Administracja USA grozi wstrzymaniem dostaw broni i wymiany danych wywiadowczych, naciskając na Kijów w celu powstrzymania ataków na rosyjską infrastrukturę energetyczną – podał w niedzielę brytyjski dziennik „Financial Times”, powołując się na europejskich urzędników.
Według informacji gazety, przedstawiciele amerykańskich władz w sobotę i niedzielę kontaktowali się z europejskimi stolicami oraz z Kijowem. Amerykanie mieli zagrozić m.in. odcięciem Ukrainy od mechanizmu PURL (Prioritised Ukraine Requirements List), służącego do pozyskiwania broni z USA, a także wstrzymaniem dzielenia się danymi wywiadowczymi.
Głównym celem amerykańskiej presji jest nakłonienie Kijowa do zaprzestania uderzeń w rafinerie ropy naftowej — zaznaczył dziennik.
Dzwonią do Kijowa... dzwonią do wszystkich w Europie – powiedział „FT” jeden z urzędników, który rozmawiał z przedstawicielem Departamentu Obrony USA.
Wśród osób, z którymi kontaktowali się Amerykanie, ma być zastępca szefa Biura Prezydenta Ukrainy Pawło Palisa.
Axios: Ogłoszenie Trumpa o „energetycznym rozejmie” dotyczyło tylko ataków na rafinerie
Niedzielne oświadczenie prezydenta Trumpa o „rozejmie energetycznym” między Rosją a Ukrainą odnosiło się jedynie do zaprzestanie ataków na rafinerie przez obie strony i oczekuje, że Ukraina będzie go przestrzegała - podał portal Axios, powołując się na urzędnika Białego Domu. Kijów chce rozejmu obejmującego też ataki na elektrownie i inne obiekty.
Cytowany przez portal oficjel w ten sposób wyjaśnił nieoczekiwane i zaskakujące dla obu stron ogłoszenie Trumpa, który wbrew prawdzie oznajmił, że Rosja i Ukraina zgodziły się na „energetyczne zawieszenie broni”, nie podając dalszych szczegółów.
Ukraińcy uważają opisywany przez przedstawiciela Waszyngtonu układ za jednostronny, biorąc pod uwagę fakt, że Ukraina ma tylko jedną, nie w pełni sprawną rafinerię w Kremeńczuku, podczas gdy Rosja ma ich potężną sieć.
Przeczytaj także
Tymczasem według Axiosa, urzędnicy Białego Domu ostrzegają, że ataki Ukrainy na rosyjskie rafinerie bardziej szkodzą relacjom Zełenskiego z Trumpem niż Rosji. Twierdzą, że Trump jest wściekły na ukraińskiego przywódcy i bierze wsparcie USA za pewnik.
Cytowany przez portal przedstawiciel administracji USA stwierdził tymczasem, że jeśli ataki na rafinerie ropy naftowej ustaną, kolejnym krokiem może być zawarcie porozumienia o zaprzestaniu ataków na elektrownie i sieci energetyczne.
Kijów postawiony pod ścianą w sprawie rosyjskiej ropy
Ukraiński oficjel powiedział w piątek Axios, że podczas spotkania z amerykańskimi negocjatorami w Miami wysłannicy Trumpa Steve Witkoff i Jared Kushner zagrozili, że Trump może zaprzestać udostępniania amerykańskich danych wywiadowczych, jeśli nadal będzie ignorował jego prośby.
Urzędnik z USA zaprzeczył tym doniesieniom, twierdząc, że Witkoff i Kushner powiedzieli Ukraińcom, że Stany Zjednoczone są silnym partnerem, dostarczającym amunicję i dane wywiadowcze, dlatego Ukraina nie powinna podejmować działań, które szkodzą amerykańskim konsumentom, stwierdzili obaj.
Jak dotąd jednak, mimo ogłoszenia Trumpa żaden rozejm nie obowiązuje. Kilka godzin po ogłoszeniu rozejmu przez Trumpa Rosja przeprowadziła ataki na elektrownie na Ukrainie.
