Zmiana na szczytach władzy w Iranie może otworzyć drogę do zakończenia wojny - ocenił we wtorek na antenie telewizji TRT Haber minister spraw zagranicznych Turcji Hakan Fidan. Szef tureckiej dyplomacji skrytykował przy tym Teheran za atakowanie państw Zatoki Perskiej.
Turecki minister stwierdził, że Bliski Wschód przeżywa obecnie jeden z najbardziej niebezpiecznych momentów od dziesięcioleci, dodając, że transformacja polityczna w Iranie mogłaby otworzyć drogę dyplomacji. - Nowe władze mogłyby zmienić proces decyzyjny w Teheranie i stworzyć okazję do zakończenia wojny – powiedział Fidan, zauważając, że nowe przywództwo „mogłoby wykazać się większą elastycznością”.
Obecnie, po śmierci najwyższego przywódcy Iranu Alego Chameneia w nalotach USA i Izraela, władzę w Iranie sprawuje trzyosobowa Rada Przywódcza, składająca się z Alego Rezy Arafiego z irańskiej Rady Strażników, prezydenta Masuda Pezeszkiana oraz szefa władzy sądowniczej Golamhosejna Mohseniego Edżeia. To tymczasowe gremium będzie sprawować obowiązki do wyłonienia nowego przywódcy przez Zgromadzenie Ekspertów, przejmując m.in. zadania dowodzenia siłami zbrojnymi i nadzoru nad instytucjami państwowymi.
- Może to być okno możliwości, o ile zostanie mądrze wykorzystane - zauważył Fidan.
Podkreślając wagę powrotu do dyplomacji, zaznaczył, że formuła rozmów „nie może upokarzać Irańczyków, a jednocześnie musi uwzględniać uzasadnione obawy pozostałych stron”.
Minister spraw zagranicznych Turcji skrytykował też w wywiadzie z TRT Haber „bezładne bombardowanie przez Iran krajów Zatoki Perskiej”. - To niewiarygodnie błędna strategia - ostrzegł. Fidan podkreślił, że wiele państw Zatoki Perskiej intensywnie pracowało, aby zapobiec wybuchowi wojny, a obieranie ich za cel przez Teheran jest „kontrproduktywne z perspektywy samego Iranu”.
- Atakowanie ich ujawniło mentalność władz w Iranie, które zaczęły uważać, że jeśli mają upaść, to pociągną za sobą cały region - zaznaczył Fidan.
Zapewnił, że Turcja rozpoczęła koordynować działania z kilkoma krajami, aby zapobiec dalszemu pogarszaniu się sytuacji. - Naszym priorytetem jest wypracowanie wspólnego porozumienia z kluczowymi partnerami i podjęcie kroków, które mogą zapobiec przerodzeniu się konfliktu w coś jeszcze gorszego – powiedział.
Wcześniej, w reakcji na eskalację napięć w regionie, prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan zaznaczył, że ataki USA i Izraela „wyraźnie naruszyły suwerenność Iranu oraz prawo międzynarodowe”. Erdogan potępił też irańskie ataki na „bratnie kraje Zatoki Perskiej”, a odpowiedzialnością za wybuch konfliktu obarczył „prowokacje premiera Izraela Benjamina Netanjahu”. W niedzielę wyraził smutek z powodu śmierci Chameneia.
Jakub Bawołek (PAP)
jbw/wr/
