Przyszłość UE w dużej mierze rozegra się w Warszawie, Budapeszcie, Pradze i Bratysławie - powiedział premier Donald Tusk po spotkaniu premierów państw Grupy Wyszehradzkiej z premierem Irlandii. Podkreślił też, że Grupa V4 nie pozwoli na zmiany, które mogłyby pogorszyć sytuację w obszarze energetyki.
W czwartek w Bratysławie premierzy państw Grupy V4: Polski - Donald Tusk, Słowacji - Robert Fico, Czech - Andrej Babisz, Węgier - Peter Magyar spotkali się z szefem irlandzkiego rządu Michealem Martinem. W lipcu tego roku Irlandia objęła prezydencję w Radzie UE, a Słowacja przewodnictwo w Grupie Wyszehradzkiej.
Celem czwartkowego spotkania było, oprócz omówienia kluczowych dla Grupy V4 obszarów z agendy UE, przedstawienie także priorytetów irlandzkiej prezydencji, w odniesieniu do m.in. kwestii wieloletniego unijnego budżetu na lata 2028-2034, energetyki, migracji czy rozszerzenia UE.
Podczas konferencji po spotkaniu na Zamku Bratysławskim Tusk powiedział, że premierzy „od wielu tygodni odbudowują prestiż i skuteczność Grupy V4”, co samo w sobie będzie „z bardzo dobrym skutkiem” dla regionu i dla Unii Europejskiej jako całości.
- W czasach, kiedy działaliśmy solidarnie jako czwórka, uzyskiwaliśmy własne cele i równocześnie wzmacnialiśmy Unię jako całość - powiedział szef polskiego rządu. Dodał, że „to w dużej mierze dzięki Grupie V4” region czy dawne kraje komunistyczne, stały się częścią UE „nie tylko politycznie, ale też faktycznie: w wymiarze gospodarczym i cywilizacyjnym”.
- Umieliśmy precyzować własne interesy, umieliśmy tłumaczyć, a kiedy trzeba było, umieliśmy walczyć i naciskać na partnerów i na instytucje europejskie, właściwie zawsze z dobrym skutkiem. Będziemy, po tych latach doświadczeń, jeszcze intensywniej działać w imię interesów naszych i europejskich – podkreślił.
Tusk zapewnił też, że Grupa V4 nie pozwoli, aby „ktokolwiek postawił w konflikcie interesy tego regionu z interesami Unii jako całości”.
- Przyszłość Unii w dużej mierze rozegra się w Warszawie, Budapeszcie, Pradze i Bratysławie - stwierdził Tusk. Jak dodał, mówi to „z pełnym przekonaniem” jako premier państwa, który miał „najwyższy wzrost w UE” i który „umiał zadbać o bezpieczną granicę - mimo zorganizowania przez wrogie państwa nielegalnej migracji”. Wskazał jednak, że to Polskę kosztowało „bardzo dużo pieniędzy, bardzo dużo wysiłku”.
W tym kontekście podkreślił, że przyszły budżet UE, jak i cała polityka Unii „musi brać pod uwagę wysiłek państw, które wzięły na siebie, tak jak Polska, ochronę granicy, bezpośrednią pomoc Ukrainie”. - Warto przypomnieć, że blisko dwa miliony uchodźców z Ukrainy trafiło do Polski, że mamy nieustanną presję ze strony Rosji, akty sabotażu, prowokacji - mówił premier dodając, że przykrych sytuacji w tym zakresie doświadczyli też m.in. Czesi czy Słowacy. - To nie jest abstrakcja dla nas, ta wojna jest realnym problemem - podkreślił.
W kontekście cen energii, które w jego ocenie są „o wiele bardziej dokuczliwe” dla państw regionu Grupy Wyszehradzkiej, powiedział, że Polska, jaki i cała Grupa V4 „nie pozwoli na żadne zmiany i na żadne propozycje instytucji europejskich czy innych państw, które mogłyby wpłynąć na pogorszenie sytuacji, jeśli chodzi o energetykę” w państwach Grupy V4.
- Czy mówimy o ETS1, ETS2, czy innych niektórych propozycjach: wszystko to, co wprowadzi na nas ryzyko droższej energii, zostanie przez nas zablokowane - zapowiedział Tusk. Dodał, że o tej kwestii „nie ma w ogóle, co dyskutować, bo to jest kwestia być albo nie być” grupy i UE.
