Podatek dochodowy od osób prawnych
Podstawą opodatkowania jest dochód (przychód – koszty jego osiągnięcia), bez względu na źródła przychodu z jakich został osiągnięty. Ustalenie tegoż dochodu nie jest sprawą łatwą. I tak do podstawy opodatkowania nie wlicza się np. przychodów, jeżeli są one zwolnione od płacenia podatku, a także nie wszystkie poniesione koszty. W przypadku, kiedy podmiot osiągnął stratę ma prawo do odliczenia jej od przyszłych dochodów w ciągu kolejnych 5 lat. Odliczenia te nie mogą jednak przekroczyć 50% straty w jednym roku.Przychodami podatkowymi są nie tylko otrzymane wartości pieniężne. Zalicza się tutaj także różnice kursowe, wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń, przychody w naturze, a także umorzone lub przedawnione zobowiązania z tytułu zaciągniętych pożyczek i kredytów. Do przychodów nie zalicza się m.in. wpłat pobranych na dostawy wykonane w następnym roku podatkowym, naliczonych, a nie otrzymanych odsetek, a także zwrotu lub otrzymania pożyczki czy kredytu.
Kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu jego osiągnięcia. Nie można tu jednak zaliczyć m.in. nabycia gruntu lub prawa wieczystego użytkowania, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zakupu akcji, udziałów oraz innych papierów wartościowych, wydatków na spłatę pożyczek i zobowiązań (za wyjątkiem odsetek), darowizn, kar i grzywien, itd. Lista wyłączeń jest długa – zawiera 64 podpunkty, z którymi każdy podatnik powinien się dokładnie zapoznać.
Do kosztów uzyskania przychodu zalicza się także amortyzację. Odpisów dokonuje się m.in. od budynków, maszyn, środków transportu oraz od nabytych praw majątkowych. Wyłączenie dotyczy gruntów, praw wieczystego użytkowania gruntów, dzieł sztuki. Ustawa dopuszcza dwie metody amortyzacji – linową i degresywną. Określone są stawki dla poszczególnych grup majątku, które jednak mogą być podwyższane lub obniżane przy zaistnieniu odpowiednich do tego podstaw. Ponadto od fabrycznie nowych środków podatnicy mogą w pierwszym roku dokonać odpisu amortyzacyjnego w wysokości 30%.
Przewidzianych jest wiele zwolnień od podatku od osób prawnych zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych. Podatku tego nie płacą m.in. NBP, jednostki budżetowe, fundusze celowe, jednostki samorządu terytorialnego, Agencja Rynku Rolnego, fundusze inwestycyjne i emerytalne, ZUS, Polska Organizacja Turystyczna. Zwolnienia dotyczą także dochodów uzyskanych przez kościelne osoby prawne, stowarzyszenia, związki zawodowe, sportowe spółki akcyjne, Kasy Chorych, itd. pod warunkiem, że wszystkie te podmioty wydają swoje dochody na cele statutowe.
Analogicznie jak osoby fizyczne, także osoby prawne mogą dokonywać odliczeń od dochodów. Dochód można pomniejszyć o darowizny na cele naukowe, oświatowe, kulturalne, zdrowotne, kultu religijnego, itp. oraz o kwotę wynagrodzenia osoby zatrudnionej, ale pozbawionej wolności. Odliczenie darowizn nie może przekroczyć 15% dochodu i nie obejmuje datków na rzecz osób fizycznych oraz firm prowadzących działalność tytoniową, spirytusową, itp.
W 2003r. stawka podatku wynosi 27% dochodu. Jednak w przypadku osiągnięcia przychodu z tytułu odsetek z praw autorskich, projektów wynalazczych, znaków towarowych oraz z tytułu opłat za usługi działalności rozrywkowej, widowiskowej zapłacimy podatek w wysokości 20% przychodu. Osiągnięcie przychodu z tytułu dywidendy oraz udziałów w zyskach osób prawnych powoduje powstanie zobowiązania podatkowego w wysokości 15% przychodu.
Każdy płatnik podatku od osób prawnych jest zobowiązany składać co miesiąc deklarację o wysokości dochody oraz wpłacać zaliczkę na podatek równą różnicy między podatkiem należnym od początku roku a sumą wpłaconych zaliczek. Musi to zrobić do 20-go dnia miesiąca następnego. W ostatnim miesiącu roku podatkowego, czyli zazwyczaj w grudniu, podatnik płaci podwójna zaliczkę – za listopad i za grudzień w tej samej wysokości. Istnieje także możliwość rozliczania się z urzędem skarbowym w sposób uproszczony. Nie składa się wtedy comiesięcznej deklaracji, a jedynie wpłaca 1/12 podatku należnego za poprzedni rok. Niezależnie od formy rozliczenia każdy podmiot musi do końca marca złożyć zeznanie o faktycznej wielkości dochodu oraz dokonać ostatecznej zapłaty podatku za poprzedni rok podatkowy.
Źródło:
