Wszystko pod jednym parasolem
Fundusz inwestycyjny może być utworzony jako fundusz, w skład którego wchodzą subfundusze. Taki wehikuł inwestycyjny określany jest mianem funduszu parasolowego (ang. umbrella fund).Każdy subfundusz funkcjonuje jako odrębny podmiot. Należy dodać, że subfundusze nie posiadają osobowości prawnej. Subfundusze w ramach jednego parasola mogą być zarządzane przez różne firmy zarządzające.
Każdy z subfunduszy prowadzi własną, odrębną politykę inwestycyjną. Szczegółowy opis polityki inwestycyjnej każdego subfunduszu jest określony w prospekcie funduszu parasolowego oraz statucie, który jest opracowany odrębnie dla każdego subfunduszu.
Stąd subfundusze z jednego parasola różnią się pomiędzy sobą strategią inwestycyjną, posiadanymi w portfelach aktywami, limitami inwestycyjnymi i poziomem zaciąganych i udzielanych kredytów i pożyczek.
Zobowiązania wynikające z poszczególnych subfunduszy obciążają tylko te subfundusze, których dotyczą. Również egzekucja może nastąpić z aktywów subfunduszu, którego dotyczą zobowiązania.
Zobowiązania dotyczące całego funduszu parasolowego, są dzielone pomiędzy poszczególne subfundusze proporcjonalnie do udziału wartości aktywów netto subfunduszu w wartości aktywów netto funduszu parasolowego.
W przypadku zmiany realiów rynkowych, zmiany sytuacji osobistej inwestora lub korekty strategii, inwestor będący uczestnikiem funduszu parasolowego może w każdej chwili zmienić alokację środków pomiędzy subfunduszami znajdującymi się w parasolu.
Do portfela inwestycyjnego subfunduszu nie mogą być nabywane jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne innego subfunduszu funkcjonującego w ramach tego samego funduszu parasolowego. To zapobiega kompensowaniu ryzyka.
W przeciwieństwie do zwykłych funduszy inwestycyjnych nie można tworzyć subfunduszy z różnymi kategoriami jednostek uczestnictwa, różniących się pomiędzy sobą różnym poziomem opłat za zarządzanie.
We wszystkich subfunduszach częstotliwość i sposób dokonywania wyceny aktywów funduszu są takie same. Wycena jednostki uczestnictwa jest przeprowadzana w oparciu o stan aktywów netto oraz ilość jednostek zapisanych w subrejestrze prowadzonym odrębnie przez agenta transferowego dla każdego subfunduszu otwartego lub specjalistycznego otwartego. Wycena jednostek każdego subfunduszu jest publikowana w środkach masowego przekazu, w tym na stronie internetowej www.bankier.pl/fundusze
Zasady zbywania i odkupywania oraz zawieszania i wznawiania odkupywania jednostek uczestnictwa dotyczą wszystkich subfunduszy znajdujących się w jednym parasolu.
Dopuszczalne przetasowania
Jednostki uczestnictwa danego subfunduszu mogą być zamieniane na jednostki uczestnictwa innych subfunduszy tego samego funduszu parasolowego.Zamiana polega na jednoczesnym umorzeniu jednostek uczestnictwa subfunduszu danego funduszu parasolowego i nabyciu, za uzyskane środki pieniężne jednostek uczestnictwa innego subfunduszu.
Jeżeli subfundusz stosuje ograniczenia, jak fundusz inwestycyjny zamknięty, wówczas jego jednostki uczestnictwa mogą nabywać wyłącznie osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Z ograniczenia w inwestowaniu są zwolnione również osoby fizyczne, które dokonają jednorazowej wpłaty do subfunduszu w wysokości nie mniejszej, niż równowartość w złotych 40.000 euro.
Jednostki uczestnictwa subfunduszu specjalistycznego stosującego zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla funduszu inwestycyjnego zamkniętego nie mogą być zamieniane na jednostki uczestnictwa innego subfunduszu specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego stosującego zasady inwestycyjne określone dla funduszu otwartego.
W przypadku funduszu inwestycyjnego zamkniętego certyfikaty inwestycyjne na okaziciela związane z danym subfunduszem reprezentują jednakowe prawa majątkowe.
W przypadku dokonywania kolejnej emisji certyfikatów danego subfunduszu cena emisyjna nie może być niższa niż wartość aktywów netto danego subfunduszu przypadająca na certyfikat inwestycyjny tego subfunduszu. Statut subfunduszu może określać dopuszczalną różnicę między wartością aktywów netto subfunduszu przypadającą na certyfikat inwestycyjny, a ceną emisyjną certyfikatu kolejnej emisji.
Wykup certyfikatów inwestycyjnych subfunduszu jest przeprowadzany po cenie równie wartości aktywów netto subfunduszu, przypadającej na certyfikat inwestycyjny danego subfunduszu.
