Obraz inwestora kojarzący się z maklerem w garniturze z „Wilka z Wall Street” bezpowrotnie odchodzi do lamusa. Współczesny rynek finansowy przechodzi głęboką transformację, a próg wejścia do świata inwestycji uległ znacznemu obniżeniu. O specyfice nowych pokoleń na rynku finansowym, ich celach oraz barierach mentalnych i technologicznych opowiada Patryk Borkowski, dyrektor Departamentu Sprzedaży i Strategii w Erste TFI.
Milenialsi i generacja Z - dwa filary nowoczesnego rynku
Obecnym silnikiem napędowym rynku finansowego są Milenialsi, czyli osoby w wieku około 40 lat, stanowiący blisko 50% nowych uczestników rynku. Ich główną motywacją jest zabezpieczenie przyszłości bliskich oraz budowa kapitału emerytalnego. Obok nich coraz wyraźniej zaznacza się obecność młodszej grupy - generacji Z.
Młodzi inwestorzy z generacji Z wyróżniają się unikalnym podejściem do finansów. Jak zaznacza Patryk Borkowski:
To jest chyba pierwsze pokolenie, które jeśli chodzi o inwestowanie nie ma żadnych kompleksów. Oni są obywatelami świata, obywatelami Europy. Chcą korzystać z takich samych wehikułów inwestycyjnych jak na Zachodzie.
Choć najstarsi przedstawiciele Zetek mają już około 30 lat, ich cele inwestycyjne ewoluują. Zamiast szukania czystej ekscytacji, coraz częściej skupiają się na życiowej stabilizacji - gromadzeniu wkładu własnego na mieszkanie czy przygotowaniu do założenia rodziny.
Mit hazardzisty kontra rynkowa rzeczywistość
Wokół generacji Z narósł mit, jakoby jej przedstawiciele traktowali inwestowanie jak grę hazardową nastawioną na szybki zysk. Badania przeprowadzone przez Erste TFI opublikowane jako "Raport Pokoleń" pokazują jednak zupełnie inny obraz.
- Profil ryzyka: zaledwie 28% inwestorów z generacji Z wpisuje się w profil agresywny, nastawiony na wysokie ryzyko.
- Bezpieczne instrumenty: prawie połowa Zetek wybiera rozwiązania bezpieczne. Co ciekawe, obligacje skarbowe cieszą się wśród nich większą popularnością niż kryptowaluty.
- Świadomość emerytalna: młodzi zaczynają dostrzegać wyzwania demograficzne. Przy przewidywanej stopie zastąpienia na poziomie około 30% dotychczasowych zarobków, samodzielne oszczędzanie staje się koniecznością.
Główne bariery: strach i skomplikowane procedury
Mimo rosnącej świadomości, znaczna część młodych ludzi wstrzymuje się przed wejściem na rynek kapitałowy. Badania wskazują na konkretne przeszkody:
- Obawa przed utratą kapitału - blisko 70% nieinwestujących obawia się straty swoich oszczędności.
- Lęk przed oszustwami (scamami) - ponad 60% badanych boi się nieregulowanych platform i utraty środków.
- Skomplikowane procedury i formularze - około 40% wskazuje na paraliżujący proces rejestracji i natłok regulacji.
Odpowiedzią instytucji finansowych na te obawy musi być uproszczenie procesów do poziomu znanego z aplikacji mobilnych (weryfikacja za pomocą szybkiego skanu dowodu lub twarzy) oraz wprowadzanie mechanizmów chroniących kapitał w początkowym okresie.
Potęga małych kwot i uśrednianie inwestycji
Powszechnym błędem jest przekonanie, że inwestowanie wymaga znacznych zasobów finansowych. Tymczasem kluczowe znaczenie ma wyrobienie nawyku oraz czas spędzony na rynku. Eksperyment myślowy pokazuje zmianę w mentalności: zapytani o niespodziewane 5000 zł nieinwestujący zdeklarowali przeznaczenie kwoty na konsumpcję (np. wakacje), podczas gdy inwestorzy zadeklarowali jej ponowne zainwestowanie.
Rozpoczynanie od małych kwot (np. od 100 zł) pozwala na uśrednianie kosztów zakupu i minimalizuje ryzyko wejścia na rynku w niewłaściwym momencie. Pozwala też wykorzystać mechanizm procentu składanego. Ekspert Erste TFI podkreśla:
Każda złotówka zainwestowana dziś jest wielokrotnie więcej warta niż ta zainwestowana za 20 lat. I powinniśmy o tym myśleć i zmieniać właśnie te nawyki inwestorów.
Nowy język komunikacji i rola social mediów
Aż 60% młodych inwestorów czerpie wiedzę z mediów społecznościowych (YouTube, Instagram, TikTok), a 30% podejmuje decyzje w oparciu o sugestie influencerów. Stawia to przed branżą finansową zadanie wyjścia do młodych z nowym, zrozumiałym językiem. Przekaz finansowy nie może być ukryty pod ciężką terminologią. Jak podsumowuje Patryk Borkowski:
Klient nie ma obowiązku wiedzieć, co to jest inflacja, co to jest obligacja... On ma wiedzieć, z czym się wiąże i jakie jest ryzyko inwestycji w poszczególny instrument.
Nowoczesny inwestor nie szuka tradycyjnych placówek - jego bankierem i maklerem staje się intuicyjna aplikacja w telefonie. Kluczem do sukcesu pozostaje więc przełamanie barier i zadanie sobie prostego pytania: „A gdyby po prostu zacząć?”.
* * *
Partnerem Forum Finansów Bankier.pl jest Polski Fundusz Rozwoju (PFR). Pozostałymi partnerami wydarzenia są KDPW, InfoCredit, KGHM, Erste TFI, Investors TFI, Goldenmark i Goldsaver, Trade Republic, BM Pekao SA i Orlen.
