Sejm niedawno zmodyfikował zasady wykorzystania premii z książeczek mieszkaniowych. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl sprawdzili, czy zmiany w tej kwestii rzeczywiście będą miały duże znaczenie.
Niektórzy posiadacze książeczek mieszkaniowych wciąż domagają się pełnej rekompensaty za środki, które z powodu inflacji straciły wartość na początku lat 90. Jest to godna uwagi determinacja, bo wcześniej orzeczenie niekorzystne dla takich osób wydał Sąd Najwyższy, a Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie. Większość posiadaczy książeczek mieszkaniowych zaakceptowała jednak premię gwarancyjną jako częściową rekompensatę za dewaluację oszczędności. Niedawno Sejm postanowił rozszerzyć listę inwestycji i wydatków mieszkaniowych, w związku z którymi może zostać wypłacona taka premia. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl sprawdzili, na czym dokładnie polegają wspomniane zmiany. Powody do zadowolenia będą miały między innymi osoby planujące ocieplenie domu i wymianę pieca.
Termomodernizacja to najważniejszy element zmian
Rozszerzenie zakresu wykorzystania premii gwarancyjnych było postulatem, na który uwagę zwracał między innymi Rzecznik Praw Obywatelskich w swoich pismach wysyłanych do rządu. Trudno jednak stwierdzić, czy właśnie te apele RPO zadecydowały o zmianach. W każdym razie rząd niedawno ogłosił, że zakres wykorzystania premii gwarancyjnej z książeczek mieszkaniowych zostanie rozszerzony. Odpowiednie regulacje dotyczące tej kwestii zawiera ustawa z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa. Wspomniany akt prawny, który media nazywają często społeczną częścią pakietu mieszkaniowego, wciąż czeka na akceptację przez Senat i prezydenta. Wydaje się jednak, że w sprawie nowych zasad wykorzystania premii gwarancyjnej nie powinno już dojść do zmian.
Ustawa z 28 października 2020 r. wskazuje, że po wejściu w życie nowych przepisów premia gwarancyjna może pokrywać również koszty związane z następującymi wydatkami oraz inwestycjami:
- wniesieniem opłaty przekształceniowej w związku z uwłaszczeniem gruntu pod budynkami mieszkalnymi (chodzi o opłatę rozłożoną co najmniej na 5 lat),
- termomodernizacją budynku mieszkalnego pod warunkiem, że suma wydatków brutto na materiały budowlane, urządzenia i usługi nie wyniesie mniej niż 6000 zł (katalog kwalifikowanych wydatków ma być taki sam, jak w przypadku ulgi termomodernizacyjnej w PIT),
- montażem, wymianą albo modernizacją instalacji wodno-kanalizacyjnej,
- montażem albo modernizacją instalacji elektrycznej lub gazowej,
- dochodzeniem do własności mieszkania w ramach najmu instytucjonalnego (premia będzie dostępna po wpłacie 3% wartości lokalu).
Powyższe cele będzie można finansować przy pomocy premii gwarancyjnej już po 14 dniach od ogłoszenia ustawy o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa.
Na nowych przepisach skorzystają związki partnerskie
Z nowych regulacji mogą być zadowolone nie tylko osoby planujące np. ocieplenie starszego domu i wymianę przestarzałego pieca węglowego. Ustawa z 28 października 2020 r. usuwa również ważną barierę, na którą wcześniej skarżyły się osoby pozostające w związkach partnerskich. Tacy posiadacze książeczek wedle obecnych przepisów nie mogą uzyskać premii gwarancyjnej w związku z zakupem części ułamkowej używanego domu lub lokalu. Podobny problem dotyczy części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Nowe przepisy pozwalają na wypłatę premii, ale pod warunkiem, że nabywany udział w lokum lub spółdzielczym prawie nie będzie mniejszy niż 1/4.
Ustawa z 28 października 2020 r. przewiduje zachowanie wcześniejszych przesłanek do wypłaty premii gwarancyjnej. Dlatego poza wszystkimi czynnościami oraz inwestycjami wspomnianymi wcześniej do otrzymania premii nadal będą uprawniać następujące sytuacje:
- kupno nowego mieszkania lub domu od dewelopera,
- uzyskanie spółdzielczego lokatorskiego prawa do mieszkania lub prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej,
- zakup lokalu lub domu wybudowanego przez spółdzielnię mieszkaniową,
- zakończenie budowy własnego domu i przystąpienie do jego użytkowania,
- zakończenie rozbudowy, nadbudowy lub przebudowy istniejącego budynku mieszkalnego albo pomieszczeń niemieszkalnych oraz późniejsze uzyskanie odrębnej własności lokalu mieszkalnego,
- wpłata kaucji i/lub partycypacji na rzecz towarzystwa budownictwa społecznego,
- całkowita spłata kredytu spółdzielczego z tzw. starego portfela,
- wpłata środków na fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej albo wspólnoty,
- wymiana okien, instalacji gazowej lub instalacji elektrycznej.
Do szybkiego wykorzystania premii gwarancyjnej na jeden z podanych celów zachęca między innymi niskie oprocentowanie wkładów na książeczkach mieszkaniowych. Obecnie jest ono zbliżone do 0,0%. Trzeba też wiedzieć, że ustawa niedawno uchwalona przez Sejm wprowadza roczne limity wypłat premii gwarancyjnej. Po ich przekroczeniu posiadacze książeczek będą musieli poczekać na pieniądze do kolejnego roku.
Autor: Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl
