Informacją dnia są dane o polskiej inflacji CPI. Ta w lutym była niższa, niż się spodziewano i wyniosła 18,4 proc. Choć to i tak najwyższy poziom od 26 lat. Ekonomiści są jednak zdania, że najgorsze za nami, a "z marcem wchodzimy w fazę dezinflacji" - przewidują analitycy Banku Pekao.
W środę Główny Urząd Statystyczny poinformował, że ceny towarów i usług konsumpcyjnych w lutym 2023 r. wzrosły rdr o 18,4 proc., a w porównaniu z poprzednim miesiącem wzrosły o 1,2 proc. W styczniu, po przeszacowaniu koszyka wag, ceny rdr wzrosły o 16,6 proc., a mdm wzrosły o 2,5 proc. Wcześniej GUS podawał, że w styczniu ceny rdr wzrosły o 17,2 proc., a mdm wzrosły o 2,4 proc.
Pekao: Wraz z marcem gospodarka wchodzi w fazę dezinflacji
Jak wskazali analitycy Banku Pekao, GUS podał odczyty inflacji za styczeń i luty z uwzględnieniem nowych wag w koszyku. Napisali, że wbrew oczekiwaniom, wstępny szacunek za styczeń został obniżony o 0,6 pp. do 16,6 proc. r/r. Z kolei w lutym inflacja wzrosła do 18,4 proc. "Dobrnęliśmy do szczytu w obecnym cyklu" - ocenili.
Zauważyli, że ceny nośników energii pozostały bez zmian wobec ubiegłego miesiąca, choć - jak ocenili- "deflacja węglowa dalej trwa. Ceny opału spadły w lutym o 3,5 proc. m/m."
W ich ocenie wraz z marcem gospodarka wchodzi w fazę dezinflacji, choć - jak podkreślili - jej tempo będzie spowalniać „lepka” inflacja bazowa. "Biorąc pod uwagę dzisiejsze dane szacujemy, że w styczniu przyspieszyła do 11,6 proc. r/r, a w lutym do 11,7 proc. Pozytywnym sygnałem stabilizacja inflacji usług" - dodali przedstawiciele Pekao.
Konfederacja Lewiatan: wszystko wskazuje na to, że szczyt inflacji jest za nami
Ekspert ekonomiczny Konfederacji Lewiatan Mariusz Zielonka, komentując środowe dane urzędu statystycznego zwrócił uwagę, że "psychologiczna bariera 20 proc. nie została osiągnięta i już najpewniej nie zostanie. Mimo wszystko lutowy wynik to najwyższy roczny wzrost cen od 1997 r. Wszystko wskazuje na to, że szczyt mamy za sobą, ale nie ma powodów do zadowolenia. W marcu inflacja będzie niższa, ale ceny nadal będą rosły, nie tak gwałtownie jak przez ostatni rok, ale Polki i Polacy będą odczuwać to w swoich portfelach i na kontach".
Zielonka podkreślił, że zdecydowana większość produktów spożywczych drożeje w skali roku znacznie szybciej niż średnia inflacja. "Wzrosty przekraczające 20 proc., czy nawet 30 proc. dotyczą mąki, pieczywa, mięsa, nabiału, warzyw i ryżu. Ciężko sobie wyobrazić bardziej podstawowe produkty potrzebne nam do egzystencji. Na czele wzrostów cen od kilku miesięcy jest jednak inna kategoria produktów – nośniki energii, gaz czy energia elektryczna. Cena tej ostatniej wzrosła od grudnia o 22,3 proc." - wyjaśnił.
Przedstawiciel Konfederacji Lewiatan przypomniał, że GUS - jak co roku - zmienia także swój koszyk. "Na podstawie naszych wydatków z 2022 r. ustala nowe wagi (istotności) kategorii produktów. W 2022 r. wydawaliśmy na żywność i energię znacznie więcej, z kolei istotnie mniej na alkohol i tytoń. Spowodowało to, że GUS zmienił dane za styczeń tego roku. W styczniu 2023 r. ceny wzrastały wolniej, o 16,6 proc. a nie jak wcześniej podano o 17,2 proc." - podsumował.
Rybacki (PIE): Wysoka inflacja w lutym ma jednak głównie podłoże statystyczne
"Inflacja wzrosła w lutym z 16,6 do 18,4 proc. Zmiana ma jednak głównie podłoże statystyczne – rok temu wprowadzona została tarcza antyinflacyjna, co zmieniło punkt odniesienia dla cen paliwa i żywności. Obecnie w obu grupach obserwujemy wzrost. Niemniej inflacja bazowa dalej jest wysoka - szacujemy, że ceny w tej grupie wzrosły o 11,7 proc - przekazał PAP Jakub Rybacki z Polskiego Instytutu Ekonomicznego..
Kolejne miesiące przyniosą gwałtowny spadek inflacji, jednak spowolni głównie wzrost cen żywności i energii. Inflacja bazowa prawdopodobnie obniży się jedynie nieznacznie. Duży wzrost cen dotyczy szerokiego przekroju produktów i usług – także tych, w przypadku których cenniki zmieniają się bardzo rzadko. Dane Eurostat wskazują, że w przypadku tych produktów ceny systematycznie rosną o przeszło 10% - sugeruje to utrzymanie się inflacji bazowej na dwucyfrowym poziomie w kolejnych miesiącach.
Perspektywy na powrót inflacji do akceptowalnych poziomów są odległe. Spodziewamy się, że ceny w 2023 wzrosną średnio o prawie 13 proc., a inflacja bazowa będzie dwucyfrowa. Za długim okresem wysokiej inflacji przemawiają też zmiany w strefie euro – wysoki wzrost cen spowodował eskalację żądań płacowych w głównych gospodarkach, co utrwali inflację".
Santander BP: dane o CPI sugerują wyższą inflację na koniec '23 i mniejsze szanse na obniżki stóp
Dane o CPI sugerują wyższy przebieg inflacji pod koniec 2023 r. niż wcześniej zakładano i zmniejszają prawdopodobieństwo osiągnięcia poziomów, które mogłyby skłonić Radę Polityki Pieniężnej do zastanawiania się nad obniżkami stóp - oceniają ekonomiści Santander BP.
Przeczytaj także
"Mimo że roczne wskaźniki inflacyjne w styczniu i w lutym są niżej od prognoz, dane pokazują znacznie większą inercję inflacyjną niż przewidywano - impet cen jest nadal bardzo silny i nie wykazuje oznak osłabienia. Dane te sugerują wyższy przebieg inflacji pod koniec 2023 r. niż myśleliśmy i zmniejszają prawdopodobieństwo osiągnięcia poziomów, które mogłyby skłonić RPP do zastanawiania się nad obniżkami stóp" - napisano w raporcie Santander BP.
Citi: dane o CPI za luty wzmacniają obawy, że realne siły dezinflacyjne w Polsce są słabe
Dane o inflacji CPI za luty wzmacniają obawy, że poza efektami statystycznymi, realne siły dezinflacyjne w Polsce są słabe - oceniają ekonomiści Citi Handlowego.
"Nasze prognozy inflacji pokazują, że w najbliższych miesiącach CPI będzie prawdopodobnie gwałtownie spadać (w kierunku ok. 7 proc. na koniec 2023 r.), ale będzie to w dużej mierze dzięki korzystnym, statystycznym efektom bazowym. Dane o inflacji za luty wzmacniają nasze obawy, że poza efektami bazowymi, realne siły dezinflacyjne w Polsce wydają się słabe" - napisano w raporcie.
"Oczekujemy, że inflacja bazowa w najbliższych miesiącach osłabi się, częściowo odzwierciedlając słabość konsumpcji prywatnej. Niemniej, publikacja danych za luty nie sprawiła, że staliśmy się bardziej pewni co do przyszłej dezinflacji" - dodano.
W ocenie ekonomistów Citi, dane nie zmieniają jednak perspektyw dla polityki pieniężnej w Polsce.
"Rada nie była skłonna do wznowienia cyklu zacieśniania i, naszym zdaniem, to nastawienie się nie zmieni. W scenariuszu bazowym zakładamy brak zmiany stóp procentowych w całym 2023 roku" - napisano w raporcie.
ING: w kolejnych miesiącach wyhamowanie tempa wzrostu cen
Luty był prawdopodobnie miesiącem z najwyższym odczytem inflacji w tym roku, kolejne miesiące przyniosą wyhamowanie tempa wzrostu cen - wskazali ekonomiści ING Banku Śląskiego komentując dane GUS. Pod koniec roku wskaźnik CPI obniży się do jednocyfrowych poziomów - dodali.
Analitycy ING Banku Śląskiego Rafał Benecki i Adam Antoniak zwrócili uwagę, że GUS zaktualizował wagi koszyka inflacyjnego, co istotnie - ich zdaniem - obniżyło styczniowy odczyt CPI. Ich zdaniem luty był prawdopodobnie miesiącem z najwyższym odczytem inflacji w tym roku, a "kolejne miesiące przyniosą wyhamowanie tempa wzrostu cen, głównie przez spadek rocznej inflacji energii, paliw i żywności, na efektach bazy, dzięki spadkowi cen surowców ale także mrożeniu regulowanych cen detalicznych w Polsce".
"W lutym wzrost cen w całym indeksie CPI wyhamował do 1,2 proc. m/m z 2,5 proc. m/m w styczniu, jednak w ujęciu rocznym odnotowano wzrost inflacji CPI do 18,4 proc. z uwagi na niską bazę odniesienia z lutego 2022 (-0,3 proc. m/m), kiedy obniżono VAT na energię i żywność" - poinformowali analitycy. Dodali, że towary podrożały w styczniu o 20,2 proc. r/r, a usługi o 13,3 proc. r/r. Zaznaczyli jednocześnie, że w ujęciu rocznym wzrost cen konsumpcyjnych wynikał głównie z droższej żywności oraz kosztów związanych z mieszkaniem, których wkład do CPI wyniósł odpowiednio 5,97 pkt. proc. i 5,19 pkt. proc.
Nadchodzące miesiące będą upływały pod znakiem dezinflacji m.in. z uwagi na wysoką bazę odniesienia (szczególnie z marca 2022), wygasanie presji na wzrost cen energii (gaz płynny, paliwa) oraz zamrożenie części cen regulowanych - wskazali ekonomiści ING Banku Śląskiego.
Na koniec roku inflacja na jednocyfrowych poziomach
"Oczekujemy, że w pod koniec roku główny wskaźnik inflacji (CPI) obniży się do jednocyfrowych poziomów, chociaż spadek inflacji bazowej będzie wyraźnie wolniejszy. Naszym zdaniem proces przerzucania wysokich kosztów na ceny detaliczne trwa, a skala spowolnienia gospodarczego jest zbyt mała, aby ograniczyć szok kosztowy w ub roku" - zwrócili uwagę Benecki i Antoniak.
Ich zdaniem można liczyć na spadek inflacji towarów importowanych, ale ceny usług bardziej zależne od krajowych płac będą wciąż powodować wysoką presją cenową.
W opinii Beneckiego i Antoniaka działania rządu w sprawie mrożenia cen regulowanych (w szczególności prądu i gazu) przełożyły się w lutym na stabilizację cen energii elektrycznej (0,0 proc. m/m) oraz spadek cen gazu o 0,4 proc. m/m, za sprawą spadków cen nieregulowanego gazu płynnego. Jednocześnie - jak podali - obniżyły się ceny opału. Rosły natomiast ceny ogrzewania, zaopatrywania w wodę i ogrzewania. Luty przyniósł wzrost cen paliw (1,2 proc. m/m), głównie za sprawą drożejącej benzyny i gazu LPG, przy spadkach cen oleju napędowego.
Żywność drożeje, ale nie jest tak źle jak w 2022 roku
"Wzrost cen żywności był w lutym w ujęciu miesięcznym zbliżony do styczniowego (1,8 proc. vs. 2,0 proc.) i przekroczył nasze oczekiwania. Jednak skoki cen żywności na początku tego roku nie są już tak znaczące jak w najgorszych miesiącach 2022 roku" - poinformowali analitycy. Ich zdaniem szybciej drożały warzywa, które podbiły miesięczny wskaźnik CPI o 0,22 pkt. proc. W podobnej skali jak w styczniu rosły ceny mięsa, natomiast wolniej - nabiału.
Ekonomiści zwrócili uwagę na znaczący wzrost cen usług telekomunikacyjnych, który spowodował wzrost cen łączności o 2,9 proc. m/m, co dodało 0,12 pkt. proc. do miesięcznego wzrostu CPI.
Przypomnieli jednocześnie, że wraz z publikacją danych za luty GUS aktualizuje wagi koszyka inflacyjnego w oparciu o zmiany w strukturze wydatków gospodarstw domowych w poprzednim roku. "Wyraźny wzrost miał miejsce w przypadku cen żywności i napojów bezalkoholowych (do 27,0 proc. z 26,6 proc.), co wynikało z silnego wzrostu cen w tej kategorii (średniorocznie ok. 15,4 proc.) przy ograniczonym wpływie wolumen zakupów. Wzrosły także udziały wydatków związanych z użytkowaniem energii (droższy gaz i opał) oraz transportem (wzrost cen paliw)" - podali. W przypadku tych dwóch kategorii wzrost cen zapewne dominował nad spadkiem zakupów (oszczędności), co przełożyło się na wzrost udziału w wydatkach ogółem. Wyraźnie mniej (o 0,6 pkt. proc.) wydawaliśmy na alkohol i tytoń oraz wyposażenie mieszkań (słabszy popyt na dobra trwałego użytku) - podali.
"Ryzyka inflacyjne pozostają istotne, co powoduje, że RPP nie zakończyła jeszcze formalnie cyklu podwyżek stóp procentowych, chociaż dalsze zacieśnienie polityki pieniężnej wydaje się obecnie mało prawdopodobne" - zwrócili uwagę ekonomiści. Ich zdaniem Rada Polityki Pieniężnej nie rozpocznie cięć stóp, dopóki nie będzie przekonana, że inflacja trwale będzie obniżać się do celu. "W naszej ocenie podwyższona inflacja bazowa nie pozwoli na obniżki stóp w 2023, ale cięć możemy się spodziewać w 2024" - wskazali Benecki i Antoniak w środowym komentarzu. (PAP)
autorzy: Michał Boroń, Ewa Wesołowska
mick/ mmu/ pat/ osz/ ewes/ pad/ amac/ pat/ asa/
