Gdyby spróbować opisać fundację jako model biznesowy, trzeba by umieścić ją pomiędzy stowarzyszeniem a firmą. To od samej fundacji zależało będzie, do którego bieguna będzie jej bliżej. Bankier.pl w pierwszej części tygodniowego cyklu opisuje krok po kroku, co trzeba zrobić, by założyć i prowadzić swoją własną fundację.
Fundację może założyć w Polsce praktycznie każdy, niezależnie od obywatelstwa i miejsca zamieszkania. Może to być osoba fizyczna lub prawna. Jedynym wymogiem jest to, by fundacja miała siedzibę na terenie Polski, choć i ten warunek został w ustawie opatrzony czasownikiem "powinna".
Osoba, która powołuje do życia fundację, nazywana jest fundatorem. Do niej należy określenie środków majątkowych, z których ma być finansowana działalność, a także celu działania, którym szerzej zajmiemy się w następnym kroku. Oświadczenie woli, które ma skutkować założeniem fundacji powinno mieć formę aktu notarialnego, chyba że zostało ono zawarte w testamencie.
Krok 1: Zdecyduj, co chcesz robić
Zanim podejmiemy jakiekolwiek kroki formalne, które będą miały na celu powołanie naszej fundacji do życia, warto poważnie zastanowić się nad celem, który będzie nam przyświecał. Zakładamy, że naprawdę chcemy zająć się działalnością dobroczynną, a nie tworzyć jedynie organizację-"krzak" (takich na rynku również nie brakuje). Jak podkreśla większość osób zarządzających organizacjami pożytku publicznego, sama chęć pomagania nie wystarczy. Jasno określony cel jest konieczny, by działalność się rozwijała. – Pomaganie ma dawać przede wszystkim satysfakcję – mówi Aneta Rostkowska, założycielka fundacji "Herosi" pomagającej chorym dzieciom.
Ustawodawca dał nam dość dużą swobodę, jeśli chodzi o profil działalności naszej przyszłej fundacji: "Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami"
Warto przy okazji zastanowić się, jak działanie fundacji będzie wyglądało w praktyce. Jeżeli postawimy na edukację - czy chcemy zbierać pieniądze na zakup książek dla szkół? A może chcemy prowadzić szkolenia? Jasne określenie nie tylko profilu, ale też sposobu działalności będzie przydatne w następnym kroku.
Przeczytaj także
Krok 2: Napisz statut
To wszystko, o czym pisaliśmy powyżej, powinno znaleźć się w statucie fundacji, który jest jej najważniejszym dokumentem. Poza wspomnianymi formami działalności, należy zawrzeć w nim informacje o organach fundacji, sposobie ich powoływania, możliwości połączenia z inną fundacją, a także o tym, czy będziemy prowadzić działalność gospodarczą. Jeżeli się na nią zdecydujemy, musimy pamiętać, że wartość środków majątkowych, które na nią przeznaczymy, nie może być mniejsza niż 1000 złotych.
Krok 3: Zarejestruj fundację
Nadszedł czas na rejestrację naszej fundacji, czyli wpisanie jej do Krajowego Rejestru Sądowego. – Trzeba złożyć odpowiednio wypełnione oraz podpisane przez Członków Zarządu formularze, 3 kopie statutu z podpisami Członków Rady [składa się z fundatorów - przyp. MS] – mówi Aneta Rostkowska z fundacji Herosi. – Często sprawdzający formularze mają jakieś uwagi, więc trzeba liczyć się z tym, że nasz wniosek od razu nie zostanie pomyślnie rozpatrzony, a na samą rejestrację czeka się około 30 dni – mówi dalej Rostkowska. – Po nadaniu numeru KRS trzeba jeszcze uzyskać NIP oraz REGON – dodaje.
Z chwilą wpisania do KRS nasza fundacja uzyskuje osobowość prawną. Jeżeli zdecydowaliśmy się na prowadzenie działalności gospodarczej, musimy pamiętać, że wszystkie jej dochody muszą być przeznaczone na cele statutowe. Fundacja nie musi działać wyłącznie w oparciu o wolontariuszy, może zatrudniać etatowych pracowników - ma to znaczenie zwłaszcza przy organizacjach, które podejmują działania wymagające dużych nakładów pracy.
Przeczytaj także
Nie zapomnij o obowiązkach
Fundacje zobowiązane są do przygotowania sprawozdań merytorycznych i finansowych. Jeżeli posiadają status organizacji pożytku publicznego, należy je złożyć w Departamencie Pożytku Publicznego Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej). Jeżeli fundacja takiego statusu nie ma, sprawozdanie powinno trafić do ministerstwa właściwego do przedmiotu działania fundacji.
Zdobywaj pieniądze i... działaj!
Gdy już pokonamy wszelkie bariery związane z rejestracją, czas zająć się działalnością. Nie jest ona jednak możliwa bez odpowiedniej pomocy, zwłaszcza finansowej.
Aby móc wspierać swoich podopiecznych, Fundacja podejmuje szereg działań, które mają na celu uzbieranie jak największej ilości środków finansowych. Potrzeby na oddziale są wielkie, wciąż brakuje nowoczesnych łóżek czy sprzętu do rehabilitacji kończyn. Aby móc zakupić niezbędne urządzenia organizacja zwróciła się ku osobom znanym i lubianym, między innymi polskim siatkarzom. Ci bardzo chętnie zgodzili się wesprzeć Herosów i tak rozpoczęła się współpraca, która trwa do dziś.
Na swoim koncie mają takie akcje, jak na przykład malowanie aniołków i zabawek na Boże Narodzenie czy kurczaczków na Wielkanoc, które potem wystawione były na licytacje. Uczestniczyli również w sesji zdjęciowej z dziećmi promującej Herosów. A poza zorganizowanymi działaniami często również sami wspierają organizację przekazując między innymi koszulki, piłki czy statuetki zdobyte w czasie.
Wszelkie informacje dotyczące rejestracji i działalności fundacji znaleźć można w ustawie o fundacjach.
