Inflacja CPI wyniosła we wrześniu 2,6 proc. w ujęciu rocznym – podał Główny Urząd Statystyczny. To pierwsze hamowanie tempa wzrostu cen od stycznia 2019 roku. Jednak ekonomiści twierdzą, że na początku 2020 r. inflacja może podskoczyć nawet do 4 proc.
Ceny towarów i usług konsumpcyjnych we wrześniu 2019 r. w porównaniu z analogicznym miesiącem ubiegłego roku wzrosły o 2,6 proc. - wynika z komunikatu Głównego Urzędu Statystycznego. Wynik jest zgodny z szacunkowym odczytem z początku miesiąca, który również wskazał 2,6 proc. Warto dodać, że ekonomiści wówczas spodziewali się odczytu na poziomie 2,8 proc.
Roczna inflacja na poziomie 2,6 proc. oznacza powrót do stanu z czerwca, po którym nastąpiły dwa odczyty rzędu 2,9 proc. Były to najwyższe wyniki od listopada 2012 r. Ostatni spadek inflacji obserwowaliśmy w styczniu (0,7 proc. wobec 1,1 proc. w grudniu 2018 r.).
Wrześniowy wynik wciąż jest też wyższy od celu inflacyjnego Narodowego Banku Polskiego. NBP definiuje „stabilność cen” jako wzrost inflacji CPI o 2,5 proc. z dopuszczalnym odchyleniem o jeden punkt procentowy w obie strony.
Wciąż istotnym elementem napędzającym wzrost cen pozostawała żywność. Względem września 2018 roku podrożała ona o 6,3 proc. Najmocniejsze wzrosty GUS odnotował na warzywach (23,9 proc. rok do roku) oraz cukrze (23,4 proc. rdr). O 8,1 proc. podrożały owoce, 3,9 proc. kakao, 3,0 proc. wody, 2,6 proc. zaś jogurty, śmietany i desery mleczne. Spore wzrosty były też w zbożach i mięsie - pieczywo (wzrost o 8,4 proc. rdr), mąka (8,4 proc. rdr), mięso (6,8 proc. rdr), wędliny (7,5 proc. rdr). Spadły z kolei zdaniem GUS-u ceny m.in. olejów i tłuszczy (-4,5 proc.) oraz jaj (-4,7 proc.)
Mocne wzrosty cen GUS zaobserwował nie tylko w żywności. Drożały także produkty i usługi w działach restauracje i hotele (5,2 proc. rdr), edukacja (4,4 proc. rdr) oraz zdrowie (3,9 proc. rdr). To efekt m.in. wzrostów cen farmacuetyków (o 4,0 proc. rdr) oraz usług lekarskich (o 6,2 proc. rdr). W dwóch działach wyliczono, że koszyk cen jest niższy niż przed rokiem. To transport (-1,7 proc.) oraz - standardowo - odzież i obuwie (-1,2 proc.).
Poniżej poszczególne składniki wskaźnika inflacji za wrzesień i sierpień 2019 r.:
| waga | wrzesień | wrzesień | sierpień | sierpień | |
|---|---|---|---|---|---|
| rdr | mdm | rdr | mdm | ||
| INFLACJA OGÓŁEM | 100 | 2,6 | 0,0 | 2,9 | 0 |
| Inflacja towarów | 1,8 | 0,0 | 2,3 | -0,3 | |
| Inflacja usług | 4,8 | -0,2 | 4,3 | 1 | |
| Żywność i napoje bezalkoholowe | 24,89 | 6,3 | -0,2 | 7,2 | -0,3 |
| Napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe | 6,37 | 1,0 | 0,0 | 1,3 | 0 |
| Odzież i obuwie | 4,94 | -1,2 | 2,6 | -1,4 | -1,5 |
| Użytkowanie mieszkania lub domu i nośniki energii | 19,17 | 2,0 | 0,3 | 1,9 | 0,2 |
| Wyposażenie mieszkania i prowadzenie gospodarstwa domowego | 5,7 | 0,5 | -0,2 | 0,7 | 0 |
| Zdrowie | 5,12 | 3,9 | 0,7 | 3,6 | 0,1 |
| Transport | 10,34 | -1,7 | -2,6 | -0,2 | 0,5 |
| Łączność | 4,18 | 0,9 | -0,7 | -0,7 | 0,8 |
| Rekreacja i kultura | 6,44 | 2,6 | -0,9 | 2,8 | -0,1 |
| Edukacja | 1,07 | 4,4 | 2,6 | 3,1 | 0 |
| Restauracja i hotele | 6,2 | 5,2 | 0,9 | 4,7 | 0,5 |
| Inne towary i usługi | 5,58 | 1,3 | 1,3 | 0,7 | -0,2 |
W ostatnich miesiącach inflacja stała się jednym z najgorętszych tematów ekonomicznych w polskiej debacie publicznej. Więcej o kontrowersjach związanych ze sposobem jej obliczania przeczytasz w artykule „Kłamstwo inflacyjne. Dlaczego życie jest coraz droższe?”.
