otrzymaną od Rady UE będą obowiązywać do 31.12.2012 r. (MF zwróciło się do Rady UE o możliwość derogacji przepisów krajowych i możliwość odstępstwa od zasady ogólnej w zakresie odliczenia VAT przewidzianego w Dyrektywie 2006/112/WE).
Wbrew pozorom, zniesienie przepisów dotyczących odliczania VAT od pojazdów z kratką, nie wpłynie na zmiany dotyczące funkcjonowania flot pojazdów służbowych. W chwili obecnej z przepisów tych korzystają przede wszystkim małe firmy, głównie w przypadku samochodów drogich, z najwyższej półki. Prognozujemy, że wciąż nienasycony rynek flotowy w Polsce, nadal będzie rozwijał się dynamicznie. O ile będą rosły obroty przedsiębiorstw na rynku w Polsce i ich rozwój będzie dynamiczny, o tyle będą rosły ich floty pojazdów. Ponadto cyklicznie, zgodnie z okresem trwania umowy, będą wymieniane pojazdy. Prawa nabyte wraz z zakupem pojazdów z kratką pozostaną. Od 1 stycznia 2011 r. zniesiona zostanie jedynie możliwość odliczania VAT od paliwa. Nie trzeba będzie także demontować kratek – pojazdy z nimi nadal będą mogły poruszać się po polskich i zagranicznych drogach. Należy jednak pamiętać, że ich wartość rynkowa ze względu na mniejszą funkcjonalność, może być niższa. Klientom radzimy, żeby korzystali z wynajmu i finansowania w oparciu o oprocentowanie stałe, ze względu na prawdopodobieństwo wzrostu stóp procentowych. Ponadto rekomendujemy wybór jak najbardziej ekonomicznego i ekologicznego auta i udział w szkoleniach dotyczących jazdy ekologicznej i bezpiecznej. Ekonomiczna jazda jest też istotna ze względu na znaczny udział kosztów paliwa w całkowitych kosztach posiadania samochodu. To, z czym będziemy mieć jeszcze do czynienia, to wyższy VAT na pojazdy, wynoszący 23, a nie jak dotychczas 22%.
Pakiet ograniczeń
Okazało się zatem, że zapowiadany „pakiet samochodowy” jest niczym innym jak „pakietem ograniczeń”, znanym od dawna wszystkim użytkownikom aut służbowych. Być może jest to powód, że branża flotowa tym razem podchodzi do tematu spokojnie, wykorzystując inne narzędzia, które w znacznym stopniu pozwalają na ograniczenie kosztów ponoszonych na wydatki związane z użytkowaniem pojazdów. To, czego przede wszystkim oczekuje branża flotowa, to stabilizacja przepisów prawnych, które pozwolą na długookresowe planowanie kosztów.
– Możliwość odliczenia podatku VAT od samochodów z „kratką” procentuje realnymi oszczędnościami. Ale na fali co chwila zmieniających zapowiedzi organów wykonawczych większe korzyści powinna przynieść stabilizacja prawa i jasność reguł prowadzenia biznesu. Firma lub osoba prowadząca działalność gospodarczą, owszem, może dziś liczyć na zwrot kosztów, ale nie ma pewności, czy biznesplan, który przygotuje w oparciu o obecne przepisy prawne, będzie aktualny także w niedalekiej przyszłości. Efekt? Klienci biorący auta w leasing lub wynajem długoterminowy, zachowują się ostrożnie i bacznie obserwują, jak „ta huśtawka huśta się” nieprzerwanie od grudnia 2008 r. Jednak nie oznacza to spadku zainteresowania naszą ofertą – komentuje Konrad Karpowicz, dyrektor handlowy z Masterlease Polska.
Leasingodawcy odczuwają wzrost popytu na auta z kratką – wielu przedsiębiorców decyduje się na wymianę floty samochodowej, nawet jeśli stan aut nie wskazuje jeszcze na tę konieczność.
– Od początku roku udział aut „z kratką” we wszystkich sfinansowanych przez nas samochodach osobowych wyniósł blisko 27%. W analogicznym okresie roku ubiegłego było to zaledwie 10%. Aby dodatkowo zachęcić klientów do wyboru naszej oferty, od 15 października wprowadzamy specjalną promocję na auta „z kratką”. Każdy klient biorący u nas w leasing taki samochód, otrzyma kartę paliwową za 50 groszy, dzięki której będzie mógł wygodnie i bezgotówkowo tankować paliwo na ponad 1700 stacjach Orlen i Bliska. Dodatkowo nasi nowi klienci otrzymają 300 zł na zakup paliwa – mówi Daniel Mrozek, odpowiedzialny w BZ WBK Leasing za marketing oraz rozwój oferty produktowej.
VAT nie przerwie dobrej passy
Pierwsze półrocze tego roku na rynku usług CFM i FSL wyróżniało się dynamicznym wzrostem. Najprawdopodobniej dobra passa zostanie utrzymana w kolejnych miesiącach. Dla niektórych firm obecny rok zaliczany jest do niezwykle udanych.
– Wcześniej firmy wstrzymywały się z decyzjami o wymianie i zakupie nowej floty. Dziś rynki są bardziej przewidywalne, aktywność biznesowa rośnie, jednocześnie menedżerowie szukają rozwiązań, które umożliwią wygenerowanie jak największych przychodów przy jak najmniejszych kosztach, co dają mocne gwarancje realizacji usług FSL oraz solidne fundamenty finansowe – wylicza Konrad Karpowicz z Masterlease Polska.
Informacje dotyczące zniesienia możliwości odliczeń podatku VAT od pojazdów z kratką przede wszystkim spowodowały mniejszą dostępność tych aut na rynku. Firmom, które złożyły we wrześniu zamówienia na konkretne marki pojazdów, proponowano dostawy na początek 2011 roku. Jednakże jak podkreślają eksperci, na taką sytuację wpływ ma nie tylko zwiększone zainteresowanie pojazdami z kratką, ale zdecydowanie większa ilość zamówień ze strony firm flotowych. Wynika to z faktu, że w ubiegłym roku wiele kontraktów zostało renegocjowanych i wydłużanych. W tym roku, oprócz zamówień bieżących, dochodzą zamówienia z racji wydłużonych umów. Ponadto mniejsza dostępność do pojazdów związana jest ze zwiększonym zainteresowaniem nowymi autami kierowców z Europy Zachodniej, którzy wciąż są priorytetowo traktowani przez producentów samochodów.
A co z podatkiem już odliczonym?
– Odliczony w całości podatek VAT według obowiązujących obecnie zasad nie będzie podlegał zwrotowi do budżetu w przypadku wprowadzenia ewentualnych zmian (prawo nie może bowiem działać wstecz). Zatem, do czasu wdrożenia do porządku krajowego założeń od projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym, podatnicy nadal są uprawnieni do odliczenia podatku naliczonego na dotychczasowych zasadach przy nabyciu zarówno pojazdów, jak i paliwa do nich wykorzystywanego – wyjaśnia Paweł Barnik, ekspert ECDDP Sp. z o.o.
Paweł Barnik zaleca jednak zwracanie bacznej uwagi na postęp prac w tym zakresie, bowiem wprowadzenie ograniczeń spowoduje, iż nawet posiadając pojazd z tzw. kratką, podatnicy nie będą dalej uprawnieni do odliczenia paliwa nabywanego do tych pojazdów.
Beata Trochymiak, Flota
Na początku tego roku Ministerstwo Finansów zwróciło się po raz drugi do organów Unii Europejskiej o możliwość derogacji przepisów krajowych i wprowadzenia specjalnego środka stanowiącego odstępstwo od zasady ogólnej w zakresie odliczenia VAT przewidzianego w Dyrektywie 2006/112/WE. Na mocy decyzji wykonawczej Rady z dnia 27 września 2010 r. upoważniono Rzeczpospolitą Polską do wprowadzenia szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 26 ust. 1 lit. a) i art. 168 Dyrektywy 2006/112/we w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Oznacza to, że polski rząd został uprawniony do ograniczenia do 60% prawa do odliczenia podatku VAT należnego z tytułu zakupu, wewnątrzwspólnotowego nabycia, przywozu, wynajmu lub leasingu pojazdów silnikowych innych niż pojazdy osobowe, do maksymalnej kwoty 6000 zł. Ograniczenie to ma zastosowanie wyłącznie do pojazdów silnikowych innych niż pojazdy osobowe o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t. Jednocześnie graniczenie to nie dotyczy szczególnych kategorii pojazdów, np. przeznaczonych do przewozu towarów, pojazdów specjalnych oraz przeznaczonych do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą. Decyzja Rady obowiązuje od dnia 30.09.2010 r., a wygasa z końcem 2013 r. Jest oczywiście kierowana wyłącznie do naszego kraju. Zaznaczyć należy, iż obecnie oprócz ogólnych założeń do planowanych zmian przepisów nie został sporządzony żaden projekt ustawy nowelizacyjnej, w którym zaproponowano by nowe brzmienie przepisów ograniczających prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu opisanych powyżej nabyć. Nie trwają również prace parlamentarne w zakresie ograniczenia odliczenia podatku naliczonego czy to w zakresie zakupu samochodów, czy wykorzystywanego do nich paliwa. Z projektu założeń wynika jedynie, że to ograniczenie odliczenia podatku VAT będzie dotyczyć pojazdów określonych w decyzji Rady oraz nabywanego do nich paliwa. Niemniej, choć obecnie nie trwają prace parlamentarne, to mając na uwadze ww. decyzję niemal pewne jest, że tym razem ustawodawca zdąży przed 1 stycznia 2011 r. implementować jej treść do krajowego porządku prawnego (choć i w tym zakresie istnieje spór doktrynalny, czy ustawodawca w ogóle przedmiotową decyzję musi wdrażać; pojawiają się bowiem głosy, że decyzja ta sama w sobie stanowi już prawo obowiązujące – dostosowuje przepisy polskiej ustawy do Dyrektywy 2006/112/WE). Obecnie zatem jedynie czekamy na możliwość wprowadzenia kolejnego odstępstwa w zakresie odliczenia podatku VAT.
