Niewypłacalność pracodawcy wiąże się dla pracowników nie tylko z ryzykiem utraty posady. Niestety, często pracownicy zakładu pracy-bankruta, stają się jego wierzycielami. Po stronie pracodawcy znajdującego się w ciężkiej sytuacji finansowej powstają bowiem długi, na które składają się m.in. niewypłacone pracownikom wynagrodzenia i inne świadczenia ze stosunku pracy. W pewnym zakresie może je zaspokoić Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Gdy pracodawca nie płaci, wniosek do Funduszu
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ma za zadanie ochronić pracownika, przynamniej w pewnym zakresie, przed finansowymi skutkami niewypłacalności pracodawcy. Niewypłacalność ta zachodzi m.in. w sytuacji, gdy ogłoszono upadłość pracodawcy (w tym z możliwością zawarcia układu) lub oddalono wniosek o upadłość z powodu tego, że majątek zakładu pracy nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.
Zobacz także
Po ustaleniu, że pracodawca jest niewypłacalny, można podjąć starania o zaspokojenie ze środków Funduszu niezrealizowanych roszczeń pracowniczych. Procedurę postępowania w tej sprawie można przedstawić w dwóch etapach.
Etap I
Sporządzenie zbiorczego wykazu niezaspokojonych roszczeń pracowniczych
W okresie miesiąca od daty niewypłacalności pracodawca lub inna osoba sprawująca zarząd majątkiem zakładu pracy sporządza zbiorczy wykaz niezaspokojonych roszczeń pracowniczych i, w razie potrzeby, wykaz uzupełniający. Wykazy te wskazują osoby uprawnione do otrzymania świadczeń ze środków Funduszu oraz rodzaje tych świadczeń i ich wysokość.
Etap II
Złożenie wykazów: zbiorczego i uzupełniającego do Biura Terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
Po sporządzeniu zbiorczego i uzupełniającego wykazu niezaspokojonych roszczeń, należy wykazy te zgłosić do Kierownika Terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, właściwego ze względu na siedzibę pracodawcy. Zgłoszenia wykazu dokonują podmioty odpowiedzialne za jego sporządzenie. Przepisy nie wskazują terminu w jakim należy dokonać tej czynności, stąd można wnioskować, że powinno to nastąpić niezwłocznie po ustaleniu wykazów. Kierownik Biura Terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych po stwierdzeniu zgodności wykazu z przepisami ustawy o FGŚP przekazuje niezwłocznie odpowiednie środki finansowe Funduszu pracodawcy lub innemu zarządzającemu zakładem pracy. Osoba ta wypłaca następnie uprawnionym osobom określone świadczenia.
Wniosek składa się do Kierownika Biura Terenowego Funduszu, nie wcześniej niż po 2 tygodniach od upływu miesięcznego terminu, w jakim powinien zostać sporządzony wykaz.
Formularze wniosków można pobrać w terenowych biurach Funduszu, których wyszczególnienie znajduje się na stronie internetowej FGŚP: www.fgsp.gov.pl. Ze strony tej można również pobrać wspomniane wnioski ze spisem niezbędnych załączników.
Nie wszystkie świadczenia z kasy Funduszu
Pracownicy oczekujący na wypłatę swoich należności nie mogą spodziewać się, że wszystkie zaległe świadczenia ureguluje FGŚP. Przeznaczeniem tego Funduszu jest wprawdzie zaspokajanie roszczeń pracowniczych niezrealizowanych przez niewypłacalnego pracodawcę, ale następuje to w ograniczonym zakresie. Ograniczenie dotyczy zarówno rodzaju zaspokajanych świadczeń, jak i okresu, za jaki są wypłacane.
W przypadku wypłaty świadczeń wymienionych w wierszu 1 tabeli przedstawionej poniżej (wynagrodzenia za pracę, za czas przestoju…), łączna ich kwota za okres jednego miesiąca nie może przekraczać przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, od dnia jego ogłoszenia przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim. W przypadku wypłaty ekwiwalentu za urlop, również nie może ono przekraczać kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, o którym mowa powyżej.
Natomiast w razie wypłaty odprawy lub odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia, wysokość świadczenia nie może przekraczać przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia lub jego wielokrotności, w przypadku gdy roszczenie stanowi wielokrotność wynagrodzenia stanowiącego podstawę do jego ustalenia.
|
Należności z tytułu |
Warunki i zakres wypłaty |
|
wynagrodzenia za pracę, za czas przestoju, za zwolnienia od pracy i usprawiedliwione nieobecności w pracy, wynagrodzenia chorobowego i urlopowego, dodatku wyrównawczego |
za okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające datę wystąpienia niewypłacalności pracodawcy albo za okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające ustanie zatrudnienia, jeżeli nastąpiło to w czasie nie dłuższym niż 9 miesięcy poprzedzających datę wystąpienia niewypłacalności pracodawcy. |
|
ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy należnego za rok kalendarzowy, w którym ustał stosunek pracy |
podlegają zaspokojeniu, jeżeli ustanie stosunku pracy nastąpiło w okresie nie dłuższym niż 9 miesięcy poprzedzających datę wystąpienia niewypłacalności pracodawcy. |
|
odprawy pieniężnej przewidzianej w ustawie o zwolnieniach grupowych, odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia |
podlegają zaspokojeniu, jeżeli ustanie stosunku pracy nastąpiło w okresie nie dłuższym niż 9 miesięcy poprzedzających datę wystąpienia niewypłacalności pracodawcy lub w okresie nie dłuższym niż 4 miesiące następujące po tej dacie. |
|
Powyższe roszczenia podlegają zaspokojeniu także w przypadku, gdy uprawnienie do nich powstało w dniu wystąpienia niewypłacalności pracodawcy lub w dniu ustania stosunku pracy. |
|
Podstawa prawna: ustawa z dnia 13.07.2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. nr 158, poz. 1121 ze zm.).
Gazeta Podatkowa Nr 541 z dnia 2009-03-16
