Inflacja CPI w Czechach drugi miesiąc z rzędu utrzymała się na poziomie równo 2,0%. To spora odmiana po tym, jak przez poprzednie 5 lat utrzymywała się powyżej 2-procentowego celu Czeskiego Banku Narodowego.
W marcu inflacja w Czechach wyniosła 2,0 proc. i była taka sama jak w lutym - podał czeski urząd statystyczny. Jeszcze w grudniu roczny wzrost cen u naszych południowych sąsiadów szacowano na 6,9%, w listopadzie na 7,3%, a w październiku na 8,5%.
Był to jednak wynik nieco wyższy od oczekiwań ekonomistów. Rynkowy konsensus zakładał spadek czeskiej inflacji CPI do 1,9%. Czyli do takiego samego poziomu jak w Polsce. Różnice są jednak na granicy błędu zaokrąglenia, ponieważ w skali miesięcznej odnotowano wzrost indeksu cen dóbr konsumpcyjnych tylko o 0,1% mdm. A więc dokładnie o tyle, o ile spodziewała się większość ekonomistów.
Mamy zatem dwa miesiące z rzędu, gdy inflacja CPI w Czechach jest zbieżna z celem Czeskiego Banku Narodowego. Wcześniej od początku 2019 roku do końca roku 2023 czeska inflacja mniej lub bardziej wyraźnie przekraczała 2-procentowy cel.
Czesi już odrzucili tarcze maskujące inflację
Porównując stopy inflacji między poszczególnymi krajami, trzeba brać poprawkę na rządowe sztuczki maskujące faktyczny wzrost cen w gospodarce. W Polsce w tym celu wprowadzono „tarcze antyinflacyjne”, polegające na przejściowym obniżeniu stawek VAT na paliwa, energię i żywność oraz administracyjnie zamrożono ceny gazu i prądu dla gospodarstw domowych.
Czesi nie ruszyli VAT-u, ale za to w październiku 2022 wprowadzili jednorazowe subsydia dla gospodarstw domowych, dopłacając do rachunków za energię elektryczną. Dzięki tej „tarczy antyinflacyjnej” udało się wtedy sztucznie zbić inflację CPI z 18 proc. do ok. 15-16 proc. Z kolei pod koniec 2023 roku z tego samego powodu roczna dynamika wskaźnika CPI była nienaturalnie podwyższona. I wraz z początkiem roku drastycznie spadła.
Natomiast w Polsce wciąż jeszcze trwa zrywanie z tzw. tarczami antyinflacyjnymi, które przez ostatnie dwa lata sztucznie zaniżały odczyty polskiej CPI. Od początku 2023 roku przywrócono 23-procentowy VAT na paliwa i energię. W kwietniu wróciła 5-procentowa stawka na żywność. A w lipcu przynajmniej częściowo zostaną urynkowione taryfy na gaz, prąd i ciepło sieciowe. Stąd też porównywanie zarówno bieżącej jak i skumulowanej inflacji CPI pomiędzy Polską a Czechami jest w tym momencie statystycznym nadużyciem. Porównywanie takie stanie się uprawnione dopiero pod koniec 2024 roku.
Dlatego też Narodowy Bank Polski nie ma takiego komfortu jak jego czeski odpowiednik. Nasi południowy sąsiedzi cykl obniżek stóp procentowych rozpoczęli w grudniu, cięciem stóp procentowych o 25 pb. Na początku lutego CNB zdecydował się na obniżkę o 50 pb., a w marcu dorzucił kolejną „pięćdziesiątkę”. W rezultacie wysokość nominalnych stóp procentowych w bankach centralny Polski i Czech jest w tej chwili identyczna i wynosi 5,75%.
