Kto zarabia więcej - inżynier elektrotechnologii, od którego oczekuje się specjalistycznej wiedzy, czy stolarz meblowy, pracujący fizycznie przez cały dzień?
Zawody wymagające specjalistycznej wiedzy naukowej
Przeciętne zarobki w zawodach technicznych, wymagających specjalistycznej wiedzy, były wyższe od średniej krajowej praktycznie we wszystkich grupach zawodowych - wynika z opublikowanego w pierwszej połowie 2014 roku badania "Struktura wynagrodzeń według zawodów", przeprowadzonego przez Główny Urząd Statystyczny w październiku 2012 roku. Tylko architekci, geodeci i projektanci zarabiali mniej niż wynosiła średnia dla tego badania (3 896 PLN). Różnica ta wyniosła 99 PLN. Najwięcej zarabiającą grupę w zestawieniu tworzą inżynierowie, z których najwyższe przeciętne wynagrodzenie brutto otrzymują inżynierowie elektrotechnologii. Mediana, czyli wartość środkowa wynagrodzeń była niższa niż przeciętna pensja brutto we wszystkich uwzględnionych zawodach. Największa różnica między średnim miesięcznym wynagrodzeniem, a medianą była w profesji inżynierskiej, wyniosła ona 717 PLN. Oznacza to, że część inżynierów zarabia dużo więcej niż reszta, co zawyża średnią.
| Tabela 1. Zarobki w zawodach wymagających specjalistycznej wiedzy | ||||
|---|---|---|---|---|
średnie miesięczne wynagrodzenie brutto w PLN |
mediana wynagrodzeń w PLN |
średnie miesięczne wynagrodzenie w sektorze publicznym w PLN |
średnie miesięczne wynagrodzenie w sektorze prywatnym w PLN |
|
inżynierowie elektrotechnologii |
6 171 |
5 670 |
6 668 |
6 043 |
inżynierowie z wyłączeniem elektrotechnologii |
5 481 |
4 764 |
5 916 |
5 373 |
technicy nauk biologicznych, rolniczych i technologii żywności |
4 876 |
4 868 |
5 741 |
3 335 |
architekci, geodeci, projektanci |
3 797 |
3 400 |
4 125 |
3 680 |
| Źródło: opracowanie własne Sedlak&Sedlak na podstawie GUS | ||||
Generalnie, sektor publiczny jest skłonny płacić więcej niż sektor prywatny w zawodach, w których niezbędna jest wiedza techniczna. Największa różnica płac pomiędzy tymi sektorami, wystąpiła w przypadku techników nauk biologicznych, rolniczych i technologii żywności, wyniosła ona 2 406 PLN.
Wyższe zarobki "na państwowym" otrzymywali inżynierowie, architekci i technicy. Trzeba jednak podkreślić, że budżetówka zatrudnia w tych profesjach zdecydowanie mniej osób niż przedsiębiorstwa prywatne. Inżynierów w sektorze prywatnym jest pięciokrotnie więcej niż w publicznym. W przypadku techników różnica w liczbie zatrudnionych wynosi ponad 100% na korzyść firm prywatnych.
Wykres 1. Zarobki w zawodach technicznych z podziałem na sektory
Mniej zarabiali w budżetówce pracownicy ściśle związani z nauką. Specjaliści nauk matematycznych, statystycznych, biologicznych, fizycy i chemicy zatrudnieni w biznesie prywatnym otrzymywali pensje zdecydowanie wyższe. Szczególnie wyraźnie widać to na przykładzie statystyków i matematyków, którzy w prywatnych firmach mieli wynagrodzenie ponad dwa razy wyższe. Tu jednak z kolei różnice w liczbie zatrudnionych były wyraźnie na korzyść sektora publicznego. Niewielu specjalistów naukowych trafiało do biznesu, w placówkach publicznych pracowało ich dwa razy więcej.
Wykres 2. Zarobki w zawodach wymagających wiedzy naukowej z podziałem na sektory
Wyjątkiem wśród techników są kontrolerzy procesów przemysłowych, których wynagrodzenia w sektorze prywatnym były o 22% wyższe niż w publicznym.
Zarobki robotników
Przeciętne wynagrodzenie brutto we wszystkich analizowanych zawodach robotniczych wynosiło mniej niż średnia dla całej badanej populacji. Spośród analizowanych zawodów najniższe wynagrodzenie otrzymywali robotnicy obróbki drewna i stolarze. Co więcej, mediana ich wynagrodzeń była niższa niż średnia arytmetyczna. Oznacza to, że więcej pracowników zarabiało mniej niż wynosi średnie wynagrodzenie w danej branży.
| Tabela 2. Zarobki w zawodach nie wymagających specjalistycznej wiedzy naukowej w październiku 2012 r. | |||||
|---|---|---|---|---|---|
średnie miesięczne wynagrodzenie brutto w PLN |
mediana wynagrodzeń brutto w PLN |
średnie miesięczne wynagrodzenie w sektorze publicznym w PLN brutto |
średnie miesięczne wynagrodzenie w sektorze prywatnym w PLN brutto |
||
robotnicy budowlani robót wykończeniowych |
2 943 |
2 779 |
3 602 |
2 763 |
|
kierowcy autobusów i ciężarówek |
2 786 |
2 547 |
3 620 |
2 555 |
|
robotnicy przy pracach prostych w przemyśle |
2 482 |
2 306 |
2 751 |
2 474 |
|
robotnicy w przetwórstwie spożywczym |
2 360 |
2 115 |
2 819 |
2 359 |
|
robotnicy obróbki drewna, stolarze meblowi |
2 332 |
2 104 |
2 739 |
2 323 |
|
| Źródło: opracowanie własne Sedlak&Sedlak na podstawie GUS | |||||
Biorąc pod uwagę podział na sektor prywatny i państwowy, więcej płaci ten drugi. Największą różnicę widać w przypadku kierowców autobusów i ciężarówek. Różnica w ich wynagrodzeniach wynosiła 1 065 PLN. Najmniejsza dysproporcja wystąpiła dla robotników przy pracach prostych w przemyśle i wynosi 277 PLN.
Wykres 3. Zarobki w zawodach robotniczych z podziałem na sektory
Podsumowanie
Wracając do pierwszego pytania, więcej zarobi inżynier elektrotechnologii niż stolarz meblowy. Różnica w wynagrodzeniu stolarza i elektrotechnologia wynosiła 3 839 PLN, co jest prawie równe przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu z badanego okresu. Tym samym, okazuje się, że za wiedzę płaci się więcej, a różnice w wynagrodzeniu pracowników wykwalifikowanych w zestawieniu z pracownikami fizycznymi są znaczne. Żaden pracownik fizyczny nie zarobił więcej niż pracownik wykwalifikowany. Różnica między zarabiającymi najwięcej robotnikami budowlanymi robót wykończeniowych oraz zarabiającymi najmniej z grupy wykwalifikowanych architektami i geodetami wynosi 854 PLN.
Wykres 4. Przeciętne zarobki w wybranych zawodach w październiku 2012 r.
Wiedza popłaca. Stolarz meblowy, czy robotnik obróbki drewna zarabia prawie trzy razy mniej, niż inżynierowie elektrotechnologii.
Ewelina Jurczak