Szokujące kulisy "rozejmu", który faworyzuje Rosję
Prezydent Wołodymyr Zełenski oświadczył w niedzielę wieczorem, że Ukraina popiera wstrzymanie ataków na infrastrukturę energetyczną, ale kluczowe jest, by poparła je również Rosja. Wcześniej w rozmowie z dziennikarzem portalu Axios Barakiem Ravidem Zełenski przyznał, że sama deklaracja Trumpa była dla Kijowa zaskoczeniem, ale zapewnił, że jeśli rozejm został wynegocjowany z przywódcą Rosji Władimirem Putinem, Ukraina jest gotowa go przyjąć.
Presja USA nastąpiła po fali krytyki ze strony Trumpa, który w sobotę zarzucił Zełenskiemu, że poprzez uderzenia w rosyjskie rafinerie naraża świat na problemy i zasugerował, że „nadszedł czas, by Ukraina wybrała nowego prezydenta”. Dzień wcześniej amerykański przywódca ogłosił porozumienie z Putinem ws. dostarczenia na światowy rynek 4,8 mln ton rosyjskiego oleju napędowego. W odpowiedzi Zełenski zadeklarował w wywiadzie dla ABC News, że zorganizuje wybory na Ukrainie, jeśli Putin zgodzi się na 60 dni całkowitego zawieszenia broni.
Inicjatywa PURL to mechanizm NATO, w ramach którego sojusznicy kupują amerykańskie uzbrojenie przekazywane następnie Ukrainie. Program utworzono w 2025 r. jako odpowiedź na konieczność przyspieszenia i usprawnienia pomocy wojskowej dla Kijowa.
Premier Kanady: „Rozejm energetyczny” ma potencjał, ale Rosja musi go przestrzegać
Premier Kanady Mark Carney rozmawiał w niedzielę z prezydentami USA Donaldem Trumpem i Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, i poparł „rozejm energetyczny” proponowany przez Trumpa. Jednocześnie uznał umowę USA i Rosji ws. oleju napędowego za finansowanie rosyjskiej wojny z Ukrainą.
„Nowy rozejm energetyczny negocjowany przez prezydenta Trumpa między Rosją a Ukrainą ma potencjał, by znacząco deeskalować wojnę i chronić tysiące cywilów (…) Kanada wzywa Rosję do dotrzymania tego porozumienia” – napisał Carney na X.
W streszczeniu rozmowy z Trumpem, opublikowanym przez biuro prasowe premiera Kanady, napisano, że Carney wyraził poparcie Kanady dla działań Trumpa na rzecz rozejmu energetycznego oraz powtórzył wezwanie prezydenta Zełeńskiego do Rosji, by tego rozejmu dotrzymała. Carney podkreślił też, że konieczne jest, by ataki na infrastrukturę energetyczną i ludność cywilną niezwłocznie się zakończyły i zapewnił, że Kanada „nadal będzie wspierać sojuszników w pomocy dla obrony Ukrainy i jej obywateli”.
Również w niedzielę Carney rozmawiał z Zełenskim o porozumieniu między USA a Rosją w sprawie dostaw diesla do USA. „Premier powiedział wprost, że to porozumienie idzie w przeciwnym kierunku niż wysiłki Ukrainy, Kanady i naszych sojuszników na rzecz pokoju i stabilności w Europie. Dostarczy dodatkowych dochodów Rosji i pomoże jej finansować nielegalną, nieusprawiedliwioną wojnę przeciw Ukrainie” – napisano w streszczeniu rozmowy Carneya z Zełenskim.
Premier Kanady zapewnił, że Ottawa utrzyma dotychczasowe 3,5 tys. sankcji przeciw Rosji, a jeśli to będzie skuteczne – zwiększy je. Rozmowa dotyczyła też „rosnącej koordynacji między sojusznikami w sprawie budowy ukraińskiej obrony powietrznej”.
Między komunikatami po rozmowach jest różnica. Streszczenie rozmowy Carneya z Zełeńskim zawiera standardową formułę, że obaj politycy „uzgodnili, że pozostaną w bliskim kontakcie”. W streszczeniu rozmowy Carneya z Trumpem takiego akapitu brak.
hav/ adj/