Dodał, że w tym zakresie UE „nie może być ani jednego dnia dłużej naiwna, jeśli chodzi o różne ambitne polityki". Dodał, że V4 chce dbać o klimat, a gdy walczono z nielegalną migracją on sam nigdy nie użył ani jednego argumentu o charakterze ksenofobicznym”. Tusk podkreślił, że jednocześnie Grupa „musi chronić swój przemysł i musi chronić swoje granice”.
Również premier Fico powiedział, że w kwestii ceny energii elektrycznej, handlu zezwoleniami emisyjnymi (ETS i ETS2 – PAP) „znowu ma wspólne stanowisko w Grupie Wyszehradzkiej”. - Będziemy bardzo aktywni i będziemy rozmawiali na ten temat, co robić, aby te ceny energii się obniżały – dodał.
Fico powiedział, że premierzy bardzo uważnie wysłuchali swoich stanowisk w kwestii przyszłego wieloletniego budżetu UE na l. 2028–2034. Podziękował premierowi Irlandii, który przedstawił punkt widzenia prezydencji irlandzkiej i „mógł to zestawić z poglądami Grupy Wyszehradzkiej”.
Odnosząc się do projektu unijnego budżetu Fico podkreślił, że Grupie V4 „zależy na tym, aby nie zmieniono pakietu dotyczącego polityki spójności i polityki rolnej”. – Żądamy, aby wzięto pod uwagę specyfikę naszych poszczególnych krajów - powiedział premier Słowacji zaznaczając, że „każdy kraj ma swoją specyfikę, z którą się boryka”.
Z kolei szef czeskiego rządu podkreślił, że w jego ocenie przyszły unijny budżet musi „być sprawiedliwy oraz zrównoważony”, a także „uszanować różny poziom gospodarczy w poszczególnych krajach” członkowskich.
Babisz podniósł też kwestię nielegalnej migracji, o której też była mowa na czwartkowym spotkaniu. Według niego, państwa Grupy V4 już w 2016 r. wskazywały innym państwom członkowskim UE, co te powinny zrobić w tej sprawue, lecz te jego zdaniem „nie słuchały”. - Obudzili się dopiero teraz, po 10 latach, a dla niektórych państw to już może być za późno - powiedział premier Czech.
Z kolei premier Węgier stwierdził, że Grupa Wyszehradzka „jest dlatego dobra, że nie mówią o tym, co ich dzieli (...) koncentrują się szczególnie na tym, co ich łączy, co mogą reprezentować wspólnie”.
Magyar powiedział, że premierzy państw V4 zgodzili się w czwartek, iż państwa Grupy nie są w stanie dalej odgórnie ustalać cen paliw.
- W prawie większości krajów europejskich są dotowane ceny państwowe paliw, ale wszyscy odczuliśmy, że kryzys w Cieśninie Ormuz nie skończy się tak szybko. (...) Państwowe budżety nie mają możliwości, aby dalej dotować i sprawiać, że ceny będą niższe. Nie możemy tego kontynuować (...). Uzgodniliśmy, że w tym kierunku nie możemy iść dalej - powiedział szef węgierskiego rządu.
Premier Irlandii podkreślił, że przybył do Bratysławy, aby „wysłuchać i zrozumieć obawy” państw Grupy V4. Martin stwierdził, że w najbliższych miesiącach UE czeka „trudny okres, dlatego jednym z najważniejszych zadań jest jak najszybsze uzgodnienie unijnego budżetu" na lata 2028-2034.
Wskazał, jak istotne jest, aby budżet ten był realistyczny, jednocześnie jednak zapewniając m.in. finansowanie polityki spójności czy polityki rolnej. Dodał, że Europa potrzebuje „budżetu, który patrzy w przód, żeby ta polityka była zakończona sukcesem”.
Zaznaczył, że Irlandia, która w lipcu rozpoczęła prezydencję w Radzie UE, komunikuje się z każdym krajem, aby zrozumieć jego potrzeby. - Po konsultacji przygotujemy nową propozycję w najbliższych tygodniach i mamy nadzieję, że to nam bardziej pomoże zbliżyć się do uzyskania zgody – powiedział premier Irlandii.
Podkreślił także znaczenie rozszerzenia UE, o które - jak dodał - Irlandia zabiega. - Chcemy zapewnić, że kraje, które chcą wejść do UE, mogą w tym procesie iść najszybciej, jak tylko będzie to możliwe – powiedział, wskazując jednocześnie, że muszą przeprowadzić niezbędne reformy. Dodał, że rozszerzenie jest „wielką inwestycją dla całej Europy i przyszłości Europy”. - To jest priorytet prezydencji irlandzkiej - powiedział premier Martin. (PAP)
nl/ mok/