Korzyści podatkowe
Fundusz parasolowy zazwyczaj nie pobiera opłat manipulacyjnych przy przechodzeniu pomiędzy subfunduszami. Niektóre dopuszczają określoną ilość takich zmian w roku.Subfundusze mogą być denominowane w różnych walutach. Inwestor posiada więc możliwość wyboru waluty, w jakiej będą wyceniane jego jednostki uczestnictwa. Uczestnik może zamienić walutę w trakcie trwania inwestycji.
Istotą inwestycji w fundusze parasolowe jest brak konieczności płacenia podatku od zysków kapitałowych (www.bankier.pl/inwestowanie/gielda/podatek_gieldowy) przy każdorazowej zmianie subfunduszu. Nie oznacza to jednak, że uczestnicy tego rodzaju funduszy unikną płacenia podatku od zysku z inwestycji. Jest to tylko odroczenie podatku, co de facto przekłada się na korzyść finansową uczestnika funduszu, ze względu wartość pieniądza w czasie. Obowiązek podatkowy powstaje dopiero po zakończeniu inwestycji, tzn. wykupieniu tytułów uczestnictwa i wycofaniu środków pieniężnych.
Przy zamianie jednostek uczestnictwa pomiędzy subfunduszami następuje kompensacja zysków i strat. Z takiej zalety nie może korzystać uczestnik funduszu inwestycyjnego funkcjonującego poza parasolem, dokonujący konwersji do innego funduszu. W tym przypadku jest on zobowiązany zapłacić po dokonaniu konwersji podatek od zysków z inwestycji w pierwszy fundusz, co pomniejsza kwotę do zainwestowania w drugim funduszu.
Fundusze funduszy hedgingowych
Pojedyncze strategie, stosowane przez zarządzających funduszy hedgingowych dla celów spekulacyjnych, są nierzadko obarczone znacznym ryzykiem. Ponadto amatorzy tego rodzaju inwestycji muszą być gotowi zaangażować znaczące sumy pieniężne, niejednokrotnie na wiele lat. Problem rozwiązują fundusze funduszy (ang. Funds of Funds, „FoFs”), które zawierają w portfelu, jako aktywa, tytuły uczestnictwa innych funduszy hedgingowych. Stąd fundusze funduszy hedgingowych są również funduszami hedgingowymi.W porównaniu z funduszami parasolowymi decyzję o zasadach i wielkości alokacji w poszczególne fundusze, a także dotyczące zmiany alokacji podejmuje zarządzający funduszem funduszy - nie uczestnik funduszu.
Nowoczesne metody dywersyfikacji wykorzystywane przez zarządzających są oparte na modelu Markowitz’a, którego istotą jest wykorzystanie efektu dywersyfikacji dla redukcji ryzyka inwestycyjnego. Specjalistyczne systemy analizują różne warianty portfela. Dobór składników portfela, którymi w tym przypadku są tytuły uczestnictwa różnych funduszy hedgingowych jest prowadzony z uwzględnieniem następujących czynników: stopa zwrotu, ryzyko mierzone zmiennością stóp zwrotu oraz współczynniki korelacji pomiędzy poszczególnymi aktywami.
Mamy tu więc do czynienia z dwustopniową strukturą zarządzania - na poziomie funduszu hedgingowego stanowiącego składnik portfela oraz na poziomie funduszu funduszy.
W portfelu funduszu funduszy znajdują się tytuły uczestnictwa funduszy hedgingowych, które inwestują w instrumenty finansowe oparte na różnych aktywach, pochodzących z różnych rynków, czy części świata, stosujące różną politykę inwestycyjną. Ta dwustopniowa dywersyfikacja daje wymierną korzyść w postaci ograniczenia ryzyka inwestycyjnego.
Fundusze funduszy są łatwiej dostępne dla inwestorów detalicznych, niż fundusze hedgingowe, ze względu na niższą wartość ich tytułów uczestnictwa. Łatwiej z takiej inwestycji również wyjść, przedstawiając tytuły uczestnictwa do wykupu.
Z inwestycjami w „fundusze funduszy” hedgingowych wiąże się szereg korzyści: (i) redukcja ryzyka, (ii) dostęp do różnej klasy aktywów, (iii) możliwość korzystania z potencjału wielu rynków, (iv) możliwość korzystania z różnych strategii inwestycyjnych, (v) możliwość wykorzystania wiedzy, doświadczenia wielu zarządzających z różnych regionów świata, (vi) brak konieczności prowadzenia analizy rynku, niezbędnych dla podejmowania decyzji inwestycyjnych, (vii) dostęp do szerszego spektrum wiodących funduszy i aktywów, które mogą być trudno lub w ogóle niedostępne.
Jednakże koszty ponoszone przez uczestnika funduszu funduszy hedgingowych są wyższe, niż w przypadku pojedynczego funduszu. Wynika to z dwustopniowej struktury zarządzania, gdzie zarówno zarządzający funduszami hedgingowymi, jak również zarządzający funduszami funduszy pobierają prowizje.
Fundusz funduszy może w naszym kraju być utworzony jako specjalistyczny fundusz otwarty.
Jan Mazurek
Źródło:
