Bank Rezerw Australii zdecydował się na drugą z kolei podwyżkę stóp procentowych. To pierwszy bank centralny Zachodu, który w tym cyklu zaczął zaostrzać politykę monetarną. Problemem Australijczyków już przed wojną z Iranem była nadmierna i uporczywa inflacja.
- Na dzisiejszym posiedzeniu Rady zdecydował się podnieść gotówkową stopę oprocentowania o 25 pb., do 4,10% - czytamy w marcowym komunikacie australijskich władz monetarnych. To już druga z rzędu, 25-punktowa podwyżka stóp w Australii. Poprzednia miała miejsce w lutym. Wtedy był to pierwszy taki ruch w wykonaniu banku centralnego kraju rozwiniętego.
Marcowa podwyżka była zgodna z oczekiwaniami ekonomistów. Warto też dodać, że dzisiejsza decyzja zapadła minimalną większością głosów. Poparło ją pięciu członków Rady, ale aż czterech optowało za pozostawieniem stóp na niezmienionym poziomie.
Decyzje RBA idą pod prąd globalnemu trendowi. Albowiem od dwóch lat banki centralne krajów Zachodu obniżają (a przynajmniej obniżały) stopy procentowe, przechodząc z polityki umiarkowanie restrykcyjnej do umiarkowanie ekspansywnej. Wcześniej jednak inflacyjna fala z lat 2021-23 zmusiła największe banki centralne świata do gwałtownego przejścia od polityki skrajnie ekspansywnej do umiarkowanie restrykcyjnej. W ramach tej wolty stopy procentowe w gospodarkach rozwiniętych poszły w górę z praktycznie zera do 4-6%, osiągając najwyższe wartości od czasów Wielkiego Kryzysu Finansowego z lat 2007-09.
Australijczycy korygują własne błędy
Myliłby się ten, kto twierdził, że decydenci z Australii zareagowali podwyżką stóp procentowych na szok naftowy wywołany izraelsko-amerykańską napaścią na Iran i zamknięciem Cieśniny Ormuz. Chodzi o to, że jeszcze przed marcem ’26 Australia borykała się z relatywnie wysoką i uporczywą inflacją CPI. W styczniu wyniosła ona 3,8% i utrzymywała się na najwyższym poziomie od 2023 roku. To wyraźnie powyżej celu inflacyjnego RBA leżącym w przedziale 2-3%.
- Podczas gdy inflacja znacząco zmalała względem szczytu z 2022 roku, to istotnie podniosła się w drugiej połowie 2025 roku. Informacje przed lutowym posiedzeniem sugerowały, że część tego wzrostu inflacji odzwierciedla większe napięcia w zakresie wykorzystania mocy produkcyjnych – tak marcową podwyżkę stóp procentowych uzasadnia zarząd Banku Rezerw Australii.
Australia prekursorem, czy wyjątkiem od reguły?
Zatem lutowa i marcowa podwyżka stóp procentowych w Australii była raczej konsekwencją zeszłorocznych błędów (tj. niepotrzebnego obniżenia i tak już wcześniej nieprzesadnie wysokich stop procentowych), aniżeli początkiem nowego trendu.
Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że po marcowym szoku naftowym istotnie zmalały oczekiwania na dalsze obniżki stóp procentowych w najważniejszych bankach centralnych świata. Co więcej, rynek zakłada teraz podwyżki stóp w EBC, Banku Japonii czy Narodowym Banku Polskim.
Te jednak zapewne nie pojawią się zbyt szybko. W środę o stopach procentowych będzie decydować amerykański Federalny Komitet Otwartego Rynku. A w czwartek swoje decyzje opublikują władze Szwajcarskiego Banku Narodowego, Europejskiego Banku Centralnego, szwedzkiego Riksbanku oraz Banku Anglii. We wszystkich tych przypadkach rynek zakłada utrzymanie stóp procentowych na niezmienionym poziomie.
- Luka popytowa jest dodatnia, inflacja jest teraz zbyt wysoka, a stopa bezrobocia dość niska – tak marcową decyzję RBA skomentował Paul Bloxham, główny ekonomista HSBC wypowiadający się dla stacji CNBC.
Cechą wyróżniającą Australię jest bardzo wysokie zadłużenie sektora prywatnego. Według danych Banku Światowego kredyt dla sektora prywatnego na koniec 2024 roku stanowił prawie 130% PKB. Owszem, w niektórych rozwiniętych gospodarkach statystyki te są jeszcze wyższe (np. w USA i Japonii to ok. 200%, a w Chinach 194%), ale Australia nie jest aż tak wielkim krajem i nie dysponuje tak dużymi kapitałami. Co więcej, gros tego zadłużenia stanowią zobowiązania gospodarstw domowych z tytułu kredytów hipotecznych (113,7% PKB na koniec II kw. 2025 r.). W tym kontekście RBA stał się niewolnikiem polityki niedrażnienia Australijczyków, którzy na kredyt nabywali absurdalnie drogie domy i mieszkania.
