"Utrzymując w mocy przepisy ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, które wprowadzają ograniczenia w inwestowaniu przez polskie Otwarte Fundusze Emerytalne w innych państwach członkowskich UE, Polska naruszyła ustanowioną traktatem swobodę przepływu kapitału" - czytamy w środowym wyroku.
Środowy wyrok jest zgodny z kwietniową opinią rzecznika generalnego Trybunału UE, który zaproponował, by Trybunał orzekł, iż Polska naruszyła ustanowioną unijnym traktatem swobodę przepływu kapitału, ograniczając możliwości inwestowania OFE za granicą.
W lipcu 2009 r. KE zakwestionowała przepisy polskiej ustawy z 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, które mówią o tym, że zagraniczne inwestycje OFE nie mogą przekroczyć 5 proc. ich aktywów.
Polska w odpowiedzi do KE argumentowała, że postanowienia unijnego traktatu o swobodzie przepływu kapitału nie mają zastosowania w tej sprawie, fundusze emerytalne są bowiem "podmiotami publicznymi, które można utożsamić z państwem polskim". Polska utrzymywała, że ograniczenia te są uzasadnione.
Trybunał orzekł jednak w środę, że zaskarżone przez KE przepisy polskiej ustawy są objęte postanowieniami traktatu o swobodnym przepływie kapitału. Przypomniał, że fundusze emerytalne prowadzą - pomimo ich celu socjalnego i obowiązkowego przystępowania do drugiego filaru systemu emerytalnego - działalność gospodarczą.
"Nawet gdyby przyjąć - jak utrzymuje Polska - że środki przydzielone OFE (...) mają charakter publiczny, pomimo że pochodzą ze składek emerytalnych odprowadzanych przez pracodawców (...), ta okoliczność sama w sobie nie wystarcza (...) do wyłączenia stosowania postanowień traktatu (o swobodnym przepływie kapitału)" - argumentuje Trybunał.
Trybunał zauważył też, że polskie przepisy nakładają na OFE nie tylko "ilościowe" ograniczenie inwestowania OFE za granicą w wysokości 5 proc. ich aktywów, ale także "jakościowe" ograniczenia, określające dopuszczalny charakter tych inwestycji.
Luksemburski sąd doszedł do wniosku, że Polska nie wykazała, w jakim stopniu stosowanie zasady swobodnego przepływu kapitału między krajami UE przeszkodziłoby w osiągnięciu celów realizowanych przez OFE; w "konsekwencji Trybunał orzekł, że Polska uchybiła zobowiązaniom, jakie na niej ciążą na mocy prawa UE".
Według Ministerstwa Finansów trybunał nie zakwestionował limitu dla zagranicznych lokat OFE. "ETS nie kwestionuje samego istnienia limitu ilościowego lokat OFE poza granicami kraju, wskazując na +sytuacje podobne+, tj. na art. 18 ust. 5 lit. b) dyrektywy 2003/41/WE określający dla inwestycji instytucji pracowniczych programów emerytalnych limit w wysokości 30 proc. ich aktywów w aktywa denominowane w walutach zagranicznych" - poinformowała PAP rzeczniczka prasowa ministerstwa Małgorzata Brzoza.
Wyjaśniła, że w opinii ETS, Polska "powinna przedstawić, celem uzasadnienia limitu ilościowego wynoszącego 5 proc., sytuującego się znacznie poniżej limitu 30 proc., konkretne dane wyjaśniające powody przyjęcia limitu ilościowego we wskazanej wysokości".
"Dalsza procedura wobec Polski przewiduje ponowne przekazanie przez KE zarzutów formalnych i odniesienie się do nich przez Polskę" - dodała.
Julita Żylińska (PAP)
jzi/ mmu/ je/ jbr/
