Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oceniła w poniedziałek, że należy wykorzystać impet wynikający z wyniku wyborów parlamentarnych na Węgrzech i zastąpić głosowanie jednomyślne w unijnej polityce zagranicznej głosowaniem większością kwalifikowaną.
Von der Leyen, pytana na konferencji prasowej w Brukseli o odmrożenie unijnych środków dla Węgier, powiedziała, że z publicznych wystąpień zwycięzcy wyborów, Petera Magyara, jasno wynikają jego zamiary dotyczące reform.
- Widać już, że on ma jasną wizję europejskiej drogi, że jasno zobowiązał się, w imieniu własnym i nowego rządu, do współpracy z nami i nowym rządem w różnych ważnych kwestiach - podkreśliła. - Dla mnie bardzo ważne jest, abyśmy intensywnie pracowali z nowym węgierskim rządem nad funduszami, które trzeba przekazać, nad reformami, które trzeba przeprowadzić - dodała szefowa KE.
Zapowiedziała, że Komisja Europejska rozpocznie współpracę z nowym węgierskim rządem w kwestiach związanych m.in. z zamrożonymi unijnymi funduszami, gdy tylko powstanie rząd Magyara. Von der Leyen - jak podkreśliła - liczy na szybkie postępy z korzyścią dla narodu węgierskiego.
- Węgry wracają na europejską ścieżkę. Myślę jednak, że powinniśmy również przyjrzeć się wnioskom wyciągniętym w Unii Europejskiej. Uważam na przykład, że przejście na głosowanie większością kwalifikowaną w polityce zagranicznej to ważny sposób na uniknięcie blokad systemowych, które widzieliśmy w przeszłości. Naprawdę powinniśmy wykorzystać ten impet, żeby ruszyć naprzód w tym temacie - powiedziała von der Leyen.
Szefowa KE uznała wynik wyborów na Węgrzech za zwycięstwo podstawowych wolności. - Chcę powiedzieć narodowi węgierskiemu: zrobiliście to ponownie, wbrew wszelkim przeciwnościom, tak jak zrobiliście to w 1956 r., kiedy odważnie postawiliście opór. Tak jak zrobiliście to w 1989 r., kiedy jako pierwsi przecięliście drut kolczasty dzielący nasz kontynent. Dzięki temu rezultatowi nasza unia jest silniejsza, nasza unia jest bardziej zjednoczona - podkreśliła.
Węgry korzystały z jednomyślności w sprawach zagranicznych, blokując m.in. sankcje nakładane na Rosję w reakcji na jej pełnowymiarową inwazję na Ukrainę. Po uszkodzeniu przez Rosję ropociągu Przyjaźń w styczniu br. w Ukrainie, rząd Orbana ogłosił, że Budapeszt nie zgodzi się na udzielenie temu państwu przez UE pożyczki w wysokości 90 mld euro do czasu naprawienia połączenia, którym Rosja dostarcza ropę na Węgry.
Węgry pod rządami Viktora Orbana utraciły dostęp do 17 mld euro, co stanowi blisko 10 proc. rocznego PKB tego kraju. 10 mld euro pochodzi z funduszu odbudowy, uruchomionego po pandemii Covid-19. Czas na wydawanie tych pieniędzy minie już w sierpniu. 7 mld euro to z kolei fundusze na rozwój regionów z siedmioletniego budżetu UE; obecna perspektywa upłynie w 2027 r.
Odblokowanie dostępu do pieniędzy Komisja Europejska uwarunkowała przeprowadzeniem reform, w tym dotyczących zagwarantowania niezależności sądownictwa oraz walki z korupcją.
Rząd Orbana ubiegał się też o 16 mld euro pożyczek z programu obronnego SAFE, ale KE do tej pory nie zaakceptowała planu Węgier.
Z Brukseli Magdalena Cedro i Łukasz Osiński (PAP)
mce/ luo/ rtt/