Na początku 2020 r. inflacja może przekroczyć 4 proc.
Ekonomiści ostrzegają, że pomimo przejściowego spadku inflacji, będzie ona jeszcze rosła. Będzie to wynikało z obniżającej się bazy odniesienia z końca poprzedniego roku.
"Kolejne miesiące br. będą naznaczone, jeśli chodzi o inflację, malejącą bazą odniesienia z końca poprzedniego roku. Będzie to przekładać się na stopniowy wzrost wskaźnika CPI, który w grudniu znajdzie się w okolicach 3,0 proc. rdr. W przyszłym roku, a przynajmniej w pierwszym kwartale, należy spodziewać się odczytów wskaźnika CPI przekraczających 3,0 proc." - prognozuje Monika Kurtek z Banku Pocztowego.
"Jak wysokie będą to odczyty, zależeć będzie od szeregu czynników, m.in. cen energii, surowców, opłat związanych z utrzymaniem mieszkań, cen ropy naftowej na świecie, czy wreszcie żywności. Wiadomo jednocześnie, że polska gospodarka będzie w fazie dalszego spowalniania, a zatem RPP w takich warunkach będzie chciała dalej utrzymywać stopy procentowe na dotychczasowym poziomie" - dodaje ekonomistka.
"Tempo wzrostu cen usług zbliża się do 5 proc. rdr, a inflacja bazowa prawdopodobnie wzrosła do 2,3 proc. rdr. Szacujemy, że pod koniec 2019 r. inflacja wzrośnie w okolice górnej granicy dopuszczalnych odchyleń od celu NBP, a w I kw. 2020 może przejściowo przekroczyć 4 proc. rdr. Druga połowa przyszłego roku powinna przynieść stopniowy spadek inflacji do celu NBP. Nasz scenariusz bazowy zakłada, że do końca 2020 r. stopy procentowe NBP pozostaną bez zmian” - zapowiada Adam Antoniak z Banku Pekao.
"Tutaj uwagę zwraca oczywiście żywność – w tym roku wyrównany został rekord września (równie duże spadki odnotowano np. w 2016 r.), a za spadki cen żywności odpowiada przede wszystkim pojawienie się produktów sezonowych, w szczególności warzyw. Znajomość szczegółów pozwala nam dodatkowo stwierdzić, że silnie wzrosły ceny mięsa wieprzowego (+1,8 proc. mdm) oraz mleka (+0,6 proc. mdm)." - oceniają eksperci mBanku.
"To potwierdza, że część szoku cenowego, za którą odpowiada żywność nieprzetworzona wygasa, ale ceny żywności nadal podtrzymywane będą przez żywność przetworzoną, w której +odkładają+ się m.in. wyższe koszty pracy. W przypadku paliw oprócz tego, co się wydarzyło, ważne jest również to, do czego nie doszło. Mniejsza od oczekiwań skala zaburzeń podażowych po ataku na saudyjskie rafinerie skutkuje brakiem szoku cenowego i tym samym nie podwyższa ścieżki paliw – tu na przełomie roku rządzić będzie niska baza” - dodają.
Ministerstwo komentuje i prognozuje
Wolniejszy wzrost cen we wrześniu (wobec 2,9 proc. rok do roku w sierpniu), to efekt wygaszania sezonowego wzrostu cen żywności, szczególnie warzyw - oceniło Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii w komentarzy do danych GUS o inflacji we wrześniu.
Wolniejszy wzrost cen we wrześniu (wobec 2,9 proc. rok do roku w sierpniu), to efekt wygaszania sezonowego wzrostu cen żywności, szczególnie warzyw. W efekcie - podkreśla resort - obserwowaliśmy znacznie wolniejszy roczny przyrost cen żywności: 6,8 proc. wobec 7,8 proc., licząc rok do roku.
W ocenie MPiT w październiku 2019 roku ceny dóbr i usług konsumpcyjnych wzrosną miesiąc do miesiąca o 0,2 proc. Największy wpływ na zmianę wskaźnika będzie miał sezonowy wzrost cen odzieży i obuwia, cen żywności oraz cen w edukacji, przy spadku cen w transporcie. W ujęciu rocznym ceny dóbr i usług konsumpcyjnych zwiększą się w październiku o 2,5 proc.
Adam Torchała/ PAP
